IV SA/Wa 686/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 roku sprawy ze skargi A.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie przyznania rekompensaty za gospodarstwo rolne utracone w wyniku przesiedlenia - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. o umorzeniu postępowania z wniosku A. B. w sprawie ekwiwalentu za nieruchomość rolną położoną w H. (obecnie G. gmina D., przejętą w ramach Akcji "Wisła" w 1947 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A.B. domaga się rekompensaty za utracone na skutek akcji przesiedleńczej gospodarstwo rolne o pow. 3 ha wraz z budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi otrzymane od ojca B. S. w posagu. W wyniku podjętych czynności dowodowych nie udało się jednak ustalić, gdzie dokładnie znajdowały się nieruchomości wchodzące w skład przejętego gospodarstwa rolnego. Nie stwierdzono również istnienia orzeczenia administracyjnego, na podstawie którego mianoby przejąć gospodarstwo rolne na rzecz Skarbu Państwa. Również w uprzednio prowadzonym postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] października 1951 r. o przejęciu na własność Państwa mienia we wsi H., gmina D., pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR, ustalono, iż orzeczenie to nie obejmowało gospodarstwa rolnego męża A.B., jak wskazywała skarżąca. Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 grudnia 2000 r. sygn. akt IV SA 985/00, wydanym wobec decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia Prezydium PRN w H. z dnia [...] października 1951 r. W konsekwencji dokonanych ustaleń, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził brak podstaw do przyznania żądanej przez A. B. rekompensaty, z uwagi na brak orzeczenia administracyjnego o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, jak również brak decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia przejmującego własność gospodarstwa rolnego, co mogłoby stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania w trybie art. 160 kpa. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A.B. domaga się przyznania odszkodowania za przejęte gospodarstwo rolne względnie zwrotu tego gospodarstwa, powołując okoliczności faktyczne mające uzasadniać zgłaszane żądanie. W skardze zarzucono bezpodstawne odmawianie przyznania odszkodowania lub rekompensaty, mimo udokumentowania utraty gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca domaga się wypłaty odszkodowania za gospodarstwo rolne przejęte na rzecz Skarbu Państwa. Z ustaleń organów orzekających w sprawie nie wynika jednak, aby skarżąca utraciła własność lub inne prawa do gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się wyrok Sądu Wojewódzkiego w S. Wydział [...] z dnia [...] maja 1998 r. sygn. akt [...] o ustaleniu, że A.B., w wyniku akcji przesiedleńczej w 1947 r. pozostawiła we wsi H. mienie stanowiące jej własność w postaci gospodarstwa rolnego o pow. 3 ha użytków rolnych, zabudowanego budynkiem mieszkalnym, stodołą i chlewem, jednakże wyrok ten nie stanowi dowodu utraty prawa do gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, bądź przejęcia tego gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. Samo bowiem pozostawienie mienia nieruchomego, na co wskazał Sąd w powołanym wyroku z dnia 19 maja 1998 r., nie skutkowało jego przejęciem na rzecz Skarbu Państwa. Mogło natomiast stanowić okoliczność do wydania stosownego orzeczenia o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, lecz organy orzekające prawidłowo ustaliły, z wykorzystaniem wszelkich środków dowodowych dopuszczonych prawem, iż wobec gospodarstwa rolnego objętego wyrokiem Sądu z dnia 19 maja 1998 r., nie wydano jakiegokolwiek orzeczenia o jego przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Z poczynionych przez organy orzekające ustaleń nie wynika również, aby przedmiotowe gospodarstwo rolne stało się własnością Skarbu Państwa z jakiejkolwiek innej podstawy prawnej. Odszkodowanie za utracone mienie może być przyznane w drodze postępowania administracyjnego tylko wtedy, gdy istnieje przepis prawa uprawniający organy administracji do wydania w tym względzie decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 6 kpa, organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, iż nie jest dopuszczalne wydanie decyzji administracyjnej w sprawie przyznania skarżącej odszkodowania, skoro brak jest w obrocie prawnym jakiegokolwiek orzeczenia o przejęciu gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, którego istnienie wskazałoby właściwe podstawy prawne do wydania decyzji administracyjnej o odszkodowaniu. Także w wyroku z dnia [...] grudnia 2000 r. sygn. akt IV SA 985/00, wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Powiatowej Rady Narodowej w H. z dnia [...] października 1951 r., mającego - zdaniem skarżącej - obejmować gospodarstwo rolne jej męża M.L., stwierdzono, iż przeprowadzone ówcześnie postępowanie administracyjne nie wykazało, by istniało orzeczenie administracyjne dotyczące przejęcia własności gospodarstwa M. L. ani nawet dotyczące własności A.B.. Również czynności dowodowe podjęte przez organy orzekające w obecnym postępowaniu nie doprowadziły do ustalenia istnienia orzeczenia administracyjnego o przejęciu gospodarstwa rolnego A.B. na rzecz Skarbu Państwa. Brak orzeczenia o przejęciu gospodarstwa rolnego skarżącej na rzecz Skarbu Państwa oraz ustalenie, iż gospodarstwo to nie zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa w jakikolwiek inny sposób, nie uprawnia organów administracji publicznej do wydania decyzji o przyznaniu skarżącej odszkodowania, dlatego też organy orzekające w sprawie, prawidłowo zastosowały art. 105 §1 kpa i umorzyły postępowanie administracyjne w sprawie przyznania odszkodowania. Zaskarżona decyzja nie pozbawia przy tym skarżącej uprawnień do dochodzenia swoich praw przed sądem cywilnym, względem gospodarstwa rolnego objętego wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w S. Wydział [....] z dnia [...] maja 1998 r. sygn. akt [...]. Z ustaleń organów orzekających w sprawie nie wynika bowiem, aby prawa te, w zakresie odszkodowania, mogły być rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, nie stwierdzono, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.