IV SA/Wa 698/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi L. P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego - oddala skargę - W dniu 14 listopada 2012 r. L. P. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w P. o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu określenia stężenia i składu związków chemicznych wyciekających do strumyka i gruntu obrębu nieruchomości wnioskodawczym położonej na działce o numerze ewidencyjnym [...] we wsi D. gmina G.. Pismem z dnia 22 listopada 2012 r., znak [...] Starosta w P. działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał wniosek L. P. do Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska we W. działając na podstawie art. 61 a § 1 i art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust.1 i art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44 poz. 287 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek L. P., wnioskującej o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu określenia stężenia i składu związków chemicznych wyciekających do strumyka i gruntu obrębu nieruchomości L. P. w związku ze skażeniem środowiska odpadami technologicznymi KGHM. Uzasadniając zaskarżone postanowienie organ I instancji wskazał, iż sprawa będąca przedmiotem wniosku nie mieści się w kategorii spraw indywidualnych podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i tym samym nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego. Na wskazane powyżej rozstrzygnięcie organu I instancji L. P. złożyła zażalenie wnosząc o jego uchylenie z jednoczesnym przekazaniem sprawy do kompetentnego organu. Podniosła w zażaleniu, iż Inspekcja Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji rządowej powołanym do przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania stanu środowiska i swoistą policją środowiskową, co obliguje ją, w przypadku każdego zgłoszenia lub zawiadomienia obywatela o podejrzeniu skażenia środowiska do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania pod wskazanym kątem przestrzegania określonym prawem obowiązków przedsiębiorcy i ewentualnym ich naruszaniu przez odprowadzającego przedmiotowe ścieki technologiczne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia L. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek L. P., wnioskującej o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu określenia stężenia i składu związków chemicznych wyciekających do strumyka i gruntu obrębu nieruchomości L. P. w związku ze skażeniem środowiska odpadami technologicznymi KGHM orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. W ocenie organu odwoławczego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, zaś zaskarżone orzeczenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. nie narusza prawa. Pismem z dnia 15 marca 2013 r. L.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane postanowienie zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: - art. 6, art.7, art. 8 i 9 k.p.a w zw. z art. 61 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wniosku skarżącej o wszczęcie stosownego postępowania administracyjnego w celu określonym przedmiotowym wnioskiem a przez to zaniechanie niezbędnych i koniecznych czynności dla zebrania w sposób dostateczny i wyczerpujący materiału dowodowego dla ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte ostateczne rozstrzygnięcie, - art. 68 ust. 1 i 4 w zw. z art. 2 i art. 7 w zw. z art.32 ust. 1 i 2 w zw. z art.38 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie realizacji konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do poszanowania życia , zdrowia i własności w wyniku zaniechania wszczęcia w/w postępowania i zbadania negatywnych skutków dla zdrowia i życia wynikających z degradacji wskazanego wniosku środowiska, - art. 3 pkt 20 i art. 7 ust 1 prawa budowlanego w związku z art. 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 i ust. 5 oraz art. 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska z dnia 20 lipca 1991 r., która obliguje powołaną nią Inspekcję do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska w tym szczególnie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorstw emitujących ścieki i czynniki degradujące środowiska , jeżeli zachodzi bezpośrednie zagrożenia zdrowia lub życia ludzi albo zniszczenia środowiska w znacznych rozmiarach w zaistniałych okolicznościach. Wobec powyższych zarzutów wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz organu pierwszej instancji z powodu wskazanego powyżej zaniechania , które miały istotny wpływ na przebieg de facto pozorowanego postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty, podkreślając iż zgodnie z ustawą do kompetencji organów Inspekcji Ochrony Środowiska należy przede wszystkim kontrola działalności gospodarczej związanej z korzystaniem ze środowiska, zwłaszcza instalacji wymienionych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenia poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. A zatem organ zobowiązany był podjąć stosowne działania w zakresie zgłoszonym przez skarżącą. Podniosła, iż ma interes prawny w zbadaniu wskazanych zanieczyszczeń i skażeń albowiem dotykają ją osobiście oraz jej rodzinę W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Oceniając zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] grudnia 2012 r., znak [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek L.P., wnioskującej o wszczęcie postępowania administracyjnego w celu określenia stężenia i składu związków chemicznych wyciekających do strumyka i gruntu obrębu nieruchomości L. P. w związku ze skażeniem środowiska odpadami technologicznymi KGHM. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jeżeli jednak żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, to zgodnie z art. 61 a § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, iż wydanie przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku zaistnienia przynajmniej jednej z przesłanek wskazanych w art. 61 a § 1 kpa ma charakter obligatoryjny. Przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych powodów, o których mowa w art. 61 a k.p.a. dotyczy przede wszystkim sytuacji, w których sprawa w ogóle nie podlega załatwieniu przez organ administracyjny w formie decyzji (ma charakter cywilnoprawny, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji). W ocenie Sądu zgodzić należy się z orzekającymi w sprawie organami, iż w przedmiotowej sprawie występują właśnie owe "inne uzasadnione przyczyny" obligujące organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania- brak jest bowiem przepisu, który stanowiłby materialnoprawną podstawę do wszczęcia postępowania i wydania decyzji w przedmiocie określenia stężenia i składu związków chemicznych wyciekających do strumyka i gruntu obrębu nieruchomości L.P. Zdaniem Sądu zgodzić należy się z twierdzeniem organów, iż podstawą do wydania indywidualnej decyzji w sprawie skażenia środowiska odpadami technologicznymi w celu określenia stężenia i składu związków chemicznych wyciekających do strumyka i gruntu z nieszczelnych rur, nie są ani wskazane w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2012 r. przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2007 r. Nr 44 poz. 287 ze zm.) ani przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Jednakże w ocenie Sądu o ile brak jest podstaw do wydania decyzji z wniosku skarżącej, o tyle informacja L.P. dotycząca możliwości skażenia środowiska przez podmiot korzystający ze środowiska obliguje organ po podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie czy podmiot ten korzysta ze środowiska zgodnie z posiadanymi z pozwoleniami i czy nie zachodzi podstawa do wszczęcia postępowania z urzędu. Jak słusznie podkreśliła bowiem skarżąca zgodnie z treścią art. 2 ust. 1. ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.) we wskazanym zakresie. Mając jednak na uwadze, iż wydane w sprawie postanowienia są zgodne z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.