IV SA/Wa 680/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz kwotę 12,15 ( dwanaście 15/100) złotych tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków. Wnioskiem z dnia 9 marca 2007 r. A. A., obywatel I., zwrócił się do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców o nadanie mu statusu uchodźcy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawę faktyczną wniosku zawarł w pkt E.8 wniosku (k. 25 akt adm.) oraz w zeznaniach z dnia 2 sierpnia 2007 r. (k. 72-82 akt adm.). Nie wynika z niej, aby skarżący był prześladowany przez T. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia mu ochrony uzupełniającej oraz stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. A. A. w dniu 16 września 2011 r. złożył kolejny wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawę faktyczną wniosku zawarł w pkt E.1, E.5, E.6, E.7 i E.8. Wynika z niej m. in., że był więziony przez T., poddany przez nich torturom i skazany bez wyroku na śmierć. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny z uwagi na: 1. tożsamość podmiotu (wnioski zostały złożone przez tą samą osobę) i tożsamość przedmiotu postępowania (dotyczą nadania statusu uchodźcy i zostały oparte na tej samej podstawie prawnej i faktycznej, na którą składają się informacje odnoszące się do zindywidualizowanej sytuacji w kraju pochodzenia) oraz 2. brak zmiany sytuacji w A. od czasu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. w tym kierunku, aby powrót do kraju pochodzenia mógł być przyczyną doznania przez wnioskodawcę prześladowań lub poważnej szkody. Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że: 1. w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie zawarto nowych, wiarygodnych okoliczności. Oświadczenie o dostaniu się do niewoli T. organ uznał za niewiarygodne, a pozostałe powołane w nim okoliczności zostały uznane już w poprzednim postępowaniu za niewiarygodne, a więc nie dające podstawy do udzielenia ochrony oraz 2. sytuacja w A. od czasu wydania decyzji w poprzednim postępowaniu statusowym nie pogorszyła się w stopniu dającym podstawę do wzruszenia decyzji ostatecznej i merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W skardze na decyzję organu odwoławczego A. A. wskazał, że naruszono art 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), zwanej dalej "ustawą". W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 16 lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił: 1. błędne przyjęcie, że wniosek z dnia 16 września 2011 r. jest oparty na tych samych podstawach, co wniosek z dnia 9 marca 2007 r., co skutkowało umorzeniem postępowania (naruszenie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy), ponieważ: a) w późniejszym wniosku skarżący wskazał, że był więziony przez T., poddawany torturom i że był przez nich skazany na śmierć. Okoliczności tych nie podniósł we wcześniejszym wniosku, b) sytuacja w A. od wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. pogorszyła się, o czym świadczy raport [...] oraz raport [...] (k. 235-253 akt adm.). Na pogarszanie się sytuacji wskazują kolejne jego raporty z dnia [...] 2013 r. i z dnia [...] 2013 r. Planowane na 2014 r. wycofanie sił międzynarodowych z A. spowoduje, przynajmniej w najbliższej perspektywie, jeszcze trudniejszą sytuację w dziedzinie ochrony praw człowieka, 2. błędne przyjęcie, że sytuacja w A. i osobista sytuacja skarżącego nie uzasadniają stwierdzenia, że w przypadku wydalenia go do kraju pochodzenia zaistnieje poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla jego życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji panującego tam konfliktu zbrojnego (naruszenie art. 15 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy). W A. trwa eksodus ludności z objętych konfliktem terenów do K., który będąc przeludniony nie może już więcej oferować bezpieczeństwa bytowo-sanitarnego ani przed rosnącą przestępczością. Ponadto, skarżący pozostaje już od 18 lat poza A. i nie ma tam żadnej rodziny, 3. nieprzesłuchanie skarżącego w celu wyjaśnienia przyczyn, dla których we wniosku z dnia 9 marca 2007 r. i podczas przesłuchania dnia 2 sierpnia 2007 r. podał inne informacje niż we wniosku z dnia 16 września 2011 r., a oparcie się jedynie na stwierdzeniu, że skoro są one inne, to nie budzą wiarygodności (naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "K.p.a.", 4. niedokonanie przez organ odwoławczy własnych ustaleń, a oparcie się jedynie na ustaleniach organu pierwszej instancji (naruszenie art. 15 K.p.a.). W związku z powyższym pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja narusza art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku (art. 40 ust. 1 ustawy). Wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach (art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy). Nowy wniosek oparty jest na tych samych podstawach, jeżeli odnosi się do tej samej podstawy faktycznej lub prawnej. Należy stwierdzić, że nowy wniosek z dnia 16 września 2011 r. nie jest oparty na tej samej podstawie faktycznej, co wniosek poprzedni z dnia 9 marca 2007 r. Skarżący w późniejszym wniosku wskazał bowiem, że był więziony przez T., poddawany przez nich torturom i skazany na śmierć. Tych okoliczności faktycznych nie podniósł we wcześniejszym wniosku. W związku z powyższym orzekające w sprawie wniosku z dnia 16 września 2011 r. organy umarzając postępowanie na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy naruszyły te przepisy. Przedwcześnie, bez zbadania okoliczności sprawy uznały, że skarżący jest niewiarygodny z tego powodu, że przytoczył nowe podstawy faktyczne, których nie przytoczył we wcześniejszym wniosku. Stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. dotyczących obowiązku organu zbadania okoliczności sprawy i dania temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W tej sytuacji organy powinny były rozpatrzeć wniosek merytorycznie. Gdyby organy uznały, że stanowisko skarżącego w tym zakresie nie jest wiarygodne, powinny były to uczynić w decyzji odmawiającej udzielenia mu ochrony określonej w ustawie. W związku z tym Sąd w pkt 1 sentencji wyroku uwzględnił skargę w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Orzeczenie zawarte w pkt 2 sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152 powyższej ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 250 oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490) oraz art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054). Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uwzględniając aktualną sytuację w A. oceni, czy w świetle wniosku skarżącego z dnia 16 września 2011 r. przysługuje mu ochrona przewidziana w ustawie.