IV SA/Wa 687/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-24
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest właścicielem nieruchomości rolnej i posiada dochód z emerytury, a także utrzymuje bezrobotnego syna i ponosi znaczne wydatki na leczenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy miesięczny dochód wnioskodawcy jest niewystarczający do utrzymania dwóch osób, ponosi on znaczne wydatki na leczenie, zalega z opłatami za media, a jego syn jest bezrobotny, pokrycie kosztów postępowania mogłoby skutkować niemożnością zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych. W takich okolicznościach przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione.Stan faktyczny
A. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawca jest emerytem, utrzymuje bezrobotnego syna, ponosi znaczne wydatki na leczenie, zalega z opłatami za media i jest właścicielem nieruchomości rolnej. Po uzupełnieniu wniosku i przedstawieniu dokumentów, sąd ocenił, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domaga się strona, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów.
W nadesłanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. O. wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnim synem. W piśmie z dnia 17 czerwca 2009 r. syn skarżącego-A. O. oświadczył, iż jest osobą bezrobotną, jednakże z powodu konfliktu z Urzędem Pracy w W., utracił status osoby bezrobotnej.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, iż źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód z tytułu emerytury w wysokości 1592 zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca podał, że posiada nieruchomość ( siedlisko) o pow. 100 m2, oraz nieruchomość rolną o pow. 1,69 ha.
Uzupełniając na wezwanie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek skarżący nadesłał zaświadczenie z Urzędu Gminy w W., z którego wynika, iż dochodowość gospodarstwa rolnego skarżącego wynosi 719, 95 zł rocznie. Wnioskodawca dołączył również decyzję Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na rok 2009 w kwocie 70 zł. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący wskazał, że ma 71 lat, jest osobą schorowaną, na leki związane z przewlekłymi chorobami wydaje miesięcznie ok. 300 zł. Z powodu złego stanu zdrowia zmuszony był zaprzestać działalności rolniczej w gospodarstwie, którego jest właścicielem. Skarżący ponadto oświadczył, iż zła sytuacja finansowa spowodowała, że obecnie zalega z opłatami za prąd i gaz, na dowód czego dołączył stosowne wezwania.
Mając na uwadze powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pokrycie przez niego kosztów postępowania w niniejszej sprawie jak również kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego, mogłoby skutkować niemożnością zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych. Należy mieć na uwadze, iż miesięczny dochód wnioskodawcy w wysokości 1592 zł służy do utrzymania dwóch dorosłych osób oraz pokrycia bieżących wydatków koniecznych. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje bowiem bezrobotny syn. Okolicznością mającą wpływ na ocenę zasadności niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest również zadłużenie skarżącego z tytułu zaległych opłat za gaz i prąd oraz brak dostępnych środków pieniężnych na koncie pozwalających na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca wykazał, iż spełnia wymogi określone we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Z tych względów na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło