IV SA/Wa 673/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Tadeusz Cysek Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza L. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymierzenia łącznej kary pieniężnej za składowanie odpadów komunalnych w miejscu na ten cel nie wyznaczonym - oddala skargę - Decyzją z dnia [...].11.2001 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w J. z dnia [...].03.1989 r. , nr [...] ustanawiającą strefę ochronną, wspólną dla KW[...] "T." oraz Elektrowni "[...]", po rozpatrzeniu wniosków Kopalni Węgla [...] "T." S.A. oraz Elektrowni "[...]" S.A. w B.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że oba wnioskujące podmioty na przestrzeni ostatnich lat zrealizowały liczne przedsięwzięcia, które spowodowały znaczne ograniczenie ujemnego wpływu ich działalności na środowisko i prowadzą tę działalność zgodnie z wymogami ochrony środowiska. W efekcie skreślone zostały z listy 80-ciu zakładów najbardziej uciążliwych w skali kraju. W uzasadnieniu wskazano, że uchylając tę decyzję organ wziął pod uwagę słuszny interes społeczny, który winien zmobilizować wnioskodawców do intensyfikacji działań w zakresie ograniczenia emisji hałasu. Nadmienić należy, że owa strefa ochronna dla obu zakładów ustanowiona została ze względu na : - uciążliwe oddziaływanie hałdy nadkładu i popiołu - uciążliwą emisję niezorganizowaną z terenu KW[...] "T." oraz Elektrowni "[...]" - uciążliwy hałas - przekształcenia środowiska. W decyzji tej znalazło się pouczenie, o możliwości wniesienia odwołania do Ministra Środowiska za pośrednictwem Wojewody [...] w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Jednakże w jej rozdzielniku nie zamieszczono B. G.. B. G., choć była stroną tego postępowania, bez swej winy nie brała w nim udziału, nie została bowiem poinformowana o tym, że toczy się takie postępowanie, jak również nie wiedziała o wydaniu przedmiotowej decyzji. Wiadomość o jej wydaniu powzięła po powrocie z leczenia, dopiero w dniu 17.01.2002 r. W tej sytuacji uznała, iż przekroczyła już terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji i w związku z tym w dniu 23.01.2002 r. złożyła do Ministra wniosek o przywrócenie jej tego terminu, z uwagi na to, iż wcześniej ze względu na chorobę przebywała poza miejscem zamieszkania. Minister Środowiska pismem z dnia 11.02.2002 r. wezwał ją do uzupełnienia braków tego wniosku. Skarżąca braki uzupełniła. Wyjaśniła, że przedmiotowa decyzja nie wpłynęła do wiadomości jej sołectwa W. i W. a o jej istnieniu dowiedziała się przypadkowo w Urzędzie Miasta i Gminy B. w dniu 17.01.2002 r. Udokumentowała także fakt przebywania w W. w okresie od 21.11.2001 r. do 15.12.2001 r., co związane było z jej chorobą. Do swego miejsca zamieszkania wróciła w dniu 16.12.2001 r. Wyjaśniła także, że posiada nieruchomość budowlaną i gruntową na terenie wsi W., która była objęta strefą ochronną i której mieszkańcy przeznaczeni zostali do wysiedlenia z zagrożonego terenu. Jednocześnie uznała za skandaliczne uchylenie przez Wojewodę [...] decyzji ustanawiającej wskazaną strefę ochronną oraz niepodanie do wiadomości mieszkańców jej sołectwa W. i W. treści tej decyzji z pouczeniem o możliwości wniesienia w ciągu 14 dni odwołania, przez co pozbawieni zostali możliwości jego wniesienia. Postanowieniem z dnia [...].03.2002 r., nr [...]. Minister Środowiska odmówił przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji Wojewody [...] z dn. [...].11.2001 r. W uzasadnieniu zaznaczył, że skarżąca istotnie nie otrzymała od Wojewody kwestionowanej decyzji i dowiedziała się o niej dopiero w Urzędzie Miasta i Gminy B. w dniu [...].01.2002 r. Wskazał także, że termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Skarżąca była nieobecna w tym czasie w miejscu zamieszkania. Stąd zdaniem Ministra Środowiska, zgodnie z art. 58 § 2 Kpa, wniosek o przywrócenie terminu należało wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a więc powrotu skarżącej do miejsca zamieszkania. W wypadku skarżącej termin ten w przekonaniu organu upłynął w dniu 23.12.2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16.01.2004 r., sygn. akt IV SA 2501/02 stwierdził nieważność postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...].05.2002 r., utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z dnia [...].03.2002 r., jako wydanego bez podstawy prawnej. W ocenie Sądu; Administracyjnego postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...].03.2002 r. było ostateczne i przysługiwała od niego jedynie możliwość wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego. Na wniosek B. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1.10.2004 r., uznając iż zachodzi przypadek wyjątkowy z art. 87 § 5 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.), przywrócił jej termin do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...].03.2002 r. uznając, iż do jego uchybienia doszło bez winy skarżącej, z uwagi na błędne pouczenie zawarte w decyzji Ministra Środowiska o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Już w skardze skierowanej do Sądu Administracyjnego w dniu 10.06.2002 r., od postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...].05.2002 r., którego nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, B. G. zaznaczyła, że o decyzji Wojewody [...] dowiedziała się dopiero w dniu 17.01.2002 r. i w tym dniu poznała jej treść. Decyzja ta nie została jej bowiem doręczona, nie wpłynęła także do jej sołectwa – W.. Stąd skarżąca składając wniosek o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji sądziła, że ów termin siedmiodniowy będzie biegł od daty zapoznania się przez nią z przedmiotową decyzją, tj. od dnia 17.01.2002 r. W skardze złożonej po przywróceniu jej terminu do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego żądała uchylenia zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...].03.2002 r. oraz przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2001 r., uchylającej strefę ochronną, wspólną dla KW[...] "T." oraz Elektrowni "[...]", po rozpatrzeniu wniosków Kopalni Węgla [...] "T." S.A. oraz Elektrowni "[...]" S.A. w B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w- Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Faktem bezspornym jest, iż skarżąca do dnia 17.01.2002 r. nie wiedziała o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2001 r., uchylającej decyzję Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w J. z dnia [...].03.1989 r. ustanawiającą strefę ochronną, wspólną dla KW[...] "T." oraz Elektrowni "[...]", po rozpatrzeniu wniosków Kopalni Węgla [...] "T." S.A. oraz Elektrowni "[...]" S.A. w B.. Fakt ten przyznaje także organ administracji publicznej. Należy mieć na względzie, że instytucja przywrócenia terminu, przewidziana w Kpa dotyczy sytuacji, w których adresat wymieniony został w rozdzielniku decyzji i decyzję otrzymał lub miało miejsce doręczenie zastępcze. Nie można natomiast przyjmować, iż istnieją przesłanki do przywrócenia terminu, jeżeli decyzja w ogóle nie została skarżącej doręczona, a o jej wydaniu dowiedziała się przypadkowo, dopiero w dniu 17.01.2002 r. Przed tą datą nie płynął bowiem dla B. G. termin do zaskarżenia tej decyzji, a zatem nie zachodziły przyczyny do przywrócenia jej terminu do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji. W istocie ów termin 14 dniowy powinien być w jej przypadku liczony od dnia 17.01.2002 r., kiedy to powzięła wiadomość o treści tej decyzji, o ile w tej dacie decyzja ta nie była jeszcze ostateczna. Minister Środowiska w zaskarżonym postanowieniu błędnie przyjął, że istniałyby przesłanki do przywrócenia B. G. terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania, gdyby żądanie swe w tym przedmiocie zgłosiła do dnia 23.12.2001 r. W dacie tej bowiem skarżąca nie wiedziała jeszcze o wydaniu przedmiotowej decyzji z dnia [...].11.2001 r., a zatem roszczenia takiego zgłosić nie mogła. W zaskarżonym postanowieniu nie dokonano ustalenia, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...].11.2001 r. była już wówczas ostateczna, czy też istniała jeszcze możliwość wniesienia odwołania, a zatem nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Gdyby okazało się, że już w dacie 23.01.2002 r., kiedy to skarżąca zwróciła się o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania, decyzja ta była ostateczna, pismo jej winno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania, toczącego się bez jej udziału, w oparciu o art. 145 § l pkt 4 Kpa. W tym stanie rzeczy ustalenia poczynione przez organ należy uznać za chybione, a w szczególności zbędne było dokonywanie ustaleń gdzie skarżąca przebywała w okresie od 21.11.2002 r. do 15.12.2001 r. W żadnym razie nie było podstaw do przyjęcia, iż istniałyby przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania, gdyby skarżąca złożyła taki wniosek w ciągu 7 dni od swego powrotu z leczenia, czyli do dnia 23.12.2001 r., skoro wówczas jeszcze nie znała treści tej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, iż przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej można rozstrzygać tylko wtedy, gdy decyzja ta została skutecznie doręczona (por. wyrok NSA z dnia 20.05.1999 r., sygn. akt IV SA 470/97, LEX 47272wyrok NSA z dnia 30.09.1998 r., sygn. I SA 1495/97, LEX nr 45704, wyrok NSA z dnia 5.12.1997 r., sygn. I SA 1329/95, ONSA 1998/3/103). Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § l pkt l lit. a i c ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.