IV SA/Wa 672/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na działanie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zmiany numeru świadczenia postanawia: odrzucić skargę W piśmie z dnia 28 stycznia 2016 r. M. A. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – oddział w [...] polegającą na zmianie numeru (znaku) świadczenia o przyznaniu renty socjalnej. W ocenie skarżącemu zmiana numeru świadczenia odbyła się bezpodstawnie – ze szkodą dla niego jako świadczeniobiorcy ZUS, ponieważ decyzja przyznająca to świadczenia ma moc obowiązującą od czasu ustania praw lub zaistnienia okoliczności mających wpływ na jej uzyskanie. Zdaniem skarżącego decyzja na podstawie której przyznano mu świadczenie obowiązuje do czasu ustania jej ważności. W jego ocenie regulacje biurowe ZUS nie dotyczą okoliczności zmiany numeru świadczenia. Zarzucił, że ZUS nie udziela pełnych informacji w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w [...] wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej zwana u.s.u.s.) Prezes Zakładu jest organem Zakładu, zaś zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy Prezes Zakładu, jako jego organ, kieruje Zakładem i reprezentuje go na zewnątrz. Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.s.u.s. zasadą jest, że Zakład wydaje decyzje w sprawach indywidualnych. Zgodnie z art. 66 ust. 1 cyt. Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada osobowość prawną, a jego siedzibą jest miasto stołeczne Warszawa. Dlatego Sąd przyjął, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy czynności Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Kognicja sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została określona w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Określony tam katalog spraw ma charakter zamknięty i obejmuje decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku, decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia, a także decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Jest to uregulowanie szczegółowe w stosunku do przywołanego wcześniej art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy działania organu w zakresie uregulowanym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty podnoszone przez skarżącego dają podstawę do przyjęcia, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy skargi o jakiej mowa w art. 227 i następne K.p.a. Jak stanowi ten przepis przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarżący wskazał bowiem, że ZUS w sposób dowolny i bez udzielenia mu pełnych informacji zmienił numer przyznanego świadczenia – renty socjalnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie reprezentowany jest pogląd, zgodnie z którym w sprawach dotyczących postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r. III SA/Wa 948/06, postanowienie NSA z 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami działu VIII K.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co więcej sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne K.p.a.), ponieważ sprawy te również nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Skoro wniesiona skarga dotyczy działanie organu w zakresie rozpatrzenia skargi wniesionej w trybie określonym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.