IV SA/Wa 678/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. C. i G. P. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą P.U.H. "[...]" s.c. J. C., G. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako: Inspektor) decyzją z [...] lutego 2011 r - zaskarżoną skargą przez J. C. i G. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z [...] sierpnia 2010r. wymierzającą wymienionemu skarżącemu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Inspektor, po przytoczeniu treści art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 1, art. 79b ust. 2 pkt 5 i art. 79d ust. 1 ustawy o odpadach, podał iż w dniach [...],[...] i [...] maja 2010r. prowadzono kontrolę P. s.c. J. C., G. P. prowadzącego działalność przy ul. [...] w R. Kontrola wykazała, iż przedmiotem działalności wymienionego podmiotu jest transport drogowy towarów, handel opałem oraz skup złomu metali. Podmiot ten prowadzi działalność w zakresie zbierania odpadów złomu metali, które są dostarczane przez osoby fizyczne (potwierdzane w formularzu przyjęcia odpadów metali), jak i podmioty prowadzące działalność gospodarczą (potwierdzane każdorazowo na kartach przekazania odpadów). Podmiot ten nie posiada zezwolenia właściwego organu na zbieranie odpadów, a także zezwoleń które zwalniałyby go z obowiązku uzyskania tego zezwolenia, tj. pozwolenia na wytwarzanie odpadów, decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi lub zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Powyższe dowiodło, iż wspólnicy opisanej spółki prowadzili działalność w zakresie zbierania odpadów bez zezwolenia. Okoliczność ta została stwierdzona i udokumentowana w protokole kontroli, do którego strony nie wniosły zastrzeżeń. W tej sytuacji organ zobligowany był - w oparciu o regulację art. 79 b ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach - do wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Przepisy ustawy o odpadach nie przewidują możliwości miarkowania kary, ani żadnych od niej odstępstw. J. C. - działający w imieniu własnym i jako pełnomocnik G. P. - w skardze - podniósł, iż około 4 lata temu zaczął starać się w Starostwie o zezwolenie na zbieranie, transport i magazynowanie złomu. Skutkiem zaniedbań Urzędu jest niniejsza sprawa i jest to jeden z przypadków, że winy nie ma po stronie podmiotu działającego bez zezwolenia. Wymierzaną karę winno się różnicować, miarkować. Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lutego 2011 r. i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2010r. zostały wydane z naruszeniem prawa uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Sąd - oceniając legalność kontrolowanych decyzji - uznał, iż sprawa nie została przez organy wyjaśniona w sposób kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia. Stosownie do zasady ogólnej unormowanej w art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji tej zasady służy art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie podjęte rozstrzygnięcie przekonywująco uzasadnić, tj. w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Zbieranie odpadów bez wymaganego zezwolenia do dnia 11 marca 2010r. podlegało odpowiedzialności za wykroczenia, będącej jedną z form odpowiedzialności karnej. Zatem do tej daty ten kto bez wymaganego zezwolenia zbierał odpady - zgodnie z art. 70 pkt 6 ustawy o odpadach - podlegał karze aresztu albo grzywny i orzekanie w tych sprawach, według art. 79 ustawy o odpadach, następowało na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2008 r., Nr 133, poz. 848, ze zm.), Z kolei w dniu 12 marca 2010r. ustawą z dnia 22 stycznia 2010r. doszło do zmiany ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 145). Uchylono art. 70 i zmieniono art. 79, a po rozdziale 9 "Przepisy karne i opłaty sankcyjne" dodano rozdział 9a "Kary pieniężne", w tym i regulację art. 79 b ust. 2 pkt 5 i art. 79 d ust. 1, ustanawiając tym samym karnoadministracyjną odpowiedzialność dla posiadaczy odpadów, którzy prowadzą działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków. W świetle powołanych zasad ogólnych postępowania i zasady postępowania dowodowego wraz z obowiązkiem uzasadnienia podejmowanych przez organy rozstrzygnięć oraz przywołanych regulacji prawa materialnego, podkreślić należy, iż organy rozpoznające niniejszą sprawę winny odpowiednim materiałem dowodowym wykazać, iż skarżący od dnia 12 marca 2010r., tj. wejścia w życie art. 79 b ust. 2 pkt 5 i art. 79 d ust. 1 ustawy o odpadach prowadzili działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego przepisami prawa zezwolenia. Przepisami tymi bowiem dopiero wprowadzono odpowiedzialność karnoadministracyjną dla posiadaczy odpadów, którzy prowadzą działalność w zakresie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach [...],[...] i [...] maja 2010r. wynika, iż kontrolą objęto "rok 2009 oraz stan obecny". W skład zgromadzonego materiału dowodowego sprawy weszły: zestawienie roczne skupu złomu za rok 2009, roczne zestawienie sprzedaży odpadów za rok 2009 i siedem zestawień sprzedaży odpadów, wprawdzie bez oznaczonej daty, niemniej z zestawienia wymienionych w nich miesięcy (obejmujących miesiące styczeń - grudzień) wynika, iż również dotyczą one 2009r. Zestawienia te stanowią jedyne dowody, które miałyby świadczyć o zbieraniu odpadów przez skarżących bez zezwolenia. Oznacza to, iż w aktach sprawy brak materiału dowodowego, który potwierdzałby w sposób jednoznaczny twierdzenie organów - jakoby skarżący w okresie od 12 marca 2010r. do momentu, w którym przeprowadzono kontrolę prowadzonej przez nich działalności (maj 2010r.), prowadzili działania w zakresie zbierania odpadów, których celem byłoby przygotowanie odpadów do transportu do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania. W przedmiocie sposobu gromadzenia przez organy materiału dowodowego sprawy należy również zauważyć, iż w aktach sprawy także brak formularzy przyjęcia odpadów metali i kart przekazania odpadów, na które organy powołują się zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w protokole kontroli. Okazanie tych dokumentów w trakcie kontroli osobom przeprowadzającą kontrolę nie czyni zadość wyczerpującemu zebraniu materiału sprawy. Drugim obowiązkiem organów - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - będzie wykazanie, iż zbierane odpady są odpadami zaliczanymi do tego rodzaju odpadów, których zbieranie wymaga zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. Wszystko to dowodzi, iż organy przedwcześnie obciążyły skarżących odpowiedzialnością administracyjną, bowiem podęły decyzję o wymierzeniu spornej kary pieniężnej pomimo niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy. Mając na względzie powyższe wywody Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spraw. Organy - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - winny mieć na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu. W konsekwencji wydać stosowne rozstrzygnięcie i je uzasadnić - zgodnie z zasadą przekonania unormowaną w art. 11 K.p.a. - to znaczy tak, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 i art. 152 P.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.