IV SA/Wa 687/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] stwierdzające, na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a.", niedopuszczalność zażalenia A. O. na wezwanie do zapłaty należności z tytułu renty planistycznej ustalonej decyzją Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] Burmistrz W. ustalił jednorazową opłatę w wysokości [...] zł dla A. O. z tytułu tzw. renty planistycznej, czyli wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej działkę nr ew. [...] w obrębie [...], o pow. [...] m 2, położonej we wsi Z. przy ul. [...], spowodowanej zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania A. O. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...] stycznia 2009 r. Urząd Miejski w W. wystawił wezwanie do zapłaty należności wynikającej z decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2004 r. Na ww. wezwanie do zapłaty A. O. wniósł zażalenie za pośrednictwem organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W wyniku rozpoznania zażalenia, postanowieniem z dnia 4 marca 2009 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia A. O.. Sygn. akt IV SA/Wa 687/09 W uzasadnieniu organ wskazał, iż w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Negatywna przesłanka niedopuszczalności odwołania (zażalenia) obejmuje zróżnicowaną grupę przyczyn zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym oraz ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej i niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, iż wezwanie do zapłaty należności wynikającej z ostatecznej decyzji o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu renty planistycznej nie jest postanowieniem w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega zaskarżeniu w trybie przepisów tej ustawy. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] A. O. wniósł, na podstawie art. 94 pkt 2 w zw. z art. 99 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591) oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, 2 i 3 k.p.a. o uznanie, że decyzja z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] narusza postanowienia art. 98a pkt 3 w zw. z art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, natomiast nakaz płatniczy narusza art. 37 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717). Skarżący wskazał ponadto, iż w dacie wydania decyzji o ustaleniu renty planistycznej nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, ponieważ uchwała Rady Miejskiej w W. nr [...] nie spełniała warunków koniecznych do uznania jej za plan zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Skarżącego renta planistyczna w dniu [...] marca 2006 r. stała się bezprzedmiotowa, ponieważ zgodnie z art. 37 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zagospodarowaniu przestrzennym uległa przedawnieniu po upływie 5-letniego okresu, w którym dopuszczalne było wnoszenie roszczeń. A. Sygn. akt IV SA/Wa 687/09 O. podniósł, iż nakaz płatniczy wystawiony został na podstawie nieprawomocnych decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W pismach procesowych z dnia [...] maja 2009 r., z dnia [...] czerwca 2009 r., z dnia [...] sierpnia 2009 r., z dnia [...] września 2009 r., z dnia [...] września 2009 r., z dnia [...] września 2009 r., z dnia [...] października 2009 r., z dnia [...] listopada 2009 r., z dnia [...] grudnia 2009 r., z dnia [...] lutego 2010 r., z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2010 r. A. O. rozwinął stanowisko zawarte w skardze, wnosząc o "uchylenie renty planistycznej" na zasadzie art. 156 § 1 pkt 2, 6 i 7 k.p.a. Podniósł w szczególności, iż uchwała Rady Miejskiej w W. nr [...], która obowiązywała w czasie wydawania decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] została podrobiona poprzez dopisanie do pierwotnego tekstu punktu trzeciego w sprawie renty planistycznej. Natomiast dołączona mapa dotyczy terenu obręb [...], a nie dotyczy obrębu [...]. Wskazał również, iż operat szacunkowy został sporządzony po upływie 3 lat od dnia sprzedaży działek. Operat nie uwzględniał faktu, iż działki były nieprzekwalifikowane i zaewidencjonowane jako działki rolne, bowiem dopiero kilka lat po ich sprzedaży zostały zakwalifikowane jako działki budowlane. Zatem organy nie wzięły pod uwagę aktualnych operatów szacunkowych. Dodatkowo skarżący podniósł, iż organ w decyzji z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] powołał nieprawidłową podstawę prawną, bowiem ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązywała do dnia 10 lipca 2003 r. Ponadto A. O. - w pismach z dnia [...] maja 2009 r., z dnia [...] września 2009 r., z dnia [...] listopada 2009 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2010 r. - wniósł o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: decyzji Burmistrza W. nr [...] z dnia [...] maja 2001 r., decyzji Burmistrza W. nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r., decyzji Burmistrza W. nr [...] z dnia [...] marca 2001 r., Uchwały Rady Miejskiej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r., mapy poglądowej, pisma do Urzędu Miejskiego w W. w sprawie działki [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., pisma tegoż Urzędu z dnia [...] stycznia 2008 r., Sygn. akt IV SA/Wa 687/09 wycinka prasowego drogi [...], mapy - załącznika do uchwały nr [...] i [...], wniosku z dnia [...] marca 2010 r., pisma Urzędu Miejskiego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie działki nr [...], wniosku do Burmistrza W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie działki nr [...], wniosku do Burmistrza W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie działki nr [...] oraz postanowienia Sądu Rejonowego w W. IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] marca 2010 r. w sprawie działki nr [...]. Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w ww. pismach procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów wymienionych w pismach procesowych Skarżącego, złożonych po wniesieniu skargi, a następnie podtrzymanego na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącego Sąd zauważa, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd Sygn. akt IV SA/Wa 687/09 może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uwzględniając brak istotnych wątpliwości, które wymagałyby przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek dowodowy. Z niespornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Burmistrz W. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] ustalił dla Skarżącego jednorazową opłatę (tzw. rentę planistyczną) w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowaną zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego -Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jest ostateczna. W dniu [...] stycznia 2009 r. Urząd Miejski w W. wystawił wezwanie do zapłaty należności - wynikającej z decyzji Burmistrza W. z [... lutego 2004 r. ustalającej jednorazową opłatę - wraz z odsetkami. Skarżący odebrał powyższe wezwanie w dniu [...] stycznia 2009 r., a w dniu [...] stycznia 2009 r. wniósł na wezwanie do zapłaty zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo orzekło zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. o niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez Skarżącego na powyższe wezwanie do zapłaty. Zauważyć należy, że instytucja zażalenia - jako środka zaskarżenia -unormowana jest w Rozdziale 11 "Zażalenia" ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm, powoływanej dalej jako: "k.p.a.".). Zażalenie jest środkiem zaskarżenia przysługującym na postanowienia, i to tylko w przypadku, gdy tak stanowi k.p.a. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. - na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Stosownie do art. 123 § 1 k.p.a., w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (art. 123 § 2 k.p.a.). Natomiast wezwanie do zapłaty skierowane do Skarżącego jest czynnością Sygn. akt IV SA/Wa 687/09 o charakterze materialno-technicznym, na którą nie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia. Zostało ono wystawione po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia Skarżącemu opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, z powodu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wezwanie do zapłaty nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w przedmiocie renty planistycznej, jest ono jedynie konsekwencją wydania ostatecznej decyzji orzekającej o obowiązku uiszczenia takiej opłaty. Zgodnie z art. 144 k.p.a. - usytuowanym w Rozdziale 11 k.p.a. "Zażalenia" - w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że w zakresie rozpatrywania zażaleń odpowiednie zastosowanie ma m.in. art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania (zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Uwzględniając wszystko powyższe Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo powołało się na powyższy przepis zawarty w art. 134 k.p.a. i stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez Skarżącego na wezwanie do uiszczenia jednorazowej opłaty wynikającej ze wzrostu wartości nieruchomości. Trafnie organ orzekający stwierdził, że wezwanie do zapłaty nie jest w ogóle postanowieniem, na które przysługiwałoby prawo wniesienia zażalenia. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na wezwanie do uiszczenia opłaty z tytułu tzw. renty planistycznej. Związanie Sądu w zakresie rozstrzygania granicami danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.) oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ta sama sprawa co rozstrzygnięta zaskarżonym aktem administracyjnym. Rozpoznając skargę wniesioną na postanowienie SKO, Sąd nie jest władny do rozstrzygania o zasadności zarzutów podniesionych w skardze względem decyzji Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2004 r. ustalającej wysokość renty planistycznej, jak również ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza. Poza tym, jak zauważa sam Skarżący w skardze, ocena prawna decyzji w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty wynikającej ze wzrostu wartości nieruchomości była już przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, który oddalił skargę na Sygn. akt IV SA/Wa 687/09 decyzję, a wyrok w tej sprawie jest prawomocny (sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 2117/05 znana Sądowi z urzędu). W tej sytuacji omawiane powyżej zarzuty nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi wniesionej na postanowienie SKO o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Nadmienić na marginesie należy, że zasadność skierowania do Skarżącego przedmiotowego wezwania do zapłaty, jak i kwestia przedawnienia płatności należności, może być podnoszona na etapie ewentualnego postępowania egzekucyjnego, w toku którego Skarżącemu będą przysługiwały środki służące ochronie jego praw. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 205 § 2 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).