IV SA/Wa 668/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-31
Skład orzekający: Anna Sękowska, Anita Wielopolska, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako "grunty pod rowami" (W) może zostać uznana za nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego na potrzeby stwierdzenia nabycia jej własności z mocy prawa przez gminę na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwalifikacja gruntu w ewidencji gruntów jako "grunty pod rowami" nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy stwierdzenia nabycia nieruchomości rolnej z mocy prawa przez gminę. Organ odwoławczy, opierając się jedynie na tym wpisie, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady oceny materiału dowodowego i dwuinstancyjności. Konieczne jest zbadanie, czy nieruchomość może być lub jest wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów, w tym zapisów planu zagospodarowania przestrzennego i faktycznego sposobu wykorzystania gruntu.Stan faktyczny
Starosta L. wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez gminę L. własności nieruchomości Skarbu Państwa, które miały być przeznaczone pod tereny łąk i pastwisk lub upraw polowych. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nabycie części nieruchomości, ale odmówił stwierdzenia nabycia nieruchomości oznaczonych jako grunty pod rowami (W), uznając je za niebędące nieruchomościami rolnymi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Starosta L. zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając błędy w ocenie materiału dowodowego i naruszenie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz zasądził od Ministra na rzecz Skarbu Państwa – Starosty zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Starosty [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego Skarbu Państwa – Starosty [...] kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Starostę L. – dalej: skarżący, strona - jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – dalej: Minister - z dnia [...] października 2020r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2020r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę L. z mocy prawa własności nieruchomości gruntowej Skarbu Państwa.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2020 r. Starosta L., w związku z działaniami podjętymi w ramach realizacji zadań objętych ustawą z dnia 7 września 2007 r. o ujawnianiu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1460) wystąpił do przekazał Wojewody Wielkopolskiego o stwierdzenie nabycia z dniem lipca 2000 r. przez Gminę L. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w obrębie: R., stanowiącej działki nr [...],[...], [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha, ark. mapy [...], gmina L., powiat l., zapisane w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L..
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. wniósł o wyłączenie z ww. postępowania działki nr [...], albowiem, jak wyjaśnił, powyższa działka w dniu [...] grudnia 1998 roku leżała w ciągu drogi wojewódzkiej numer [...] (B. G.-B.- R.), która z dniem 1 stycznia 1999 roku stała się drogą powiatową numer [...]. Wobec powyższego nie może ona być przedmiotem niniejszego postępowania.
Ze złożonego przez Starostę L. wypisu z rejestru gruntów sporządzonego wg stanu na dzień [...] czerwca 2000 r. wynika, iż wnioskowane nieruchomości sklasyfikowane zostały jako: dz. nr [...] i [...] - drogi [...], dz. nr [...], [...], [...], [...] - grunty pod rowami (W). Z wyrysu z mapy ewidencyjnej wynika, iż działki nr [...] i [...] stanowią drogi przylegające do gruntów rolnych (obsługują tereny o charakterze rolniczym). Właścicielem nieruchomości został wskazany Skarb Państwa.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. Wójt Gminy L. poinformował, iż na dzień [...] czerwca 2000 r. w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy L. ww. nieruchomości przeznaczone były: pod tereny łąk i pastwisk (RZ) - działki nr [...], [...], [...], [...]; częściowo pod tereny łąk i pastwisk (RZ), a częściowo pod tereny upraw polowych (RP) - działka nr [..]; częściowo pod tereny łąk i pastwisk (RZ), częściowo pod tereny upraw polowych (RP) i częściowo pod tereny zabudowy jednorodzinnej oraz tereny zabudowy zagrodowej i rzemieślniczej [...] - działka nr [...].
Z zaświadczenia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w P. z dnia [...] czerwca 2020 r. wynikało natomiast, iż ww działki nie znajdują się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Jednocześnie, jak wskazał Starosta L. w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r., działki nr [...], [...] i [...] stanowią rowy melioracji wodnej, które zarówno w dniu [...] czerwca 2000 r., jak i obecnie, pełnią funkcję urządzeń melioracji wodnych dla gruntów wykorzystywanych do produkcji rolniczej.
W tym stanie rzeczy decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] Wojewoda Wielkopolski, działając na podstawie art. 13 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w pkt 1 stwierdił nabycie przez Gminę L. w z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, o nr [...] o pow. [...] ha, położone w obrębie R., ark. mapy [...], zapisane w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L.. W pkt 2 decyzji odmówił natomiast stwierdzenia nabycia przez gminę L. z mocy prawa z dniem [...] lipca 2000 r. prawa własności nieruchomości obejmujących działki o nr ewid. [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha, położone w obrębie R., ark. mapy [...], zapisane w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L.. Wobec zaś działki nr [...] (droga) o pow. [...] ha, położonej w obrębie R., arkusz mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez ww Sąd, jak wyżej wskazano, w pkt 3 decyzji umorzył postępowanie w sprawie.
Odnosząc się do domowy stwierdzenia nabycia przez gminę L. z mocy prawa z dniem [...] lipca 2000 r. prawa własności nieruchomości obejmujących działki o nr ewid. [...], [...], [...] w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przedmiotowe działki stanowiły w dniu [...] czerwca 2000 r. nieruchomość gruntową oznaczoną jako grunty pod rowami – "W" i pozostawały własnością Skarbu Państwa. Działki te położone były na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego częściowo pod tereny łąk i pastwisk – "RZ" a częściowo pod tereny upraw polowych (RP) - dz. nr [...], zaś działki o nr [...] i [...] pod tereny łąk i pastwisk – "RZ". Nie zostały one do dnia [...] czerwca 2000 r. przekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (pismo z dnia [...] czerwca 2020 r. Krajowego Ośrodku Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w P.). Zdaniem organu przedmiotowa nieruchomość (obejmujące ww działki gruntu) na dzień [...] czerwca 2000 r. nie stanowiła nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a tym samym nie spełniała wszystkich przesłanek koniecznych do stwierdzenia przez gminę L. nabycia do niej prawa własności.
Starosta L. wniósł od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie, w którym podniósł, iż przedmiotowe działki, pomimo sklasyfikowania ich w ewidencji gruntów jako grunty pod rowami (W), były w rzeczywistości na dzień 30 czerwca 2000 r. nieruchomościami o charakterze rolniczym, co potwierdzają zapisy planu zagospodarowania przestrzennego Gminy L., z którego wynikało, iż przedmiotowe grunty w ww. dacie oznaczone były symbolem RZ – Rolnictwo – tereny łąk i pastwisk oraz tereny upraw polowych (RP). Za uznaniem rolniczego charakteru ww gruntu przemawia także definicja gruntów rolnych i leśnych zawarta w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (art. 2 ust. 1 pkt 7). Ponadto, o potencjalnej możliwości rolniczego wykorzystania tego terenu może świadczyć zakwalifikowanie go w 2001 r. jako użytków rolnych na podstawie nowego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Po rozpatrzeniu odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - decyzją z dnia [...] października 2020r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w wypisie z rejestru gruntów według stanu na dzień [...] czerwca 2000 r., grunt będący przedmiotem postępowania oznaczony był jako rów (W). Grunty te we wspomnianej wcześniej dacie pełniły funkcję urządzeń melioracji wodnych dla gruntów wykorzystywanych do produkcji rolniczej (por. pismo Rejonowego Związku Spółek Wodnych w L. z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...]). Z akt sprawy nie wynika równocześnie, aby we wskazanym okresie omawiane grunty byty wykorzystywane w inny sposób. Obecnie działki te również stanowią rów melioracji wodnych (por. ww. pismo RZSW w L.). Gmina Lipno w piśmie z dnia [...] września 2020 r.. znak: [...] wskazała zaś, że dba o przepustowość tych rowów (podobnie jak dbała o to w dniu [...] czerwca 2000 r.). Poinformowała też, że w części działki nr [...] ułożony został rurociąg betonowy w celu polepszenia warunków korzystania z działek sąsiednich. Dodatkowo planowane jest wykonanie kolejnych odcinków rowu krytego. Zgodnie natomiast z § 27 ust 5 pkt 4 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków a także z załącznika nr U do tego rozporządzenia - "Szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", do użytków rolnych zaliczane były wyłącznie grunty orne, sady, łąki trwale oraz pastwiska trwałe. Oznacza to, że rowy melioracyjne do gruntów o charakterze rolnym nie mogły być zakwalifikowane. W tej sytuacji należy uznać, iż ze względu na sposób zagospodarowania oraz funkcje terenu, przewidzianą w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, rowy zaliczane były do kategorii wód (W), a nie użytków rolnych. Nieruchomość ta (ww działki) nie była więc nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Nie została zatem, zdaniem organu, spełniona niezbędna przesłanka do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę L. prawa własności tej nieruchomości (tj. przesłanka nr 4 - art. 13 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995, nr 57, poz. 299 z późn. zm.), zgodnie z którą za nieruchomość rolną, w rozumieniu Kodeksu cywilnego, należy rozumieć nieruchomość, która była lub mogła być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej - art. 46 ¹ K.c.). Natomiast nie spełnienie jednej z ww przesłanek nabycia prawa oznacza, że działki nr [...], [...] i [...] nie mogły zostać nabyte przez gminę L. z mocy prawa z dniem [...] lipca 2000r. Organ odwoławczy jednocześnie wskazał, iż za uznaniem rolniczego charakteru przedmiotowych gruntów nie może także przemawiać przywołana przez Starostę L. definicja gruntów rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16 poz. 78, z późn. zm.), zgodnie z którą, gruntami rolnymi są m.in. grunty pod urządzeniami melioracji wodnych. Definicja ta została bowiem skonstruowana na potrzeby ustawy, w której została umieszczona. Przepis art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, w związku z art. 1 pkt 1 tej ustawy wprost odnosi się natomiast do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Zdaniem Ministra, nie można również zgodzić się ze stwierdzeniem Starosty L., że rolnicze wykorzystywanie przedmiotowych działek potwierdza pismo Rejonowego Związku Spółek Wodnych w L. z dnia [...] czerwca 2020 r. Z pisma tego - jak już wskazano - wynika, że zarówno w dniu [...] czerwca 2000 r., jak i obecnie przedmiotowe działki pełnią funkcję urządzeń melioracji wodnych dla okolicznych gruntów. Funkcja ta nie może być utożsamiana z funkcją produkcyjną tych gruntów, a tylko wówczas gdyby była prowadzona na nich działalność wytwórcza w rolnictwie, bądź też była potencjalna możliwość prowadzenia takiej działalności, można byłoby mówić o nieruchomości rolnej w rozumieniu Kc. Odnosząc się natomiast do podniesionej kwestii, jakoby działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] wykorzystywane były obecnie jako grunty orne, co potwierdza - zdaniem Starosty - wydruk z ortofotomapy, należy w pierwszej kolejności wskazać, że sposób aktualnego wykorzystywania ww. nieruchomości (a nie na dzień [...] czerwca 2000 r.) nie ma w przedmiotowej sprawie większego znaczenia. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika jednak, aby podniesiona okoliczność znalazła potwierdzenie w poczynionych przez organ I instancji ustaleniach. Zarówno z przywołanego wcześniej pisma Rejonowego Związku Spółek Wodnych w L. z dnia [...] czerwca 2020 r., jak i z pisma Wójta Gminy L. z dnia [...] września 2020 r. wynika bowiem, że grunty te obecnie (jak i w dacie [...] czerwca 2000 r.) są rowami i pełnią funkcję melioracji wodnych.
W wniesionej skardze na decyzję Ministra z 20 października 2020 r. Starosta L. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co skutkowało błędnym przyjęciem, że przedmiotowa nieruchomość nie była nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego tj.:
- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia,
2. błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie, w jakim organ odwoławczy przyjął, że przedmiotowa nieruchomość nie była nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość nie była nieruchomością rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego i jako taka nie podlega z mocy ustawy nabyciu przez Gminę L..
W odpowiedzi na skargę Minister, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko reprezentowane w przedmiotowej sprawie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (T.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie rolniczego (bądź nie) charakteru nieruchomości gruntowej – działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] położonych w obrębie R., gmina L. i stwierdzenie czy stanowi ona nieruchomość, wobec której możliwe jest wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości z mocy prawa przez gminę L. na podstawie art. 13 ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Instytucja nabycia własności nieruchomości przez gminy została uregulowana w rozdziale 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa). W myśl art. 13 ust. 1 przejęcie przez Krajowy Ośrodek praw i obowiązków wynikających z wykonania prawa własności w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2, nastąpi nie później niż do dnia 30 czerwca 2000 r. Nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Krajowemu Ośrodkowi ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone (art. 13 ust. 2).
Zgodnie z art. 13 ust. 4 nabycie nieruchomości, o których mowa w ust. 2, stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Przedmiotowa ustawa reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa w odniesieniu m.in. do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych (art. 1 ust. 1).
Zgodnie zaś z art. 46 ¹ Kodeksu cywilnego (ustawa z 23 kwietnia 1964 r. T.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1145) nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Zgodnie z tą definicją, która posiada charakter uniwersalny to sposób wykorzystywania nieruchomości stanowi kryterium wyodrębniające nieruchomość rolną. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż zgodnie z ustawą nie jest wymagane rzeczywiste prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej lub ogrodniczej, sadowniczej czy rybnej. Nieruchomość rolną może stanowić również grunt, na którym jedynie możliwe jest prowadzenie takiej działalności (por. wyrok NSA z 23 listopada 2006 r., I OSK 132/06, LEX nr 291425). Do ustalenia możliwości wykorzystywania nieruchomości w określony sposób pomocne mogą być zapisy w ewidencji gruntów oraz plany zagospodarowania przestrzennego (v. Komentarz do art. 46 ¹ Kodeksu cywilnego Ciszewski Jerzy, Nazaruk Piotr publ. WKP 2019).
Zauważyć należy, iż organ odwoławczy ustalając czy przedmiotowy grunt stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu omawianego przepisu ograniczył się do zapisu w ewidencji gruntów i budynków, co zgodnie z powołaną wyżej definicją nieruchomości rolnej uznać należy za działanie nieprawidłowe. Tymczasem kwalifikacja gruntu zawarta w ewidencji gruntów nie może stanowić wyłącznej i jedynej argumentacji decydującej o charakterze nieruchomości jako nieruchomości rolnej. Okoliczność, iż w ewidencji gruntów wskazana nieruchomość figuruje jako grunt pod rowem – "W" nie może decydować o jej nierolniczym charakterze. W ocenie Sądu wpis do ewidencji stanowi jeden z dowodów za potwierdzenie rolniczego lub nierolniczego charakteru nieruchomości, nie decydującym. W świetle definicji nieruchomości rolnej konieczne jest bowiem zbadanie, czy może ona być wykorzystana lub jest wykorzystywana w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej. W tym celu konieczne jest dopuszczenie wszystkich przewidzianych w procedurze dowodów jak stanowi art. 75 § 1 k.p.a. tj. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Skarżący w trakcie postępowania administracyjnego, w tym przy odwołaniu, przedłożył szereg dokumentów np. wypis z miejscowego placu zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, iż przedmiotowe działki zostały objęte ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy L., zatwierdzonego uchwałą z dnia 12 grudnia 1994 roku Nr W30/94, i oznaczone symbolem RZ - tereny łąk i pastwisk oraz RP - tereny upraw, pismo Rejonowego Związku Spółek Wodnych w L. z dnia [...] czerwca 2020 roku znak: [...], zgodnie z którym działki numer: [...], [...], [...] w dniu [...] czerwca 2000 roku oraz obecnie pełnią funkcję urządzeń melioracji wodnych dla gruntów wykorzystywanych do produkcji rolniczej, wydruk ortofotomapy potwierdzający aktualny sposób zagospodarowania ww działek (część działki numer [...] obecnie jest zaorana i wykorzystywana rolniczo - (wydruk mapy google oraz pismo Wójta Gminy L. z dnia [...] września 2020 roku),
Powyższe dowody nie zostały przez organ odwoławczy uwzględnione i nie były przedmiotem jego analizy. Minister zatem ustalając stan faktyczny sprawy wyłącznie na podstawie jednego dokumentu tj. opisanego wyżej wypisu z rejestru gruntów uczynił to z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w szczególności art. 15 k.p.a. w zw. z art. 46¹ k.c.
Ostatnio przywołany przepis statuuje zasadę dwuinstancyjności. Zasada ta jest zasadą konstytucyjną ustanowioną w art. 78 Konstytucji R.P. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega – w wyniku złożenia odwołania przez uprawniony podmiot – ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji (por. B.Adamiak [w]: B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H.Beck, Warszawa 1996, s.83 – 85). Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Jej istota sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej, z uwzględnieniem wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie.
Organ odwoławczy zaniechał ustalenia rzeczywistego charakteru opisanej nieruchomości zgodnie z definicją nieruchomości rolnej zawartej w kodeksie cywilnym. Konsekwencją niezastosowania w sprawie przez organy orzekające definicji nieruchomości rolnej z kodeksu cywilnego było przedwczesne ustalenie i przyjęcie, iż przedmiotowa nieruchomość gruntowa nie stanowi nieruchomości rolnej. Od wyniku bowiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania będzie zależeć konkluzja, czy nieruchomość spełnia kryterium nieruchomości rolnej w rozumieniu k.c.
W konsekwencji przedwczesna jest ocena czy doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego tj. art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną przedstawioną przez Sąd, ponownie rozpozna odwołanie strony, ustali stan faktyczny sprawy biorąc pod uwagę i rozważając cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w razie stwierdzenia takiej potrzeby przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe. Następnie wszelkie jego ustalenia i szczegółowy opis znajdzie się w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Organ wskaże fakty, które uzna za udowodnione oraz powoła dowody, na których się oparł. Decyzja będzie zawierać również uzasadnienie prawne z przytoczeniem przepisów oraz wyjaśnieniem podstawy prawnej orzeczenia.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło