IV SA/Wa 671/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Sędzia WSA - Wanda Zielińska-Baran po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia F. w B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego 2. zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie radcy prawnego. Stowarzyszenie F. z siedzibą w B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie drogi krajowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 listopada 2007r. skargę oddalił. W toku postępowania Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - w formie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający sprawę na skutek zażalenia, uchylił to rozstrzygniecie i przyznał Stowarzyszeniu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości (postanowienie z dnia 30 sierpnia 2007r., sygn. akt lI OZ 721/07), uznając, że Stowarzyszenie nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. W dniu 22 lutego 2008r., przed uprawomocnieniem się wyroku Sądu I instancji, skarżące stowarzyszenie ponownie wystąpiło do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu złożonym na formularzu PPPr Stowarzyszenie podało, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze względu na otrzymane już przez stronę skarżącą prawo pomocy w zakresie częściowym, Sąd stwierdził, że powinna ona wykazać zaistnienie nie tylko przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ale przede wszystkim spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca winien więc wykazać, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że działa jako organizacja społeczna i organizacja dla dobra publicznego. Nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma zysków i dochodów. Do dnia złożenia wniosku strata finansowa Stowarzyszenia za 2006 rok wynosiła [...] zł, a za 2007 rok [...] zł. Stowarzyszenie podkreśliło jednocześnie, że w 2007 roku otrzymało wpłaty w wysokości [...] zł, natomiast koszty działalności Stowarzyszenia za wskazany rok wyniosły [...] zł, na co złożyły się koszty realizacji zadań statutowych oraz koszty usług. Wynik finansowy Stowarzyszenia za 2007 r. to strata w wysokości [...] zł, jednak doliczając stratę za ubiegły rok [...] zł, łączne koszty wyniosły [...] zł. Wynik zatem finansowy Stowarzyszenia za 2007 r. to strata w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie (z dnia 25 lutego 2008r.) o przedłożenie wyciągu z kont bankowych za ostatnie 3 miesiące rozliczeniowe, Stowarzyszenie przedłożyło wyciąg z rachunku bankowego zawierający informację o stanie konta Stowarzyszenia na dzień 31 grudnia 2007 r. ([...] zł) a także informacje o stanie konta na dzień 31.01.08 ([...] zł). Rozpoznając wniosek Sąd stwierdził, iż art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 - Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), a także statut Stowarzyszenia F. oraz odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, przewidują możliwość uzyskiwania przez Stowarzyszenie środków finansowych na swoją działalność ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, oraz dochodów z majątku stowarzyszenia. Ponadto Stowarzyszenie ma możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, a dochód z takiej działalności może posłużyć do realizacji celów statutowych. Skarżące Stowarzyszenie chcąc realizować swą statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, w tym kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zaniechanie prowadzenia własnej działalności zarobkowej, pobierania składek czy pozyskiwania darowizn prowadzi do przerzucenia kosztów własnej działalności na Skarb Państwa. Sąd zauważył również, że ze statutu Stowarzyszenia F. w B. wynika, iż członkowie Stowarzyszenia zadeklarowali pomoc finansową na jego rzecz. Tak więc argumentacja przedstawiona przez skarżące Stowarzyszenie nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy, bowiem Stowarzyszenie pozbawiając się środków finansowych, które mogłoby uzyskać zgodnie ze swoim statutem, nie może domagać się przerzucenia kosztów swojej działalności na rzecz Skarbu Państwa. Skoro Stowarzyszenie chce aktywnie realizować swoje cele statutowe, winno liczyć się ze związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów, w tym także kosztów sądowych. Stowarzyszenie nie tylko nie skorzystało z potencjalnej możliwości uzyskiwania środków finansowych, ale także nie wykazało, że jego aktualna, rzeczywista sytuacja finansowa jest na tyle zła, że uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie wezwane do nadesłania wyciągów z kont bankowych z okresu trzech miesięcy przedłożyło jedynie dokument przedstawiający stan środków finansowych w okresie dwóch miesięcy. Stowarzyszenie nie przedłożyło natomiast żądnego dokumentu obrazującego jego sytuację finansową w miesiącu lutym, a więc w miesiącu w którym wniosło o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, że zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i w związku z tym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., odmówiono Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie, który wpłynął do Sądu dnia 30 maja 2008r. skarżące Stowarzyszenie wskazało, że nie posiada jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów sądowych. Od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia złożenia sprzeciwu Stowarzyszenie uzyskało wpływy w wysokości [...] zł . Natomiast wydatki na działalność statutową poniesione w tym okresie wynosiły [...] zł., co oznacza stratę w wysokości ponad [...] zł. Wprawdzie Stowarzyszenie uzyskało w 2007 r. darowiznę w wysokość [...] zł, jednak zgodnie z wolą darczyńcy była to dotacja celowa z przeznaczeniem na cel edukacji ekologicznej, nie można ich było zatem wykorzystać na opłaty sądowe. Z kolei roczne składki od członków nie przekraczają sumy [...] zł i są w całości przeznaczane na koszty korespondencji Stowarzyszenia prowadzonej w ramach jego działalności statutowej. Nadto, Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że zaległości w opłatach, w wysokości [...] zł spowodowały odłączenie przez Telekomunikację Polską telefonu Stowarzyszenia, a narastające zadłużenie powstałe w związku z wcześniejszymi działaniami statutowymi spowodowało zablokowanie jego konta bankowego przez komornika na wniosek wierzyciela P. w celu egzekucji kwoty ok. [...] zł. Skarżące Stowarzyszenie podniosło również, że jako organizacja pożytku publicznego nie prowadzi działalności gospodarczej. Rozpoznając sprawę w wyniku sprzeciwu Sąd zważył, co następuje: Mając na uwadze na otrzymane już przez stronę skarżącą prawo pomocy w zakresie częściowym, Sąd stwierdził, że powinna ona wykazać zaistnienie nie tylko przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ale przede wszystkim spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca winien więc wykazać, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje wnioskodawcę norma art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu złożony przez Stowarzyszenie F. w B. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Wnioskujący wykazał bowiem, że w chwili obecnej rzeczywiście nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedstawionych informacji wynika, że od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia złożenia sprzeciwu Stowarzyszenie uzyskało wpływy w wysokości [...] zł, a jego wydatki na działalność statutową wynosiły [...] zł., co oznacza stratę w wysokości ponad [...] zł. Wprawdzie Stowarzyszenie uzyskało w 2007r. darowiznę w wysokość [...] zł, jednak zgodnie z wolą darczyńcy środki te należało przeznaczyć na cel edukacji ekologicznej i nie można ich było spożytkować na opłacenie kosztów sądowych. Składki członków nie przekraczają w ciągu roku sumy [...] zł i są w całości przeznaczane na koszty korespondencji Stowarzyszenia prowadzonej w ramach jego działalności statutowej. Narastające zadłużenie powstałe w związku z wcześniejszymi działaniami statutowymi spowodowało zajęcie przez komornika rachunku bankowego Stowarzyszenia z zakazem dokonywania wypłat, w celu egzekucji kwoty ok. [...] zł. Należy również mieć na uwadze, iż strona wnioskująca nie posiada żadnego majątku trwałego i nie prowadzi działalności gospodarczej. Z tych względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.