IV SA/Wa 689/16

WyrokWSA w Warszawie2016-07-13

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną, wszczęte na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest bezprzedmiotowe, jeśli prawo własności do tego gruntu nabył z mocy prawa inny podmiot przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest bezprzedmiotowe, jeśli w dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, grunt ten stanowił już własność innego podmiotu, który nabył ją z mocy prawa. W takiej sytuacji nie dochodzi do utraty prawa własności przez dotychczasowego właściciela w wyniku decyzji podziałowej, co uniemożliwia ustalenie odszkodowania w trybie wskazanego przepisu.
Stan faktyczny
Skarżący wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że grunt nie przeszedł na własność gminy na mocy decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a zatem nie przysługuje odszkodowanie. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że prawo własności do gruntu nabył z mocy prawa powiat (obecnie miasto) jeszcze przed wydaniem decyzji podziałowej. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.; dalej: "u.g.n.") po rozpoznaniu odwołania K. M. (dalej: "skarżący") od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] listopada 2015 r., Nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania, w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, za grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. 312 m2, wydzielony pod drogę publiczną (gminną) – ulicę [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący wystąpił o przeprowadzenie rokowań w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną - ulicy [...] stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 312m2. Następnie dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący odstąpił od wszczętych wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014r. rokowań oraz wystąpił, zgodnie z art. 98 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt wydzielony pod drogę publiczną - ulicy [...] stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 312m2. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Prezydent [...], działając na podstawie art. 4 pkt 9b1 i art. 98 u.g.n. oraz art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie, w trybie art. 98 u.g.n., w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w dzielnicy [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 312 m2, wydzieloną pod ulicę [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż ww. działka nie przeszła na własność [...] na mocy decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. zatwierdzającej podział nieruchomości, zatem nie przysługuje odszkodowanie za ww. działkę zgodnie z art. 98 ust. 3 u.g.n. Od powyższej decyzji skarżący w dniu [...] listopada 2015 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie gruntu na rzecz [...]. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł m.in., iż obowiązkiem organu jest wykonać ostateczną i niewzruszoną decyzję podziałową Prezydenta [...] z [...] maja 2005 r. nr [...], która jednoznacznie stanowi, że za ww. grunt przysługuje odszkodowanie. Zdaniem skarżącego, dopóki jest więc taka treść decyzji z 2005 r. to należy ją niezwłocznie wykonać i wydać odrębna decyzję o ustaleniu odszkodowania w trybie art. 98 u.g.n. W związku z powyższym skarżący zarzucił organowi niewłaściwe zastosowanie art. 104 i art. 105 k.p.a. w związku z art. 98 u.g.n. i art. 73 ustawy – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. Wyjaśnił, iż ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. Prezydent [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości KW Nr [...] położonej w [...], w dzielnicy [...], przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] , w wyniku którego powstała m. in. działka ewidencyjna nr [...] o pow. 312 m2 przeznaczona pod ul. [...]. Z kolei Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdził nabycie przez powiat [...] (obecnie Miasto [...]) z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] zajętej pod część ulicy [...] w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 312 m2 w obrębie ewidencyjnym [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] września 2015 r. Z powyższego Wojewoda wywiódł, iż działka ewidencyjna nr [...] w dniu wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości stanowiła własność Powiatu [...] (obecnie Miasta [...]), a zatem nie doszło do skutku przejścia powyższej nieruchomości na jednostkę samorządu terytorialnego w wyniku wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. przeszła na własność Powiatu [...] (obecnie Miasto [...]), to w dniu [...] maja 2005 r., w którym została wydana decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, nie stanowiła już własności K. M. (skarżącego). A zatem nie doszło do utraty prawa własności przez skarżącego w wyniku wydania decyzji podziałowej. Konkludując Wojewoda stwierdził, iż postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, w trybie art. 98 u.g.n. za działkę ewidencyjną nr [...] o pow. 312 m2 z obrębu ewidencyjnego [...] stało się bezprzedmiotowe. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi ponownie zarzucił organom obu instancji niewłaściwe zastosowanie art. 104 i art. 105 k.p.a. w związku z art. 98 u.g.n. i art. 73 ustawy – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Podkreślił, iż akt władczy, jakim jest decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2005 r. nie została zmieniona. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jednocześnie zawnioskował o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia i wpłaty odszkodowania za wywłaszczenie ww. gruntu na rzecz [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszej sprawie, była decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2015 r. umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania, w trybie art. 98 u.g.n., za grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o pow. 312 m2, wydzielony pod drogę publiczną (gminną) – ulicę [...]. W ocenie Sądu brak jest, w kontrolowanej sprawie, podstaw materialnoprawnych do podejmowania przez organy administracji rozstrzygnięcia (wydania decyzji administracyjnej) w sprawie ustalenia (względnie odmowy ustalenia) i wypłaty odszkodowania, w trybie art. 98 u.g.n. Organy orzekające słusznie wywiodły, iż w dniu [...] maja 2005 r. tj. w dacie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości objętej KW Nr [...] położonej w [...], w dzielnicy [...] , przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], w wyniku którego powstała m.in. sporna działka ewidencyjna nr [...] o pow. 312 m2 przeznaczona pod ul. [...], nie stanowiła ona już własności skarżącego. Jak wynika bowiem z akt sprawy Wojewoda [...] ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdził nabycie przez powiat [...] (obecnie Miasto [...]) z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] zajętej pod część ulicy [...] w [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. 312 m2 w obrębie ewidencyjnym [...]. A zatem prawidłowo wywiodły organy orzekające, że nie doszło do utraty prawa własności przez skarżącego w wyniku wydania decyzji podziałowej, gdyż w tej dacie ww. grunt stanowił już własność powiatu [...] (obecnie Miasta [...]). Sąd zgadza się z takim stwierdzeniem i wskazuje, że tego rodzaju ocena jest uzasadniona także treścią decyzji podziałowej Nr [...] z dnia [...] maja 2005r. Prezydenta [...] w której nie wskazano, że orzeczeniem tym konstytutywnie przeniesiono własność części ww. nieruchomości na rzecz Miasta [...] jako jednostki samorządu terytorialnego. Tego rodzaju skutek, o ile nieruchomość nie stanowiła już wcześniej własności publicznej, wynika z mocy prawa. Informacje w tym zakresie zawarte zostały w treści uzasadnienia ww. decyzji, choć nie stanowi ono elementu rozstrzygnięcia co do meritum. W konsekwencji postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania, w trybie art. 98 u.g.n., wszczęte z wniosku skarżącego, jako bezprzedmiotowe, podlegało obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., co też organy obu instancji prawidłowo orzekły. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się podniesionych w skardze naruszeń. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa oraz, że organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi odjęcia prawa własności nieruchomości bez stosownego odszkodowania, to stwierdzić należy, że kwestia ta jest nadal otwarta w kontekście tego, że skarżący reprezentowany przez pełnomocnika stosownym pismem z dnia 21 grudnia 2005r. skierowanym do Urzędu [...], na podstawie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998r. zwrócił się o ustalenie i wypłacenie stosownego odszkodowania za przejętą nieruchomość ( k.113 akt administracyjnych). Powyższe, w szczególności złożenie ww. wniosku w terminie przewidzianym cyt. ustawą, zobowiązuje właściwe organy do ustalenie i wypłacenia odszkodowania na podstawie właśnie przepisów art.73 ust.1 i 3 ww. ustawy z dnia 13 października 1998r. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło