IV SA/Wa 672/10

Dnia 3 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędzia WSA Danuta Dopierała, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem kontroli Sądu w wyniku wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez G. S. jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdzające, że jego odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2007 r. orzekł o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W. Decyzja została wysłana pocztą do adresata na adres wskazany przez niego w piśmie z dnia 13 lipca 2007 r. (k. 57), tj. [...]. Przesyłka była awizowana dwukrotnie i nie została przyjęta, po czym poczta zwróciła przesyłkę do nadawcy. W dniu 25 stycznia 2010 r. G. S. odebrał osobiście decyzję w organie i w dniu 29 stycznia 2010 r. wniósł od decyzji odwołanie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdził złożenie odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł co następuje. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jaką jest odwołanie, jest zachowanie terminu do jej dokonania. Uchybienie terminowi powoduje bezskuteczność odwołania. Termin do wniesienia odwołania określa art. 129 § 2 k.p.a. zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku doręczenia pisma przez pocztę – poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce umieszczając zawiadomienie o złożeniu pisma w oddawczej skrzynce pocztowej lub drzwiach biura adresata lub innego pomieszczenia w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w innym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu. W toku postępowania G. S. podał adres korespondencyjny [...] i na ten adres organ wysłał decyzję z dnia [...] września 2007 r. orzekającą o jego wymeldowaniu, która to decyzja nie została przez adresata odebrana. Urząd Pocztowy awizował przesyłkę dwukrotnie w dniu – 1 października 2007 r. i powtórnie w dniu 8 października 2007 r. W dniu 15 października 2007 r. upłynął 14 – dniowy termin od momentu zawiadomienia przez pocztę o przesyłce, co wywołało skutek prawny doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczął swój bieg 15 października 2007 r. i upłynął 29 października 2007 r. Złożone zatem w dniu 29 stycznia 2010 r. odwołanie od tej decyzji organ uznał za złożone po terminie, co uzasadniało w jego ocenie wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Od powyższego postanowienia Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł G. S. W skardze wnosi o uchylenie postanowienia i uwzględnienie odwołania od decyzji o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W. W uzasadnieniu skargi podnosi, że w lokalu tym zamieszkują jego siostry które chcą się go z lokalu pozbyć, pozorują fakt niezamieszkiwania przez niego w tym lokalu i zgłaszają to do urzędu jako powód wymeldowania. Odbierają jego korespondencję i wyrzucają do śmieci, włamały się do jego odrębnej skrzynki listowej i zabrały korespondencję. Stwierdził, że nie wiedział o decyzji orzekającej o wymeldowaniu go z tego lokalu choć stale w nim zamieszkuje. W czasie kontroli meldunkowej był obecny w domu i sądził, że sprawa została wyjaśniona i zakończona. Brak korespondencji z organu nie wzbudziło jego podejrzeń, dlatego nie informował organu o czasowym wyjeździe za granicę. O wymeldowaniu go dowiedział się dopiero w styczniu 2010 r., wtedy kiedy otrzymał decyzję do ręki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, że odwołanie zostało wniesione po terminie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie problem który wymaga rozstrzygnięcia sprowadza się do tego w jakiej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. orzekającej o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w W. Prawidłowe ustalenie tego faktu jest elementem decydującym dla oceny czy odwołanie od decyzji zostało przez skarżącego wniesione w terminie czy też z uchybieniem terminu. Zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu organ odwoławczy oparł na ustaleniu, że decyzja została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu 15 października 2007 r. i że od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Konsekwencją tego ustalenia było przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 29 października 2007 r., a skoro skarżący wniósł odwołanie w dniu 29 stycznia 2010 r. to istniały podstawy do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Ustalenie powyższe według organu wynika z faktu, że przesyłka zawierająca decyzję wysłana na adres podany przez skarżącego była dwukrotnie awizowana w dniach 1 i 8 października 2007 r. i wobec niepodjęcia przez adresata po upływie 14 – stu dni od daty zawiadomienia przez pocztę o przesyłce nastąpił skutek prawny doręczenia przesyłki stronie. Dokonując takich ustaleń organ nie wyjaśnił i nie rozważył wszystkich okoliczności wynikających z materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uznając, że skutek doręczenia decyzji nastąpił w dniu 15 października 2007 r. organ powołał się na art. 44 k.p.a. Przepis ten przewiduje fikcję prawną doręczenia i pozwala na przyjęcie domniemania faktycznego, że przesyłka dotarła do adresata. Dokonanie doręczenia w tym trybie wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności procesowej, którą w niniejszej sprawie było wniesienie odwołania. Stanowisko organu, że nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. budzi wątpliwości. W aktach sprawy (k. 85) znajduje się potwierdzenie odbioru decyzji z którego wynikają dwie różne daty doręczenia decyzji skarżącemu. Na kopercie znajduje się odręczna adnotacja z dnia 23 października 2007 r. o uznaniu na podstawie art. 44 k.p.a. za skuteczne doręczenie przesyłki adresatowi a jednocześnie na potwierdzeniu odbioru przesyłki (zwrotce) która wraz z kopertą stanowi integralną całość jest zapis "odebrałem osobiście w dniu 25.01.2010 r." i podpis G. S. Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że o decyzji orzekającej o wymeldowaniu go dowiedział się przypadkowo w styczniu 2010 r. w czasie pobytu w urzędzie w związku z wymianą dowodu osobistego. Zwrócił się wówczas do organu na piśmie o doręczenie mu decyzji i ją otrzymał. Przy odbiorze uzyskał informację o możliwości wniesienia odwołania co też niezwłocznie uczynił. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącego z dnia 15 stycznia 2010 r. w którym wnosi o wydanie mu decyzji orzekającej o wymeldowaniu go z lokalu wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania, brak jest natomiast dowodu na okoliczność, że przy odbiorze decyzji organ poinformował skarżącego, ze decyzja jest ostateczna i że odbiór decyzji w dniu 25 stycznia 2010 r. nie otwiera na nowo terminu do wniesienia odwołania. Brak jest też pisma organu I-szej instancji przekazującego odwołanie do rozpoznania organowi II-giej instancji w którym to piśmie organy z reguły zajmują stanowisko co do terminowości odwołania i sygnalizują wniesienie odwołania po terminie. W tej sytuacji skoro z potwierdzenia odbioru przesyłki którą organ nadał na poczcie 26 września 2007 r. wynika, że odbiór przesyłki przez adresata nastąpił 25 stycznia 2010 r. osobiście, przyjęcie, że skuteczne doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 15 października 2007 r. budzi poważne wątpliwości i wymaga wyjaśnienia. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do wskazanej kwestii. Z akt sprawy również nie wynika by organ żądał jakichkolwiek wyjaśnień od organu I- szej instancji lub też od odwołującego się. Oznacza to, że bez wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych podjął rozstrzygnięcie w sprawie. Stanowi to uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Zajmując ponownie stanowisko co do daty doręczenia skarżącemu decyzji organ odwoławczy winien rozważyć wszystkie okoliczności wynikające z zebranych dowodów, wyjaśnić istniejące wątpliwości z uwzględnieniem okoliczności czy organ prawidłowo pouczył skarżącego w dniu 25 stycznia 2010 r. o możliwości wniesienia odwołania lub o podjęciu innych czynności procesowych. Błędne pouczenie przez organ nie może szkodzić stronie (art. 112 k.p.a.). Art. 9 k.p.a. nakłada bowiem na organy administracji publicznej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Mają też obowiązek czuwania nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielając im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ winien też mieć na względzie, że twierdzenie skarżącego, iż o możliwości wniesienia odwołania od decyzji uzyskał informację w organie nie zostało dotychczas niczym podważone. Mając na względzie wszystkie wyżej wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.