IV SA/Wa 688/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-10

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny na terenie zagrożonym powodzią, gdzie istnieje już zabudowa, może zostać uznana za czynność utrudniającą ochronę przed powodzią lub zwiększającą zagrożenie powodziowe w rozumieniu art. 88l ust. 1 Prawa wodnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób wyczerpujący, czy zmiana sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny na terenie zagrożonym powodzią istotnie utrudni ochronę przed powodzią lub zwiększy zagrożenie. Sam fakt lokalizacji na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy uzgodnienia, jeśli nie wykazano negatywnych konsekwencji. W przypadku terenów już zabudowanych, celem przepisu jest niedopuszczenie do zwiększenia istniejących utrudnień lub zagrożeń, a nie całkowita eliminacja.
Stan faktyczny
Skarżący L. B. złożył skargę na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o odmowie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Odmowa uzgodnienia wynikała z faktu, że teren inwestycji znajduje się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, co zgodnie z Prawem wodnym miało uniemożliwiać wznoszenie obiektów budowlanych i wykonywanie czynności utrudniających ochronę przeciwpowodziową. Skarżący argumentował, że zmiana sposobu użytkowania istniejącego budynku letniskowego na mieszkalny nie zwiększy ryzyka powodziowego, a jedynie ureguluje stan faktyczny.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Stwierdził również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] maja 2012 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego L. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej "Prezes Zarządu"), po rozpatrzeniu zażalenia L. B. (dalej "skarżącego") na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. (dalej "Dyrektora Zarządu") z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy, utrzymał postanowienie Dyrektora Zarządu w mocy. II. Zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] Burmistrz Miasta w P. (dalej "Burmistrz") przedstawił Dyrektorowi Zarządu do uzgodnienia projekt decyzji, ustalającej na wniosek skarżącego warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku letniskowego na mieszkalny na terenie działki nr ew.(...) we wsi S.k, gmina P. (dalej odpowiednio: "projekt decyzji", "planowana inwestycja" oraz "teren inwestycji"). 2. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Dyrektor Zarządu odmówił uzgodnienia projektu decyzji, uznając że teren inwestycji, leżący w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, objęty jest – zgodnie z art.88l ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz.2019 z późn.zm.) - zakazem wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudniać ochronę przed powodzią, w tym w szczególności zakazem wznoszenia obiektów budowlanych. 3. Skarżący wniósł do Prezesa Zarządu zażalenie na postanowienie Dyrektora. III. Rozpatrzywszy zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. zażalenie skarżącego na postanowienie Dyrektora Zarządu, Prezes Zarządu utrzymał postanowienie Dyrektora Zarządu w mocy. Podzielając stanowisko Dyrektora Zarządu odnośnie istnienia przeszkód, uniemożliwiających pozytywne uzgodnienie projektu, Prezes Zarządu wskazał w szczególności, co następuje: 1. Zgodnie z załącznikiem mapowym, stanowiącym element "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej – Etap I Rzeka N. " działka nr [...] zlokalizowana jest w sąsiedztwie rzeki N. i w całości znajduje się w zasięgu zalewu wodą Q1% tej rzeki – tj. wody występującej raz na 100 lat. 2. Do akt sprawy nie została dołączona dokumentacja wskazująca, jakie są rzędne terenu objętego uzgodnieniem. Zgodnie z załącznikiem mapowym do projektu decyzji rzędne terenu na działkach sąsiednich wynoszą około 82,10 – 82,40 m n.p.m. Analiza profilu rzeki N. w km 74 + 000, na wysokości którego znajduje się teren inwestycji wskazuje, że rzędna zwierciadła wody 1% wynosi 85,03 m n.p.m., co w przypadku wystąpienia takiej wartości przepływu grozi niebezpieczeństwem zalania terenu warstwą wody o wysokości około 2,63 metra. 3. Zmiana sposobu użytkowania budynku letniskowego, który zgodnie z przeznaczeniem powinien służyć tymczasowemu przebywaniu w celach rekreacyjnych na budynek mieszkalny – czyli całoroczny w strefie zagrożenia zalaniem wielkimi wodami rzeki N. powoduje zwiększenie ryzyka powodziowego poprzez zwiększenie strat w przypadku wystąpienia powodzi. 4. W następstwie zmiany użytkowania budynku powstanie dodatkowe zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienie oraz mogą wystąpić trudności w prowadzeniu akcji ratunkowej. Spiętrzona woda uniemożliwi dojazd do budynku, a co za tym idzie możliwość szybkiej i bezpiecznej ewakuacji ludzi oraz ich dobytku. 5. Zgodnie z załącznikiem mapowym do projektu decyzji sporządzonym w skali 1:1000 oraz załącznikiem mapowym stanowiącym element "Studium ochrony przeciwpowodziowej ..." w przypadku wystąpienia powodzi zostania zalana droga, za pomocą której ma być zapewniona obsługa komunikacyjna terenu inwestycji. Okoliczność ta utrudni przeprowadzenie ewentualnej akcji ratunkowej. Na podstawie dokumentów zawartych w aktach sprawy można stwierdzić, że istnieje duże ryzyko zalania omawianego terenu podczas pojawienia się wezbrania powodziowego (powyższe wynika z następujących okoliczności: nieuregulowane koryto rzeki, pełne płycizn i przegłębień, z występującymi w dolinie starorzeczami i czynnymi odnogami, meandrujący charakter rzeki, w okolicy terenu inwestycji liczne starorzecza wskazujące na zmiany biegu koryta rzeki w przeszłości, brak realizacji, jak też brak planów realizacji takich działań technicznych jak: budowa obwałowań, zbiorników retencyjnych, polderów, mających na celu zabezpieczenie powyższych terenów). 6. Obszar, na którym znajduje się analizowana działka wskazany jest we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego jako obszar narażony na niebezpieczeństwo powodzi. Dla rzeki N. , w tym na wysokości przedmiotowego terenu, zostaną wykonane mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego do [...] grudnia 2013 r. 7. Projekt decyzji nie uwzględnia ustaleń związanych z obszarami narażonymi na niebezpieczeństwo powodzi zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz.U. z 2003 r. Nr 164, poz.1589). 8. Okoliczność, że teren inwestycji sąsiaduje z nieruchomościami, na których zrealizowana została zabudowa mieszkaniowa położona niżej – w stosunku do rzeki lustra rzeki N. – aniżeli dom skarżącego, będący przedmiotem planowanej inwestycji, nie jest samoistną przesłanką do uznania planowanej inwestycji za dopuszczalną. 9. O dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej nie przesądza również podniesiony przez skarżącego fakt, że na przestrzeni ostatnich 30 lat teren inwestycji nie został dotknięty powodzią. Przy ocenie ryzyka powodziowego bierze się bowiem pod uwagę nie tylko udokumentowane powodzie, które miały miejsce w przeszłości, ale również prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi w przeszłości. 10. Wbrew stanowisku zażalenia skarżącego przeszkody do zastosowania w sprawie art.88l Prawa wodnego nie stanowi okoliczność, że przedmiotem planowanej inwestycji nie są roboty budowlane. Przepis ten ma bowiem zastosowanie do wszystkich robót i czynności, które mogą utrudnić ochronę przed powodzią. IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na postanowienie Prezesa Zarządu. W skardze podniesiono w szczególności, co następuje: 1. W ramach realizacji planowanej inwestycji nie przewiduje się wykonywania żadnych robót lub czynności, wymienionych w art.88l ust.1 pkt 1 – 3 Prawa wodnego. 2. W istocie realizacja planowanej inwestycji nie doprowadzi do zmiany sposobu zagospodarowania terenu inwestycji w porównaniu ze stanem istniejącym obecnie. W sytuacji, w której dom letniskowy można użytkować - stosownie do swobodnego uznania użytkownika – całorocznie, a zatem identycznie jak budynek mieszkalny, zmiana kwalifikacji budynku letniskowego na mieszkalny nie prowadzi de facto do zmiany sposobu jego wykorzystania. 3. Zmiana sposobu użytkowania domu posadowionego na terenie inwestycji z letniskowego na mieszkalny nie utrudni ochrony przed powodzią. 4. Istniejący dom jest oddalony od brzegu rzeki o około 100 metrów, jest usytuowany na podwyższeniu, stanowiącym najwyższy punkt w okolicy. W okolicy posadowionych jest, na terenie leżącym niżej niż budynek skarżącego, kilkanaście budynków mieszkalnych. 5. Powódź, która miała miejsce w 1979 r. nie dotarła do domu skarżącego, podczas gdy zalała, na wysokość około 30 cm, budynki położone niżej. 6. Przyjęcie, że prawdopodobieństwo wystąpienia na danym terenie powodzi raz na 100 lat (1%) uniemożliwia tam realizację inwestycji budowlanych oznaczałoby niedopuszczalność inwestowania w szeregu miast w Polsce, w tym w pobliskim P. , który został zalany w 1979 r. 7. Prognoza przewidująca ryzyko wystąpienia powodzi raz na 100 lat jest z zasady obarczona dużym błędem z uwagi na małą przewidywalność zjawisk przyrodniczych, jak też z zasady asekuracyjna (oparta na skrajnie niekorzystnych i ekstremalnych przesłankach). Opieranie się na takiej prognozie znajdowałaby uzasadnienie w odniesieniu do nowo realizowanych inwestycji, a nie do inwestycji już zrealizowanej, funkcjonującej od 30 lat. 8. Przy ocenie stanu faktycznego orzekające w sprawie organy oparły się na nieprawidłowych danych odnośnie rzędnych terenu inwestycji i terenów sąsiednich. Za rzędną terenu inwestycji przyjęto zaniżoną wartość (82.40 m n.p.m.), oszacowaną na podstawie rzędnych nieruchomości położonych w znacznym oddaleniu od terenu inwestycji. W rzeczywistości teren inwestycji położony jest wyżej, a dom posadowiony został na końcu terenu inwestycji, w jej najwyższym miejscu. 9. Na początku lutego 2013 r. przeprowadzono, na zlecenie Starosty Powiatowego, pomiary geodezyjne we wsi S., mające na celu aktualizację mapy ewidencyjnej gruntów. Pomiar rzędnych wysokości gruntu na terenie inwestycji, wykonany w obecności skarżącego przez uprawnionego geodetę, wykazał wynik 85,80 metrów n.p.m. Jest wysokość znacznie przekraczająca poziom zalewu wskazany w prognozie hydrologiczno – meteorologicznej (85,03 m n.p.m. dla przyjętego rejonu N. km 74). 10. Zmiana sposobu użytkowania budynku posadowionego na terenie inwestycji jest potrzebna skarżącemu wyłącznie do wprowadzenia stosownej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Istniejący wpis w ewidencji, określający przedmiotowy dom jako dom letniskowy jest konsekwencją uwarunkowań obowiązujących przed 1989 r., w świetle których nie było dopuszczalne posiadanie dwóch domów mieszkalnych. 11. Skarżący posiada ekspertyzę biegłego rzeczoznawcy budowlanego, stwierdzającą, że przedmiotowy dom spełnia, od momentu jego wybudowania, wymagania prawa budowlanego dla budynku mieszkalnego. V. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. Na rozprawie przed Sądem w dniu 10 czerwca 2013 r. skarżący przedłożył: 1. Kopię sprawozdania technicznego z pomiaru wysokości terenu inwestycji, sporządzonego w dniu [...] marca 2013 r. przez geodetę M. K. 2. Kopię opinii technicznej odnośnie charakteru budynku posadowionego na terenie inwestycji, sporządzonej w dniu [...] stycznia 2009 r. przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. L. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 -zwanej dalej "p.p.s.a."). Rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie Prezesa Zarządu, podobnie jaki i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu, wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7 i 77 § 1 k.p.a., które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżone postanowienie, podobnie jaki i postanowienie utrzymane nim w mocy należało wyeliminować z obrotu prawnego. VIII. Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia Prezesa Zarządu prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem Prezesa Zarządu było uzgodnienie projektu decyzji,. ustalającej warunki zabudowy z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej. 2. Podstawę prawną do przeprowadzenia uzgodnień w niniejszej sprawie stanowił art.53 ust.4 pkt 11 pkt b w związku z art.64 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.), dalej "ustawy o planowaniu". (1). Stosownie do przywołanych wyżej przepisów decyzje o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z dyrektorem regionalnego zarządu gospodarki wodnej - w odniesieniu do obszarów, o których mowa w art. 88d ust.2 Prawa wodnego, w zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. (2). Do obszarów, o których mowa w art. 88d ust.2 Prawa wodnego należą m.in. obszary szczególnego zagrożenia powodzią (pkt 2). (3). Przez obszary szczególnego zagrożenia powodzią należy rozumieć m.in. obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi raz na 100 lat (art.9 ust.1 pkt 6 c Prawa wodnego). (4). Zgodnie z załącznikiem mapowym, stanowiącym element "Studium dla potrzeb planów ochrony przeciwpowodziowej – Etap I Rzeka N. " działka nr [...] zlokalizowana jest w sąsiedztwie rzeki N. i w całości znajduje się w zasięgu zalewu wodą Q1% tej rzeki – tj. wody występującej raz na 100 lat. (5). W świetle powyższego teren inwestycji, znajdujący się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, jest terenem, o którym mowa w art. 88d ust.2 Prawa wodnego, a w konsekwencji terenem, o którym mowa w art.53 ust.4 pkt 11 pkt b w związku z art.64 ust.1 ustawy o planowaniu. 3. Materialnoprawną przesłanką do odmownego uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji było uznanie przez orzekające w sprawie organy, że realizacja przedmiotowej inwestycji będzie stanowiła czynność utrudniającą ochronę przed powodzią lub zwiększającą zagrożenie powodziowe na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, a zatem czynność objętą zakazem, o którym mowa art.88l ust.1 Prawa wodnego. 4. Zgodnie z przywołanym przepisem art.88l ust.1 Prawa wodnego, na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe, w tym: 1) wykonywania urządzeń wodnych oraz budowy innych obiektów budowlanych; 2) sadzenia drzew lub krzewów, z wyjątkiem plantacji wiklinowych na potrzeby regulacji wód oraz roślinności stanowiącej element zabudowy biologicznej dolin rzecznych lub służącej do wzmacniania brzegów, obwałowań lub odsypisk; 3) zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, a także utrzymywaniem, odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z obiektami związanymi z nimi funkcjonalnie. 5. Celem przywołanego przepisu jest zapobieżenie działaniom człowieka, utrudniającym ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Istotny z punktu widzenia interesu społecznego cel regulacji przemawia za potrzebą interpretowania zakresu przedmiotowego zakazu szeroko, co zresztą wynika wprost z jego literalnego brzmienia. Przepis operuje bowiem otwartym katalogiem robót oraz czynności utrudniających ochronę przed powodzią lub zwiększających zagrożenie powodziowe (posługując się sformułowaniem "w tym"). 6. Przedmiotem planowanej inwestycji jest zmiana użytkowania istniejącego na terenie inwestycji budynku letniskowego na budynek mieszkalny. Zgodnie bowiem z art.59 ust.1 ustawy o planowaniu zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. 7. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że sama ta okoliczność, że w zawartym w art.88l ust.1 Prawa wodnego katalogu czynności objętych zakazem nie zamieszczono czynności, polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nie stanowi przesłanki do uznania, że dokonanie takiej zmiany nie jest objęte zakazem. Co do zasady zatem nie można wykluczyć sytuacji, w której zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego prowadziłaby do powstania utrudnień w ochronie przed powodzią lub zwiększenia zagrożenia powodziowego na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. 8. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy istotnie realizacja planowanej inwestycji wywoła skutki, o których mowa w art.88l ust.1 Prawa wodnego, tj. czy istotnie utrudni ochronę przed powodzią lub zwiększy niebezpieczeństwo powodzi. Organy oparły się w tym zakresie na fakcie, że teren inwestycji znajduje się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Jednakże samego faktu znajdowania się terenu, na którym planuje się realizację określonych robót lub czynności, na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią nie można uznać – w odniesieniu do robót i czynności innych aniżeli wymienione w przykładowym katalogu zawartym w art.88l ust.1 Prawa wodnego – jako przesłanki do zastosowania art.88l ust.1 ustawy. Koniecznym jest przeprowadzenie szczegółowej analizy pod kątem tego, czy planowane roboty lub czynności istotnie wywołają negatywne konsekwencje, wskazane w tym przepisie. 9. Odnosząc powyższe do inwestycji planowanej przez skarżącego, nie można w oczywisty sposób abstrahować od faktu, że intencją skarżącego jest nadanie istniejącemu na jego działce budynkowi letniskowemu statusu budynku mieszkalnego. Sytuując powyższe zagadnienie w szerszym kontekście, tj. w kontekście zapewnienia optymalnych standardów ochrony przeciwpowodziowej, należałoby założyć, że w sytuacji modelowej na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią nie powinna istnieć jakakolwiek zabudowa, w tym w szczególności zabudowa mieszkalna (konsekwencją takiego podejścia jest przewidziany w art.88l ust.1 pkt 1 Prawa wodnego zakaz budowy obiektów budowlanych). Stan taki jest jednakże w oczywisty sposób nieosiągalny w odniesieniu do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem przywołanego przepisu w życie, albowiem na wielu terenach zalewowych zabudowa mieszkaniowa powstała na długo przed tą datą. Nie może oczywiście ulegać wątpliwości, że ani z art.88l ust.1 ani też z żadnego innego z przepisów ustawy nie da się wywieść nakazu likwidacji zabudowy wniesionej na obszarach zalewowych, czy też zakazu przebywania na tych obszarach (zamieszkiwania) przez ludzi. Z powyższego wynika zatem, że na obszarach już zabudowanych egzekwowanie art.88l ust.1 Prawa wodnego będzie siłą rzeczy nakierowane nie na całkowite wyeliminowanie utrudnień w ochronie przed powodzią, czy też całkowite wyeliminowanie zagrożenia powodziowego (związanego z już istniejącą zabudową), a wyłącznie na niezwiększanie już istniejących utrudnień, czy też zagrożeń. 10. Nie przesądzając na tym etapie sprawy jej ostatecznego wyniku należy zauważyć, że istnieją dostatecznie istotne przesłanki, uprawdopodabniające wniosek, że realizacja planowanej inwestycji, polegającej wyłącznie na zmianie sposobu użytkowania istniejącego obiektu budowlanego nie zmieni, ewentualnie zmieni jedynie w stopniu nieznacznym cechy terenu inwestycji, ważne z punktu widzenia wymagań ochrony przeciwpowodziowej. Okoliczności te nie zostały poddane ocenie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym. 11. W toku postępowania administracyjnego skarżący konsekwentnie podkreślał, że celem planowanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie jest umożliwienie wykorzystywania nieruchomości skarżącego w sposób intensywniejszy, czy też odmienny od dotychczasowego, a przeciwnie - jest nim wyłącznie uzgodnienie stanu formalnoprawnego i ewidencyjnego ze stanem faktycznym, istniejącym od 1982 r. Skarżącemu chodzi zatem usankcjonowanie faktu, że wybudowany na terenie inwestycji legalnie budynek letniskowy, spełniający techniczne wymagania dla budynku mieszkalnego, jest de facto od wielu lat wykorzystywany na cele mieszkalne. Podkreślenia wymaga zatem, że realizacja planowanej inwestycji ma w założeniach nie tylko nie spowodować przyrostu istniejącej już zabudowy, ale również nie prowadzić do znaczącej zmiany funkcji istniejącego obiektu. Nie negując wprawdzie różnic, istniejących pomiędzy zabudową letniskową a mieszkaniową, podkreślić jednakże należy, że w jednym i drugim przypadku chodzi o zabudowę, umożliwiającą zamieszkiwanie ludzi. Uznać należy, że oba rodzaje zabudowy wykazują się daleko idącymi cechami wspólnymi. Odnosząc tę okoliczność do przedmiotu niniejszej sprawy podkreślania wymaga, że bez przeprowadzenia w tym zakresie szczegółowych analiz (których zabrakło w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie orzeczeń), mało prawdopodobny wydaje się wniosek, aby użytkowanie całorocznego domu letniskowego, wykonywane przez skarżącego w sposób legalny, różniło się w tak daleko odmienny sposób od użytkowania domu mieszkalnego, że miałoby to istotny, realny wpływ na szeroko rozumiane bezpieczeństwo powodziowe. Różnicy tego rodzaju organy nie wykazały. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji wymieniono elementy składające się na ryzyko funkcjonowania na terenie inwestycji zabudowy mieszkaniowej (zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, potencjalne utrudnienia w przeprowadzeniu akcji ratunkowej, itd.), niemniej powyższe nie daje podstaw do uznania, że zagrożenia ta nie występują w zbliżonym rozmiarze w stanie obecnym. 12. W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Dyrektor Zarządu, rozpoznając sprawę ponownie, weźmie pod uwagę okoliczności, o których mowa powyżej, łącznie z podniesioną przez skarżącego kwestią uzyskania dokładniejszych, korzystniejszych z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej pomiarów wysokości terenu inwestycji (vide: kopia sprawozdania technicznego z pomiaru wysokości terenu inwestycji, sporządzonego w dniu 6 marca 2013 r. przez geodetę M. K.). Stwierdzenie przez organ, w oparciu o wskazane wyżej przesłanki, że realizacja planowanej inwestycji nie doprowadzi do istotnego zwiększenia zagrożenia powodziowego, w stosunku do stanu już istniejącego, będzie stanowiło przesłankę do pozytywnego uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej. 13. W świetle powyższych okoliczności postanowienia organów obu instancji, obarczone wskazanymi na wstępie naruszeniami przepisów postępowania administracyjnego, należało wyeliminować z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.152 i art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło