IV SA/Wa 689/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z dnia [...] stycznia 2014 r., wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołań Stowarzyszenia E. oraz Stowarzyszenia [...] od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku wielofunkcyjno-usługowego wraz z garażami podziemnymi i infrastrukturą przy ul. [...] w W. na działkach ewidencyjnych: zabudowa kubaturowa - nr cz. dz. [...], cz. dz. [...] z obrębu [...], przyłącza - cz. [...], cz. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. W dniu 4 grudnia 2013 r. odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] listopada 2013 r. wnieśli: Stowarzyszenie [...] i Stowarzyszenie E. Szczególne zasady udziału organizacji ekologicznych w postępowaniu, w ramach którego zapewniono udział społeczeństwa zostały określone w art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013 r. poz. 1235 ze zm.), dalej ustawy ooś. Stosownie do ust. 1 powyższego przepisu organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przymiot ten, zgodnie z ust. 2 omawianego artykułu, będzie przysługiwał również organizacji ekologicznej, która nie brała udziału w ww. postępowaniu, natomiast wniosła odwołanie od wydanej w jego toku decyzji. Wówczas wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestnictwa w takim postępowaniu. Art. 44 ustawy ooś warunkuje zatem uzyskanie przez organizacje ekologiczne wskazanych w nim uprawnień jedynie w postępowaniach, w których wymagany jest udział społeczeństwa. Natomiast zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy ooś, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania na środowisko. W rozpatrywanej sprawie planowane zamierzenie inwestycyjne zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest fakultatywny, w związku z czym RDOŚ w W., po przeanalizowaniu przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 ustawy ooś, odstąpił od nałożenia tego obowiązku (postanowienie z dnia [...] września 2013 r., znak: [...]). Tym samym przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie nie stanowiło postępowania, w którym wymagany był udział społeczeństwa. Jednocześnie organ ustalił, że Stowarzyszenie E. oraz Stowarzyszenie [...] nie wystąpiły z wnioskami o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 § 1 k.p.a. Dokumentacja sprawy wskazuje również, że Stowarzyszenia te nie należały do kręgu podmiotów uznanych przez organ I instancji za strony postępowania. W tym stanie faktycznym organ uznał, że Stowarzyszenie E. oraz Stowarzyszenie [...]. pozbawione są prawa do złożenia odwołania od decyzji rozstrzygającej o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co wypełnia przesłankę podmiotową stwierdzenia niedopuszczalności wniesionych odwołań. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dnia [...] stycznia 2014 r. wniosło Stowarzyszenie [...]. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a., gdyż organ nie odniósł się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, iż zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dnia [...] stycznia 2014 r. nie narusza prawa. Z akt administracyjnych wynika, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nie było Stowarzyszenie [...], które pismem, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 4 grudnia 2013 r. wniosło odwołanie od ww. decyzji. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżące Stowarzyszenie [...] nie uczestniczyło (na prawach strony) w postępowaniu zakończonym decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] listopada 2013 r. Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pozwala wyróżnić dwie kategorie podmiotów postępowania, którym przysługuje legitymacja odwoławcza, rozumiana jako prawo do wniesienia odwołania. Są nimi: strona (strony) postępowania oraz podmiot (podmioty) na prawach strony. Organizacja społeczna legitymowana jest do wniesienia odwołania jako podmiot działający na prawach strony. Jednakże bezwzględnym warunkiem legitymacji organizacji społecznej do wniesienia odwołania jest jednak dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w I instancji. W przeciwnej sytuacji organizacja społeczna legitymacji takiej nie posiada. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1998 r., IV SA 1180/96, niepubl., stwierdził, że organizacja społeczna, jeżeli zostanie dopuszczona na własne żądanie do udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma prawo do wniesienia odwołania od decyzji. W przeciwnym razie brak jest legitymacji do złożenia odwołania. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości i prawo wniesienia odwołania zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. służy stronie. Prawidłowo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał również, że w sprawie nie ma podstaw do rozpoznania odwołania Stowarzyszenia [...] na podstawie art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227). Uprawnienie organizacji ekologicznej do wniesienia odwołania w oparciu o ww. przepis ogranicza się do postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Ponieważ w sprawie zakończonej decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a zatem nie było to postępowanie wymagające udziału społeczeństwa, tym samym nie został spełniony wymóg art. 44 ust. 2 ww. ustawy pozwalający uznać, że Stowarzyszeniu [...] przysługuje uprawnienie do skutecznego złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.