IV SA/Wa 694/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi S. S.A. [...] z siedzibą w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia uchybień - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii uchylił decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. w części dotyczącej nakazu usunięcia nieprawidłowości polegających na braku zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem żywności w całym toku produkcji oraz nieprawidłowej temperaturze przechowywania dodatków do żywności i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej części, a w pozostałej części, tj. w zakresie nie wykazania zmian wyposażenia zakładu i przeznaczenia pomieszczeń zakładu w projekcie technologicznym utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii podał, że podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji był protokół kontroli sanitarno-weterynaryjnej przeprowadzonej w dniach od 26 września do 3 października 2012 r. w S. S.A. z siedzibą w K. - Lista kontrolna SPIWET nr [...] oraz protokół oględzin przeprowadzonych w dniu 19 października 2012 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii zgodził się z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w O., że S. SA naruszył przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. nr 17, poz, 127 ze zm.) w zakresie umieszczania w projekcie technologicznym w części opisowej wykazu maszyn, urządzeń, instalacji oraz narzędzi do produkcji informacji o urządzeniu testowym, które włączone jest w jakikolwiek cykl produkcyjny a trybowane ma nim elementy przekazane są do dystrybucji. W ocenie organu jednorazowe próbne trybowanie udźca z kurczaka na urządzeniu testowym umieszczonym w pomieszczeniu 86 i przekazanie do przetwórstwa i handlu otrzymanego mięsa i kości, stanowi naruszenie przepisów prawa. Organ podniósł, że każda zmiana sposobu użytkowania zakładu lub jego części, co ma miejsce również w przypadku pomieszczenia 214 oznaczonego jako hala produkcji surowych wyrobów, w którym fizycznie odbywa się pakowanie elementów drobiowych w atmosferze modyfikowanej na trzech liniach pakowania, których brak w wykazie maszyn i urządzeń, skutkuje koniecznością wprowadzenia stosownych zmian w projekcie technologicznym, którego zmiana podlegać będzie zatwierdzeniu w drodze decyzji przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii. W przepisie art. 19 ust. 3 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego ustawodawca nie przewidział czasowego czy wyjątkowego sposobu zmiany użytkowania zakładu, które skutkowałoby wprowadzeniem stosownych zmian w projekcie technologicznym. Niedopuszczalna jest również zmiana określonych parametrów fizycznych, np. temperatury (pomieszczenie 89a), determinujących przeznaczenie technologiczne pomieszczeń bez wprowadzenia zmian przed zatwierdzeniem projektu technologicznego przez powiatowego lekarza weterynarii. Organ podkreślił, że wprowadzenie systemu bezpieczeństwa żywności HACCP, jego monitorowanie i weryfikacja nie zwalnia S. S.A. z obowiązku stosowania powszechnie, obowiązujących przepisów prawa. Dalej organ wskazał, że z ustaleń Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. nie wynika aby produkty, na skutek transportowania ciągami innymi niż te, które zostały przewidziane w zatwierdzonym projekcie technologicznym, były zanieczyszczone. Potencjalne ryzyko zanieczyszczenia tych produktów - na co wskazuje organ pierwszej instancji nie jest tożsame z faktycznie stwierdzonym zanieczyszczeniem. Organ odwoławczy ma jedynie zastrzeżenia do faktu transportu produktu w sposób niezgodny z zatwierdzonym projektem. Ponadto [...] Wojewódzki Lekarza Weterynarii uznał za dopuszczalne wykorzystanie pomieszczenia z temperaturą określona na +4°C jako nieschłodzony magazyn przypraw i dodatków. Odstępstwo temperaturowe w takich pomieszczeniach jako incydentalne i związane z charakterystyką pracy urządzeń chłodniczych nie rodzi samo przez się ryzyka zagrożenia wzrostem chorobotwórczych organizmów lub tworzenia toksyn. S. S.A. z siedzibą w K. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] stycznia 2013 r. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 w związku z art. 136, art. 67 § 1, art. 68 § 1 i § 2 k.p.a., jak również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. nr 17, poz. 127 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit.g rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać projekt technologiczny zakładu, w którym ma być prowadzona działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. nr 59, poz. 415 ze zm.). W konsekwencji S. S.A. i wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] stycznia 2013 r., ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. Uzasadniając skargę S. S.A. podniosła, że urządzenie do produkcji udźca zostało sprowadzone do zakładu produkcyjnego strony skarżącej celem przeprowadzenia testów i rozruchów technologicznych z myślą o późniejszym potencjalnym zakupie. Urządzenie te użyto do trybowania udźca z kurczaka jednorazowo i na próbę. Powstałe mięso zostało przekazane do oddziału strony skarżącej celem przeprowadzenia na elemencie uzyskanym z trybowania dalszych testów w postaci dokonywania prób asortymentowych pieczonych, natomiast kości strona skarżąca przekazała do utylizacji. W ocenie S. S.A. organ nie zbadał rzeczywistej dalszej drogi produktu wytworzonego w wyniku eksploatacji testowej urządzenia stwierdzając jedynie, że całość uzyskanego podczas testowania mięsa i kości przekazano do przetwórstwa i handlu. Tymczasem strona skarżąca przekazała kości do utylizacji firmie zajmującej się skupem tego typu odpadów mięsnych, z których wytwarza mączkę kostną - nie przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Natomiast elementy mięsne zostały przekazanego innego zakładu produkcyjnego w strukturze przedsiębiorstwa strony skarżącej celem dalszego przetwórstwa, polegającego na dokonywaniu kolejnych prób testowych - asortymentów pieczonych. Widniejąca na dokumencie HDI o przekazaniu produktu do handlu nie oznacza, że produkt trafił do sprzedaży. Strona skarżąca jest również przekonana, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie, podczas gdy mógł to uczynić w zakresie uzupełniającym. Pozbawiło to stronę skarżącą możliwości wyjaśnienia i odwołania się do ustalonych faktów. Ponadto skarżąca Spółka podniosła, że organ odwoławczy nie dostrzegł faktu, że postępowania prowadzone przez organ pierwszej instancji nie było prowadzone w sposób obiektywny i rzetelny, w konsekwencji zebrany materiał dowodowy na który powoływał się Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. jest wadliwy. Zdaniem S. S.A. organ odwoławczy w sposób dowolny i nie poparty żadnymi dowodami przyjął, że urządzenie, które jest w fazie testów zostanie zakupione przez stronę skarżącą i przeznaczone do produkcji. Procedura testowania urządzeń w skarżącej spółce została opisana w księdze HACCP. Powiatowy Lekarz Weterynarii nie odniósł się do powyższej procedury, nie została również podana procedura oraz okoliczności, w jakich możliwe jest testowanie urządzeń. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 , ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r., nr 17, poz. 127, ze zm.) podmioty zamierzające prowadzić działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przed uzyskaniem pozwolenia na budowę zakładu są obowiązane: 1) sporządzić projekt technologiczny zakładu i przesłać go wraz z wnioskiem o zatwierdzenie tego projektu powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na planowane miejsce prowadzenia tej działalności, 2) powiadomić pisemnie powiatowego lekarza weterynarii, o którym mowa w pkt 1, o zakresie i wielkości produkcji oraz rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego, które mają być produkowane w tym zakładzie. Projekt technologiczny zakładu zatwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, powiatowy lekarz weterynarii - art. 19 ust. 2 ww. ustawy. Przepisy ust. 1 i 2 art. 19 stosuje się odpowiednio do zmiany sposobu użytkowania zakładu lub jego części, w szczególności zakresu i wielkości produkcji lub wyposażenia pomieszczeń produkcyjnych - art. 19 ust. 3 cyt. ustawy. Z kolei rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać projekt technologiczny zakładu, w którym ma być prowadzona działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. nr 59, poz. 415, ze zm.) w § 1 określa, że taki projekt technologiczny zakładu składa się z części opisowej i części graficznej oraz precyzuje co zawiera każda z tych części. W szczególności w § 11 pkt 1 lit. g rozporządzenia przewiduje się, że projekt technologiczny zakładu w czyści opisowej zawiera m.in. wykaz maszyn i urządzeń przeznaczonych do produkcji. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że w dniu 26 września 2012 r. strona przeprowadziła jednorazowe próbne trybowanie udźca z kurczaka na urządzeniu testowym umieszczonym w pomieszczeniu 86. Trybowanie udźca z kurczaka związane jest z jego rozbiorem, a zatem jest czynnością związaną z produkcją - art. 5 pkt 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Z ustaleń organu wynika, że uzyskane tego dnia na urządzeniu testowym mięso i kości przekazane zostały do przetwórstwa i handlu, czyli zostały wprowadzone na rynek. Ponadto na produkty te wystawiono handlowe dokumenty identyfikacyjne. Definiując wprowadzanie na rynek ustawa o produktach pochodzenia zwierzęcego w art. 5 pkt 3 odwołuje się do art. 3 ust. 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności( Dz.U.UE.L.2002.31.1), zgodnie z którym "wprowadzenie na rynek" oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do Sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Wobec powyższego prawidłowo organy ustaliły, że w dniu 26 września 2012 r. na testowanym urządzeniu do trybowania udźca z kurczaka prowadzona była działalność w zakresie produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego, które stały się produktami zakładu. Zatem urządzenie testowe winno być umieszczone w wykazie maszyn i urządzeń używanych do produkcji. Skoro urządzenie to nie zostało ujęte w projekcie technologicznym zakładu zatwierdzonym przez powiatowego lekarza weterynarii, to naruszony został art. 19 ust. 1, 2, 3 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego w związku z § 1 pkt 1 lit g rozporządzenia z dnia 29 marca 2006 r. Z ustaleń organów wynika również, że w pomieszczeniu 214 oznaczonym jako hala produkcji surowych wyrobów, odbywa się pakowanie elementów drobiowych w atmosferze modyfikowanej na trzech liniach pakowania. Urządzeń tych nie ma jednak w wykazie maszyn i urządzeń przeznaczonych do produkcji w tym pomieszczeniu, co skutkuje koniecznością wprowadzenia odpowiednich zmian w projekcie technologicznym zakładu, którego zmiana podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji administracyjnej przez powiatowego lekarza weterynarii. Z kolei zgodnie z §1 pkt 2 lit. g rozporządzenia z dnia 29 marca 2006 r. projekt technologiczny zakładu w części graficznej przedstawia m.in. parametry fizyczne w pomieszczeniach zakładu, w których jest to konieczne ze względu na technologię i bezpieczeństwo produkcji, w tym temperaturę. Zatem niedopuszczalna jest zamiana w pomieszczeniu 89a określonych parametrów temperatury, która to zmiana wpływa na sposób użytkowania tego pomieszczenia jako mroźni zamiast komory chłodniczej T=+4°C bez wprowadzenia zmian w projekcie technologicznym zakładu zatwierdzonym w drodze decyzji przez powiatowego lekarza weterynarii. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe oraz dokonały analizy i oceny zebranych dowodów. Zakres postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ odwoławczy miał charakter postępowania uzupełniającego, które potwierdziło to, co już ustalił organ I instancji, a mianowicie, że urządzenie do trybowania udźca z kurczaka stanowiło element związany z produkcją zakładu. Postępowanie to nie przekroczyło ram, o których mowa w art. 136 k.p.a. Tym samym w sprawie nie została naruszona zasadna dwuinstancyjności, o której mowa w art. 15 k.p.a. Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 112, poz. 744, ze zm.) w art. 19a stanowi, że przeprowadzenie kontroli ma na celu ustalenie stanu faktycznego i porównanie go ze stanem pożądanym określonym w prawodawstwie weterynaryjnym, oraz dokonanie oceny i podjęcie działań wynikających z ustaleń kontroli. Z kolei w art. 19d wyszczególnione jest co powinien zawierać protokół z przeprowadzonej kontroli. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach od 26 września 2012 r. do 3 października 2012 r. wynika, że kontrolowany podmiot został pouczony o prawie zgłoszenia zastrzeżeń na piśmie do ustaleń zawartych w protokole kontroli, przed jego podpisaniem, w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli. Kontrolowany skorzystał z tego prawa, co znajduje odzwierciedlenie w protokole i w piśmie z dnia 10 października 2012 r. przedstawił swoje uwagi do opisu nieprawidłowości Listy Kontrolnej SPIWET nr [...] z dnia 3 października 2012 r. Natomiast co do protokołu z oględzin z dnia 19 października 2012 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że nie został on podpisany przez wszystkie osoby biorące udział w oględzinach, gdyż w trakcie pisania protokołu dwie osoby zostały oddelegowane do swoich obowiązków i nie były obecne przy odczytywaniu protokołu i jego podpisywaniu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.