IV SA/Wa 689/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. P. na pismo Narodowego Banku Polskiego z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany uszkodzonych banknotów postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 29 stycznia 2018r. C. P. (dalej jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo p.o. zastępcy Dyrektora Departamentu Emisyjno-Skarbcowego Narodowego Banku Polskiego z [...]stycznia 2018 r., nr [...] w sprawie odmowy wymiany uszkodzonych banknotów. Skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Prezesa NBP do sporządzenia ekspertyzy przedłożonych do wymiany środków pieniężnych i dokonanie wymiany". W odpowiedzi na skargę Narodowy Bank Polski, reprezentowany przez r. pr. M. K. wniósł o odrzucenie skargi w całości, lub oddalenie skargi w całości. Podniósł, że skarga jest bezpodstawna i nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Przedmiotem badanej skargi skarżący uczynił pismo Narodowego Banku Polskiego z [...]stycznia 2018r. będące odpowiedzią na wniosek skarżącego dotyczący wymiany "brykietu 50 złotowego" wytworzonego – zdaniem skarżącego – z banknotów zużytych bądź wadliwych na nieuszkodzone banknoty będące prawnym środkiem płatniczym w Polsce. W myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn, niż wymienione w pkt 1-5a, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na : 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Krótkiego wyjaśnienia wymaga przy tym, że akt (czynność), na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego, musi charakteryzować się tym, że został podjęty w indywidualnej sprawie i skierowany do oznaczonego podmiotu oraz dotyczy uprawnień lub obowiązków tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Aby akt lub czynność organu administracji podlegały kognicji sądów administracyjnych muszą mieścić się w kryterium "z zakresu administracji publicznej" oraz muszą dotyczyć przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest pismo, odpowiedź Narodowego Banku Polskiego w sprawie dotyczącej możliwości wymiany tzw. "brykietu 50 złotowego" wytworzonego z materiałów nie stanowiących znaków pieniężnych. W ocenie Sądu zaskarżone pismo NBP nie należy do aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że zaskarżone pismo jest pismem informacyjnym, skierowanym do skarżącego w odpowiedzi na jego wniosek o wymianę "brykietu" zgodnie z zarządzeniem nr 31/2013 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 17 grudnia 2013r. Ponadto, jak słusznie wskazał pełnomocnik organu, Narodowy Bank Polski nie miał obowiązku wydawania w powyższym zakresie decyzji administracyjnej, ani jakichkolwiek innych orzeczeń administracyjnoprawnych. Jest to czynność wymiany pieniądza na pieniądz, czynność z zakresu obrotu środkami publicznymi. Jest to więc czynność o charakterze finansowym, cywilnoprawnym, a nie sprawa z zakresu administracji publicznej. Tym samym nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Na aprobatę Sądu zasługuje również wywód, że Narodowy Bank Polski nie jest organem administracji rządowej czy organem administracji państwowej. Dlatego też, zaskarżone pismo jako nie pochodzące od organu administracji publicznej i nie zawierające żadnego rozstrzygnięcia nie może być uznane za decyzję administracyjną, postanowienie bądź też inny akt lub czynność wskazany w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił.