IV SA/Wa 674/20

WyrokWSA w Warszawie2020-05-26

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Grzegorz Rząsa, Jarosław Łuczaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ze względu na potencjalny negatywny wpływ planowanej inwestycji na zabytkowe drzewostan, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego była uzasadniona. Organy prawidłowo oceniły, że planowana inwestycja, polegająca na budowie myjni samochodowej na niewielkiej działce z zabytkowymi drzewami, mogłaby negatywnie wpłynąć na stan zdrowotny drzew i zubożyć wartości zabytkowe założenia parkowego. Ocena ta mieściła się w granicach uznania administracyjnego organów.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie myjni samochodowej. Organy uznały, że inwestycja, ze względu na konieczność ingerencji w glebę i niewielką powierzchnię działki, negatywnie wpłynie na zabytkowe drzewa stanowiące pozostałość alei dojazdowej do zespołu pałacowo-parkowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym brak kompetencji organów do badania wpływu prac ziemnych na drzewa oraz lakoniczne uzasadnienie postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 maja 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M., J. W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oddala skargę I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu zażalenia B. M. i J. W. (dalej "Skarżących") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] (dalej "Konserwatora") z dnia [...] września 2019 r. nr [...] (sprostowane postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...]), wydane przez upoważnionego Kierownika Delegatury w [...], odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku usługowego z przeznaczeniem na bezdotykową myjnię samochodową dwustanowiskową oraz przyłączami zewnętrznymi na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...], utrzymał postanowienie Konserwatora w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra postanowienia zaskarżonego obecnie, przedstawia się następująco: 1. Pismem z dnia 1 sierpnia 2019 r. Wójt Gminy w [...] (dalej "Wójt") przedłożył Konserwatorowi do uzgodnienia, w trybie art.64 ust.1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2018.1945 j.t.), dalej "u.p.z.p.", projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku usługowego z przeznaczeniem na bezdotykową myjnię samochodową dwustanowiskową oraz przyłączami zewnętrznymi na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...] (dalej odpowiednio: "projekt decyzji", "planowana inwestycja", "teren planowanej inwestycji"). 2. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., sprostowanym postanowieniem dnia [...] września 2019 r. Konserwator odmówił uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji, stwierdzając w uzasadnieniu, że: (-) przedłożony projekt decyzji dotyczy inwestycji realizowanej na terenie bezpośrednio przylegającym do obszaru ścisłej strefy ochrony konserwatorskiej - jednej z alei dojazdowych do zespołu pałacowo-parkowego w miejscowości [...], (-) planowana inwestycja znajduje się w obszarze ochrony krajobrazu i powiązań widokowych zabytkowego założenia, (-) budowa myjni samochodowej wraz z kontenerem systemowym, a także utwardzeniem terenu w jej obrębie wymaga ingerencji w strukturę gleby - z uwagi na wiek drzew oraz ich rozległy system korzeniowy - prace ziemne w sposób znaczący wpłynęłyby na ich żywotność, tym samym negatywnie na wartości zabytkowe zespołu pałacowo-parkowego w [...]. 3. Pismem z dnia 4 września 2019 r. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Konserwatora, podnosząc że: (-) aleja kasztanowców białych utraciła charakter jednolitego ciągu drzew wiele lat temu, kiedy to część drzew usunięto przy budowie Zespołu Szkół i okalającego go ogrodzenia; drzewa zostały również usunięte po drugiej stronie ulicy, (-) rosnące na terenie inwestycji drzewa (3 kasztanowce białe) są w złym stanie zdrowotnym i obecnie stanowią zagrożenie dla życia i mienia. III. Jak już wskazano, postanowieniem zaskarżonym obecnie Minister rozpoznał zażalenie Skarżących na postanowienie Konserwatora, utrzymując to postanowienie w mocy. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje: 1. Przesłanką do przeprowadzenia uzgodnień konserwatorskich w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 1985 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] wpisał do rejestru zabytków pod numerem [...] "zespół pałacowo – parkowy w [...], gm. [...] wraz ze strefami ochrony konserwatorskiej zaznaczonymi na mapce stanowiącej integralną część niniejszej decyzji" (dalej "decyzja o wpisie"). W uzasadnieniu decyzji o wpisie wskazano, że park o cennych wartościach historycznych należy do otoczenia pałacu; występuje starodrzew i drzewa o charakterze pomnikowym. Z analizy załącznika mapowego do decyzji wpisującej wynika, że działki planowane pod inwestycję zlokalizowane są w strefie ochrony konserwatorskiej, w bezpośrednim sąsiedztwie alei drzew. 2. W materiale dowodowym sprawy znajdują się także wcześniejsze decyzje wpisujące do rejestru zabytków park w [...], jednak bez załączników graficznych określających granice ochrony konserwatorskiej: orzeczenie Głównego Konserwatora Zabytków w [...] z [...].12.1957 r. (nr rej. [...]), decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...].03.1967 r. (nr rej. [...]) oraz decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...].02.1978 r. (nr rej. [...]). 3. Przepis art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2067, j.t. ze zm.), dalej "u.o.z.o.z." stanowi, że ochrona zabytków polega na podejmowania działań mających na celu, między innymi: zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków; udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. 4. Przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji ustala warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego z przeznaczeniem na bezdotykową myjnię samochodową dwustanowiskową na działkach nr ew. [...] i [...], na których rosną trzy drzewa gatunku kasztanowiec biały, stanowiące pozostałością alei dojazdowej do bramy głównej dawnego pałacu. Podzielić należy ocenę, że ewentualne wprowadzenie na tym obszarze planowanego obiektu kubaturowego waz z utwardzeniem terenu (plac manewrowy dla samochodów osobowych), a zatem inwestycji ingerującej w strukturę gleby, wpłynie negatywnie na stan zdrowotny ww. drzew, a tym samym na zubożenie zabytkowych wartości założenia parkowego, bowiem wspomniane kasztanowce stanowią zieleń komponowaną. Nie ulega zatem wątpliwości, że z uwagi na małą powierzchnię rzeczonych działek, zabudowanych już dwoma obiektami kubaturowymi, brak jest możliwości, aby przedmiotowa inwestycja została zrealizowana bez uszczerbku zabytkowej zieleni. Odnotować należy także, iż przedłożony projekt przewiduje pozostawienie na obu działkach jedynie co najmniej 20% powierzchni terenu biologicznie czynnej. 5. W odniesieniu do argumentacji zażalenia należy wyjaśnić, że ze specyfiki zabytku nieruchomego, podlegającego ochronie i opiece bez względu na stan zachowania, wymienionego w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy o ochronie zabytków7 i opiece nad zabytkami - stanowiącego parki, ogrody i inne formy zaprojektowanej zieleni, wynika, że zabytek taki jest w pełni odnawialny. Dopóki zatem zachowane są najcenniejsze okazy zieleni na terenie obszaru zabytkowego, możliwa jest ich rewaloryzacja. Nawet znaczące przekształcenia pierwotnego układu kompozycyjnego nie decydują więc o bezpowrotnej utracie wartości zabytkowych takiego obszaru, w pełni odnawialnego poprzez możliwość rekultywacji terenu i planowanych nasadzeń. IV. Pismem z dnia 19 lutego 2020 r. Skarżący, reprezentowani przez r. pr. T. R., wnieśli do tut. Sądu skargę na postanowienie Ministra, podnosząc naruszenie przez Organ następujących przepisów prawa: 1) art. 6, art. 7, 8 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., polegające na bezpodstawnym i nieuprawnionym stwierdzeniu przez Organ drugiej instancji, iż planowana inwestycja (tj. myjnia samochodowa dwustanowiskowa wraz z przyłączami i utwardzeniem terenu) stanowić będzie inwestycję ingerującą w strukturę gleby, co negatywnie wpłynie na stan zdrowotny trzech kasztanowców białych znajdujących się na działkach objętych wnioskiem Skarżącym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a tym samym na zubożenie zabytkowych wartości założenia parkowego (ze względu na fakt, że kasztanowce te stanowią zieleń komponowaną), podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym uzgadniany projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jak też wniosek Skarżących (wraz z załącznikami) o wydanie decyzji nie zawierają danych (informacji), pozwalających na stwierdzenie, że prace przy planowanej inwestycji prowadzić będą do możliwości ingerencji w strukturę gleby, a także jaki może być zakres tej ingerencji i jej wpływ na żywotność przedmiotowych kasztanowców, a nadto w ramach postępowania o wydanie decyzji organy współdziałające nie mają w ogóle kompetencji do badania tego rodzaju okoliczności bowiem ewentualna ingerencja planowanej inwestycji w strukturę gleby na działce gruntu (tu: objętej ochroną konserwatorską w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami) może być przedmiotem zainteresowania właściwych organów dopiero w ramach postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (w szczególności w kontekście założeń projektu budowlanego w branży związanej z wykonaniem fundamentów lub prac ziemnych), a więc kwestia ta nie mieści się w zakresie kognicji właściwych organów działających w ramach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 2) art. 11 oraz 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny, nieprzekonywujący charakteryzujący się brakiem wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek faktycznych i prawnych które stanowiły podstawę utrzymania w mocy odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i ograniczenie się przez Organ drugiej instancji do zrelacjonowania brzmienia zastosowanych przepisów prawa, bez głębszej ich analizy w kontekście stanu faktycznego sprawy. i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Sporządzenie uzasadnienia jest nie tylko wymogiem formalnym, wynikającym wprost z brzmienia normy prawnej, ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie bowiem toku rozumowania organu, który poprzedza wydanie decyzji albo postanowienia, nie tylko pełni funkcję perswazyjną, wyłuszczając powody podjętego rozstrzygnięcia, tak aby strona mogła się przekonać o jego słuszności, ale także wpływa na kontrolę merytoryczną aktu w postępowaniu odwoławczym lub też sądowoadministracyjnym. Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Na marginesie rozważań, wskazać należy, iż zasadniczo postępowanie wyjaśniające organów ograniczyło się do jednej wizyty pracownika Konserwatora na spornych działkach w rezultacie, której sporządzona została lakoniczna notatka służbowa, które niezbyt wiele wniosła do wyjaśnienia sprawy. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 23 marca 2020 r., Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325– zwanej dalej "p.p.s.a."). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Wniesioną skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonego do Sądu postanowienia Ministra prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.64 ust.1 w związku z art.53 ust.4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, było uzgodnienie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji planowanej na terenie objętym jedną form ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. wpisem do rejestru zabytków. Przekonująco wykazały organy obu instancji, iż realizacja planowanej inwestycji nie dałaby się pogodzić z wymogami ochrony zabytków, odmawiając uzgodnienia przedłożonego projektu. Zarzuty skargi nie zasługują w tej sytuacji na uwzględnienie. 2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco: Z art.64 ust.1 w związku z art.53 ust.4 pkt 2 u.p.z.p. wynika, że decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ujętych w gminnej ewidencji zabytków. Z art.53 ust.5 u.p.z.p. wynika, iż przedmiotowe uzgodnienie następuje w trybie uregulowanym w art. 106 k.p.a. Odnotować należy, iż ani przepisy u.p.z.p. ani przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie precyzują bezpośrednio, w wyodrębniony sposób materialnoprawnych kryteriów, jakimi winny się kierować organy ochrony zabytków przy ocenieniu – w trybie uregulowanym w art.64 ust.1 w związku z art.53 ust.4 pkt 2 u.p.z.p. - dopuszczalności danej inwestycji z punktu widzenia ochrony zabytków. Nie może jednakże ulegać wątpliwości, że ocena ta musi w szczególności uwzględniać założenia ochrony zabytków, sformułowane w przepisach ogólnych ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Stosownie zatem do art.4 u.o.z.o.z ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: (pkt 2) zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, (pkt 3) udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków; (pkt 6) uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Zasada prawdy obiektywnej oraz należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy nakłada na organy administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Komentatorzy Kodeksu postępowania administracyjnego podkreślają, że rozpatrując materiał dowodowy i dokonując jego oceny organ administracji nie może pominąć żadnego przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy (tak: A. Wróbel [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2018, wyd. Wolters Kluwer, str. 535 i nast. oraz powołane tamże orzecznictwo sądów administracyjnych). Uznać należy, iż uzgodnienie, o którym mowa w art.53 ust.4 pkt 2 u.p.z.p. ma charakter uznaniowy w tym znaczeniu, że oceny przesłanek rozstrzygnięcia organ dokonuje w oparciu o pojęcia normatywne niedookreślone, których wykładni musi dokonać w trakcie stosowania prawa w indywidualnej sprawie. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem wypracowanym na gruncie art. 7 k.p.a. tego typu rozstrzygnięcie (uznaniowe) wymaga szczególnej staranności organu w podejściu do materiału dowodowego i jego oceny, a przede wszystkim należytego uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia. Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięcia administracyjnego skoncentrowana jest przede wszystkim na ustaleniu, czy rozstrzygnięcie to nie przekroczyło granic w/w uznania administracyjnego, tj. czy nie ma charakteru arbitralnego, czy też dowolnego. 3. Odniesienie w/w uwarunkowań do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków: Z decyzji w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków z 1985 r. wynika, że przedmiotem wpisu do w/w rejestru jest "zespół pałacowo – parkowy w [...] gm. [...] wraz ze strefami ochrony konserwatorskiej zaznaczonymi na mapce, stanowiącej integralną część niniejszej decyzji". Na załączonej do decyzji mapce wyodrębniono następujące obszary: (-) obszar ochrony zabytkowego założenia, (-) obszar ochrony ekologicznej, (-) obszar ochrony zewnętrznych powiązań widokowych. Z mapki wynika, iż teren inwestycji znajduje się zarówno w obszarze ochrony ekologicznej, jak i w obszarze ochrony zewnętrznych powiązań widokowych. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że: (-) teren planowanej inwestycji posiada niewielką powierzchnię, którą porastają trzy drzewa gatunku kasztanowiec biały, stanowiące pozostałość cennej alei dojazdowej do zespołu pałacowo – parkowego wpisanego do rejestru zabytków, (-) drzewa ta są elementem zieleni komponowanej - cennym ze względów przyrodniczych, kompozycyjnych, zabytkowych i krajobrazowych, (-) powierzchnia terenu inwestycji jest zbyt mała, aby inwestycja ta (budowa myjni samochodowej wraz z kontenerem systemowym oraz utwardzenie terenu w jej obrębie, wymagająca ingerencji w strukturę gleby) mogła zostać zrealizowana bez uszkodzenia systemu korzeniowego w/w trzech drzew, (-) jednocześnie przedłożony do zaopiniowania projekt decyzji umożliwia Skarżącym zachowanie, przy realizacji inwestycji, jedynie niedużego udziału powierzchni biologicznie czynnej (ustalając minimalny udział takiej powierzchni na 20%). Dokonując oceny w/w okoliczności w kontekście potrzeb ochrony zabytków, skatalogowanych (przykładowo) w art.4 u.o.z.o.z., organy przyjęły, iż realizacja inwestycji prowadziłaby do uszczerbku zabytkowej zieleni (w sytuacji, w której stosownie do art.4 pkt 2 w/w ustawy ochrona zabytków polega m.in. na zapobieganiu zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków). Zdaniem Sądu ocena ta nie przekracza granic uznania administracyjnego, jakim dysponowały orzekające w sprawie organy. W pierwszej kolejności nie ulega kwestii potrzeba ochrony zabytkowej zieleni, posadowionej na obszarze objętym ochroną konserwatorską. Przekonująco wywiodły przy tym organy, iż podnoszone przez Skarżących przerwanie ciągłości charakteru zabytkowej alei (jako skutek działań inwestycyjnych, jakie na przestrzeni lat podejmowano na przyległych nieruchomościach, którym to działaniom towarzyszyło wycinanie drzew) nie daje podstaw do przyjmowania braku potrzeby ochrony ocalałej zabytkowej substancji przyrodniczej. Abstrahując już od: (-) braku szczegółowej wiedzy co do reżimu prawnego, w jakim w przeszłości dokonywano likwidacji poszczególnych elementów alei, (-) zakresu takiej likwidacji i całokształtu jej ówczesnych uwarunkowań faktycznych, podkreślić należy (przyjmując hipotetycznie, iż w/w działania były podejmowane za aprobatą organów konserwatorskich), iż wykonywaniu przez organy konserwatorskie kompetencji, o których mowa w art.53 ust.4 pkt 2 u.o.z.o.z., musi w oczywisty sposób towarzyszyć stała autoweryfikacja skuteczności i celowości dotąd formułowanych zasad i priorytetów ochrony zabytków, tak aby cele tej ochrony były realizowane w sposób optymalny. W ramach takiej autoweryfikacji organy konserwatorskie są w pełni uprawnione np. do zmiany dotychczas praktykowanego, liberalnego podejścia do danego aspektu ochrony zabytków na podejście rygorystyczne (i odwrotnie) i to w odniesieniu do tego samego przedmiotu tej ochrony (tj. tego samego zabytku). Tym samym prezentowane na gruncie niniejszej sprawy stanowisko organów, akcentujące celowość utrzymania pozostałego drzewostanu alei, uznać należy za całkowicie dopuszczalne. Nie można uwzględnić rozumowania skargi, iż konkluzja organów, dostrzegających zagrożenie dla zabytkowego drzewostanu terenu inwestycji w samej konieczności przeprowadzenia prac ziemnych, stwarzających realne ryzyko uszkodzenia systemu korzeniowego drzew, wykracza poza zakres kompetencji organów konserwatorskich, w których nie mieści się ustalanie oddziaływania prac ziemnych na stan elementów zagospodarowania terenu (skarga formułuje konsekwentnie pogląd, iż dokonywanie takich ustaleń należy wyłącznie do organu budowlanego). Sąd przychyla się bowiem do stanowiska organów, iż w sytuacji, w której: (-) teren inwestycji zajmuje niewielką powierzchnię (z załącznika graficznego do projektu decyzji wynika, iż powierzchnia ta nie przekracza 400 m2), (-) wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji ustalono w przedziale 0,2 – 0,5 (co oznacza, iż Skarżący mogą zabudować do 50 % powierzchni terenu inwestycji), (-) minimalny wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej ustalono jedynie na 20%, (-) na terenie inwestycji istnieją już dwa obiekty kubaturowe - wywołanie przez realizację inwestycji poważnego zagrożenia dla dobrostanu zabytkowych drzew, porastających teren, uznać należy (nawet na gruncie wiedzy niespecjalistycznej) za nieuchronne. Powyższa okoliczność, której stwierdzenie w pełni mieściło się w zakresie kompetencji organów konserwatorskich, uzasadniała odmowne uzgodnienie przedłożonego projektu decyzji. W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło