IV SA/Wa 676/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - oddala skargę - Zawiadomieniem z dnia [...].01.2008r. wszczęto postępowanie w sprawie usunięcia bez zezwolenia drzewa rosnącego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] stanowiącej pas drogowy ul. [...] w W. W dniu [...].01.2008r. po uprzednim powiadomieniu strony postępowania oraz w jej obecności przeprowadzono oględziny miejsca w którym nastąpił wykrot drzewa. Zgodnie z protokołem oględzin oraz w oparciu o przedłożone wcześniej dokumenty (na etapie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie przedmiotowego drzewa) stwierdzono iż na działce nr ew. [...] obr. [...] stanowiącej pas drogowy ul. [...] w W. usunięto bez zezwolenia drzewo - bożodrzew obw. pnia 84 cm. W wyniku prowadzonego postępowania ustalono, że do wykrotu drzewa doszło podczas wykonywania prac demontażu słupa oświetleniowego przez firmę M. Sp. z o.o. działającą na zlecenie D. SA Decyzją Prezydenta W. z dnia [...].03.2008r. Nr [...] ustalono dla M. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości 92 894,76 zł za usunięcie bez wymaganego prawem zezwolenia drzewa (bożodrzew obw. 84 cm) rosnącego na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] stanowiącej pas drogowy ul. [...] w W. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. Sp. z o.o. W odwołaniu wskazano, iż skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 83, 88 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z późn. zm.) oraz art. 7, 77, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Ponadto, wskazano, że wykrot drzewa nastąpił w związku z demontażem słupa, który musiał być zdemontowany z uwagi na jego bardzo zły stan techniczny grożący zawaleniem. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2008 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż organ naruszył art. 7, 77 i 107 k.p.a. wskazało, że nie stwierdza takich naruszeń ww. przepisów które skutkowałyby koniecznością usunięcia z obrotu prawnego skarżonej decyzji. SKO w W. podkreśliło, że prowadząc postępowanie organ I instancji zawiadomił Sygn. aktIV SA/Wa 676/09 strony o jego wszczęciu, o przeprowadzeniu oględzin. Strony wnosiły uwagi do protokołu z oględzin. Ponadto w postępowaniu w sprawie wymierzenia kary za zniszczenie drzewa wykorzystano materiał dowodowy zgromadzony w trakcie postępowania w sprawie zezwolenia na wycięcie przedmiotowego drzewa. Postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa zostało umorzone decyzją z dnia [...].09.2007r. z uwagi na fakt iż drzewo uległo wykrotowi. Ponadto uzasadnienie decyzji szczegółowo opisuje stan faktyczny i prawny w sprawie. Na szczegółowość uzasadnienia wpływa opisanie całości stanu faktycznego sprawy wraz z odniesieniem do postępowania w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie przedmiotowego drzewa. Odnosząc się do kwestii odtworzenia przez inwestora zniszczonego terenu zieleni organ odwoławczy wskazał, że możliwość umorzenia kary administracyjnej została przewidziana, zgodnie z art. 88 ustawy o ochronie przyrody, w dwóch przypadkach: a) gdy od wydania decyzji o odroczeniu kary upłynęły 3 lata i po stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo po odtworzeniu korony drzewa (art. 88 ust. 4), b) w przypadku zniszczenia terenów zieleni, gdy posiadacz nieruchomości w najbliższym sezonie wegetacyjnym odtworzył zniszczone tereny zieleni (art. 88 ust. 6). Organ podkreślił, że przypadek pierwszy odnosi się do drzewa uszkodzonego, co w przedmiotowej sprawie nie może być wykorzystane gdyż drzewo uległo wykrotowi a więc zostało zniszczone w całości natomiast drugi przypadek odnosi się tylko i wyłącznie do terenów zieleni czyli nie do poszczególnych drzew. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., instytucja umorzenia kary w związku z zachowaniem żywotności drzewa nie będzie miała w tym przypadku zastosowania. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie przepisem art. 88 ustawy o ochronie przyrody, Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) zniszczenie terenów zielem albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności; 2) usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia; Sygn. aktIV SA/Wa 676/09 3) zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, iż decyzja w sprawie wymierzenia kary za zniszczenie lub wycięcie drzewa nie jest decyzją uznaniową. Zgodnie z brzmieniem przepisu wymierzenie kary związane jest ze stwierdzeniem faktu zniszczenia lub usunięcia drzewa bez zezwolenia. Przesłanki pozaustawowe nie stanowią podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie bezsprzeczne jest że doszło do zniszczenia drzewa podczas wykonywanych prac. W związku z tym, że wykonawcą tychże prac była spółka M. Sp. z o.o. kara administracyjna została nałożona na ten podmiot. SKO w W. wskazało, że firma M. Sp zo.o. jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą tj. działalność profesjonalną, powinien wykazywać się znajomością przepisów prawa regulujących materię związaną z wykonywaną działalnością. W związku z tym, że firma M. sp. z o.o. była wykonawcą prac na zlecenie inwestora D. S.A. powinna przed ich wykonaniem zwrócić się do inwestora o wykazanie zezwolenia na wycięcie drzewa z uwagi na fakt, że demontaż słupa bez trwałego uszkodzenia drzewa był niemożliwy co zostało potwierdzone w wyniku prowadzonego postępowania. Ponadto organ podkreślił, że firma D. S.A. była świadoma iż konieczne jest zezwolenie na wycięcie drzewa gdyż o takowe wystąpiła. Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu, należało jedynie wstrzymać wykonanie prac do czasu uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa. Na powyższą decyzję pismem z dnia 27 marca 2009 r. M. Sp. z o. o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie: * art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez uznanie, że adresatem kary administracyjnej za zniszczenie przedmiotowego drzewa jest spółka M. Sp. z o.o. w W., * art. 88 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, o ile organ uznał, że nie istnieją przesłanki do zastosowania niniejszego przepisu w celu umorzenia kary administracyjnej, mimo deklaracji odtworzenia w najbliższym sezonie wegetatywnym zniszczonego terenu zieleni, Sygn. aktlV SAMa 676/09 • art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez błędne określenie wysokości kary administracyjnej, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie : • art. 7, 77, 80, 107 k.p.a., o ile organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy załatwieniu sprawy nie uwzględnił interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a w szczególności ochrony bezpieczeństwa przed zagrożeniem z powodu złego stanu technicznego latarni, sąsiadującej z przedmiotowym drzewem, poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów, o ile organ nie wziął pod uwagę materiału dowodowego, potwierdzającego konieczność usunięcia latarni, a co za tym idzie przedmiotowego drzewa, ze względu na zły stan zagrażający bezpieczeństwu otoczenia oraz poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w całości oraz decyzji Prezydenta W. nr [...] roku z dnia [...] marca 2008 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ Sygn. aktlV SA/Wa 676/09 administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady i tryb wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych określone zostały w art. 88 i 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewien albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). W rozpoznawanej sprawie Prezydent W., działając w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, wymierzył skarżącej administracyjną karą pieniężną w wysokości 92.894,76 zł za zniszczenie spowodowane niewłaściwym wykonaniem robót ziemnych bożodrzewu rosnącego na terenie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] - stanowiącej własność Skarbu Państwa, na której w imieniu władającego - Zarządu Dróg Miejskich, opiekę nad zielenią sprawuje Zarząd Oczyszczania Miasta. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że adresatem kary administracyjnej za zniszczenie przedmiotowego drzewa jest spółka M. wskazać należy, iż w świetle ustaleń stanu faktycznego nie budzi wątpliwości okoliczność zniszczenia spornego drzewa przez wykonawcę rozbiórki słupa oświetleniowego, zlokalizowanego na wysepce rozgraniczającej pasy ruchu w ul. [...], tj. Spółkę M. Z protokołu oględzin z 24 stycznia 2008 r. wynika bowiem, iż przedstawiciel skarżącej Spółki potwierdził, że wykrot drzewa nastąpił w sposób nieoczekiwany pomimo starań wykonawcy o jego zachowanie. Wyjaśnił przy tym, iż intencją wykonawcy dla dotrzymania terminów była przebudowa linii oświetleniowej wraz z dwoma słupami w celu przyspieszenia prac bez ingerencji w ww. drzewo do czasu uzyskania zgody na wycinkę. Ponadto, przedstawiciel Zakładu Urządzania i Utrzymywania Zieleńców "N." stwierdził, iż podczas wykonywania prac przez firmę M. sporny bożodrzew odchylił się znacznie od pionu, co spotęgowało zagrożenie dla ludzi i mienia. Do powolnego pochylenia się całego drzewa na jezdnię przyczyniło się naruszenie Sygn. aktIV SA/Wa 676/09 systemu korzeniowego. Organy obu instancji zasadnie uznały zatem, iż skarżąca Spółka jest podmiotem bezpośrednio odpowiedzialnym za pogorszenie stanu środowiska. SKO zasadnie również wskazało w tym kontekście w uzasadnieniu decyzji, iż w związku z tym, iż firma M. była wykonawcą prac na zlecenie inwestora D. SA, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, tj. działalność profesjonalną, powinna przed ich wykonaniem zwrócić się do inwestora o wykazanie zezwolenia na usunięcie drzewa z uwagi na fakt, że demontaż słupa bez trwałego uszkodzenia drzewa był niemożliwy. Należy w tym kontekście zauważyć, iż w odpowiedzi na zapytanie D. S.A. dotyczące możliwości przesadzenia przedmiotowego bożodrzewu właściciel Zakładu Urządzania i Utrzymywania Zieleńców "N." wyjaśnił w piśmie z 5 czerwca 2007 r., iż powyższe drzewo wyrasta w pochyleniu około 25° stykając się bezpośrednio ze stojącym słupem energetycznym. Takie posadowienie drzewa nie daje możliwości jego przesadzenia bez uszkodzenia systemu korzeniowego (zał. 11b akt adm.). Zauważyć również należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w skardze kara została wymierzona za zniszczenie drzewa spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych, nie zaś za jego usunięcie bez wymaganego zezwolenia, za które to działanie kara pieniężna może być wymierzona jedynie osobie mogącej ubiegać się o zezwolenie. Odnosząc się zaś do wskazania przez organ odwoławczy w osnowie zaskarżonej decyzji art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, który dotyczy wymierzania administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, należy wyjaśnić, iż brak przytoczenia w decyzji prawidłowej podstawy prawnej w sytuacji, gdy podstawa prawna istnieje i organ odwoławczy powołał się na nią w uzasadnieniu decyzji, nie jest wadą decyzji skutkującą jej uchyleniem. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 88 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, należy wskazać, iż powyższa regulacja stanowi o umorzeniu kary nałożonej za zniszczenie terenów zieleni, jeśli posiadacz nieruchomości odtworzył w najbliższym sezonie wegetacyjnym zniszczony teren zieleni. Przepis ten znajduje zatem zastosowanie w odniesieniu do posiadaczy nieruchomości, którzy dokonali zniszczenia terenów zieleni (trawników, kwietników), nie zaś do podmiotów, które dokonały zniszczenia drzew lub krzewów z terenów zieleni. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne określenie wysokości kary administracyjnej Sąd wyjaśnia, iż w Sygn. aktIV SA/Wa 676/09 decyzji o nałożeniu kary uwzględniono ustalenia zawarte w protokole oględzin z 24 stycznia 2008 r., w tym dane dotyczące obwodu pnia drzewa, które nie były kwestionowane przez przedstawiciela strony skarżącej w toku postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu braku analizy materiału dowodowego, potwierdzającego, w ocenie skarżącej, zły stan drzewa, wskazać należy, iż z regulacji zawartych w ustawie o ochronie przyrody jednoznacznie wynika, że usunięcie drzew obumarłych jak i zagrażających bezpieczeństwu wymaga uzyskania zezwolenia. To właściwy organ, kompetentny w zakresie ochrony przyrody, dokonuje oceny, czy wskazane we wniosku drzewo jest obumarłe lub czy zagraża bezpieczeństwu (v. wyrok NSA z 31 stycznia 2008 r., II OSK 1970/06, LEX nr 437687). W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącej Spółki. Wydając rozstrzygnięcie, organy obu instancji działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów administracji i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu, wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.