IV SA/Wa 694/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marta Laskowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. B. i H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lutego 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew - oddala skargę - IV S.A/Wa 694/08 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2006r. Prezydent W. opierając się na art. 83 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) odmówił wydania zezwolenia K. B. oraz H. B. na usunięcie jednego drzewa gatunku kasztanowiec biały o obwodzie pnia 93 cm rosnącego na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że K. B. oraz H. B. wystąpiły z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa z wyżej wymienionej posesji ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa oraz możliwość uszkodzenia linii telefonicznej oraz kabli elektrycznych. Podczas wizji stwierdzono, że drzewo rośnie w narożniku działki w odległości od fundamentów ogrodzenia 25 cm od strony południowej i 20 cm od zachodniej. Drzewo ma zdrowy pień oraz zdrową i prawidłowo ukształtowaną koronę. Kabel linii telefonicznej nie dotyka korony, natomiast izolowany kabel elektryczny przebiega pomiędzy gałęziami. W ocenie organu drzewo nie stwarza zagrożenia, jest zdrowe i nie kwalifikuje się do usunięcia. Wskutek odwołania wniesionego przez K. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano - w powołaniu na przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody - że organ ma prawo odmówić wydania zezwolenia (uznanie organu administracji) na wycięcie drzewa w sytuacji gdy stwierdzi, ze drzewo wykazuje żywotność oraz nie stwarza zagrożenia. Skoro decyzja dotycząca zezwolenia na wycięcie drzewa zależy od uznania organu, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę i ochrona jej składników, to w ramach tego obowiązku organ był uprawniony uznać, że kasztanowiec nie kwalifikuje się do usunięcia. Z postępowania wyjaśniającego wynika, że przedmiotowe drzewo jest zdrowe, o równym pniu i ładnie ukształtowanej koronie i obwodzie pnia 93 cm. Nie stwarza ono zagrożenia dla ludzi oraz trwałości ogrodzenia oraz posadowionego w pobliżu budynku mieszkalnego. Wbrew twierdzeniem zawartym w odwołaniu - drzewo nie narusza podstawy ogrodzenia, co wynika z materiału zdjęciowego znajdującego się w aktach. Kabel telefoniczny w ogóle nie dotyka drzewa, faktem jest natomiast przebieg pomiędzy gałęziami kabla elektrycznego, co w wypadku jego uszkodzenia może stwarzać zagrożenie. W ocenie Kolegium wystarczającym zabezpieczeniem tego kabla jest dokonanie korekty gałęzi drzewa zbliżonych do tego kabla oraz monitorowanie stanu izolacji. Jeśli jest on w złym stanie technicznym, koniecznym jest zgłoszenie tego do właściwych służb. Skargę na powyższą decyzje do sądu administracyjnego wniosły K. B. oraz H. B. (vide protokół rozprawy przed sądem administracyjnym). Wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W., a także orzeczenie przez Sąd zgody na usunięcie spornego drzewa. W uzasadnieniu skarżące zarzuciły organom wadliwe ustalenia stanu faktycznego. Mianowicie nie ustalono stanu podmurówki oraz czy znajdujące się wśród drzew kable elektryczne nie stwarzają groźby pożaru. Zdaniem skarżącej drzewo stwarza zagrożenie dla jej rodziny. Chciałaby zadrzewić działkę ale w taki sposób aby drzewo rosło w odpowiednim miejscu. Nadto tak blisko rosnące podmurówki drzewo rozsadza ją i stwarza konieczność jej naprawiania. To powoduje dodatkowe wydatki, których K. B. nie jest w stanie ze względu na niską emeryturę ponosić. Dalej zarzuca, że nie wskazano w decyzji konkretnie do jakiego urzędu powinna zgłosić kwestię kabla elektrycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z tego względu nie było możliwe wydanie przez Sąd wyroku w przedmiocie zezwolenia na wycięcie kasztanowca, jak żądała tego skarżąca. Sąd bowiem nie jest uprawniony do zastępowania organów administracji w ich kompetencjach i orzekaniu co do istoty. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przede wszystkim trafnie organy podniosły, że decyzje wydawane w trybie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) mają charakter uznaniowy. Przepisy ustawy nie wskazują kryteriów wydania zezwolenia, a zatem nie wskazują jakimi przesłankami powinien kierować się organ, jakie okoliczności wziąć pod uwagę przy kwalifikowaniu konkretnego drzewa do usunięcia czy też zachowania w zasobach przyrodniczych. Stąd też orzeczenia w tym przedmiocie mają walor uznaniowy, co nie oznacza, że może cechować je jakakolwiek dowolność. Otóż organ orzekający musi się kierować w pierwszym rzędzie zasadami ogólnymi wskazanymi w k.p.a. a więc dążyć do załatwienia sprawy uwzględniając interes publiczny oraz słuszny interes strony (art. 7). Jednocześnie organ działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia, ma obowiązek wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a następnie rozpatrzyć go w odniesieniu do przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. Zatem nie może dokonywać oceny wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa w oderwaniu od przepisów prawa materialnego. Prawidłowo zatem przytoczono przepisy powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody celem wywiedzenia, że byt drzewa jako elementu przyrody podlega ochronie prawnej. Ochrona przyrody w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody - co m.in. podkreślił organ - polega na zachowaniu, równoważnym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody: krajobrazu, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, a celem ochrony przyrody - stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 5 i 7 - jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, nadto kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody. Ochrona terenów zieleni i zadrzewień zgodnie z rozdziałem 4 ustawy o ochronie przyrody, obejmującym swoim zakresem art. 83 ust. 1, jest realizowana m.in. przez nałożony na posiadacza danej nieruchomości obowiązek uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Innymi słowy, usunięcie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez uprawniony organ. Skoro usunięcie pewnego rodzaju drzew uzależnione jest od uzyskania zezwolenia, to znaczy że organ, gdy uzna iż wnioskowane do usunięcia drzewa nie kwalifikują się do wycięcia z uzasadnionych względów, ma prawo odmówić wydania zezwolenia i tak też w sprawie rozstrzygnął. Organ trafnie wyważył słuszny interes podmiotu ubiegającego się o zezwolenie na usunięcie drzewa i interes społeczny, jakim jest przyjęta w interesie ogólnym zasada ochrony zasobów przyrodniczych. Powoływany wyżej akt prawny przewiduje szereg form ochrony przyrody o charakterze instytucjonalno-organizacyjnym (parki narodowe, krajobrazowe, rezerwaty i inne formy wymienione w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody), jednocześnie jednak zapewnia taką ochronę na poziomie indywidualnych rozstrzygnięć, mających za zadanie realizację celów tej ochrony. Wszystkie te zabiegi legislacyjne uszczegółowiają ogólną dyrektywę sformułowaną w art. 4 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, stanowiącą, że obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. W niniejszej sprawie stan faktyczny został wyjaśniony przez organ odwoławczy w sposób, który należy ocenić jako wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło stan podmurówki ogrodzenia, kondycję spornego drzewa oraz usytuowanie linii przesyłowych, które zdaniem skarżącej zagrażają bezpieczeństwu. W wyniku tej analizy organ doszedł do wniosku, że argumenty skarżącej nie uzasadniają tak radykalnego rozwiązania jakim jest usunięcie drzewa. Podkreślił stan żywotności drzewa, jego usytuowanie i możliwości zniwelowania ewentualnego zagrożenia płynącego z uszkodzenia kabla elektrycznego. W konsekwencji uznał, że przedmiotowe drzewo nie stwarza - na dzień rozpoznania wniosku - zagrożenia dla życia, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, jak również nie powoduje szkód materialnych. Rozstrzygnięcie powyższe nie oznacza definitywnego zakazu jego usunięcia. Otóż w związku z upływem czasu, jak również innymi okolicznościami, które mogą zaistnieć w każdym momencie, wniosek o wyrażenie zgody na usunięcie może okazać się zasadny. Inne kwestie podniesione w skardze, a opierające się na uprawnieniach właścicielskich skarżących i stąd o możliwości decydowania o bycie drzewa, nie mogą mieć znaczenia dla rozpatrzenia sprawy. Otóż istnieją w prawodawstwie polskim liczne regulacje, które powodują ograniczenie prawa własności poprzez przepisy prawa administracyjnego. Najbardziej dobitnym przykładem takiego ograniczenia jest tzw. władztwo planistyczne wykonywane przez gminę przy stanowieniu planów zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie w planie decyduje o tym, w jaki sposób działka może być wykorzystywana. Tym samym zostaje odjęte właścicielowi prawo swobodnego i niczym nieograniczonego dysponowania przedmiotem własności. W ocenie Sądu zaskarżonej decyzji organu nie można zarzucić dowolności. Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i utrwalenia poczynionych ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, w konsekwencji uzasadnienia faktycznego i prawnego zajętego stanowiska zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy - wobec niestwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak również innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy -na mocy art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.