IV SA/Wa 699/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-09

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o sprostowaniu błędnego wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, wydana z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa przy dokonywaniu wpisu, może zostać utrzymana w mocy, jeśli wpis ten odzwierciedlał faktyczny stan władania nieruchomością, mimo że procedura przekazania nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi mogła nie być w pełni zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o sprostowaniu wpisu w ewidencji gruntów, uznając, że wpis ten, mimo potencjalnych uchybień proceduralnych przy przekazaniu nieruchomości, odzwierciedlał faktyczny stan władania. Rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności, wymaga oczywistości naruszenia, charakteru przepisu oraz akceptowalnych skutków prawnych i gospodarczych, a odzwierciedlenie faktycznego władania nie jest skutkiem niemożliwym do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Geodety Kraju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1993 r. o sprostowaniu wpisu w operacie ewidencji gruntów. Wpis ten przenosił działkę z jednostki rejestrowej Nadleśnictwa S. do jednostki rejestrowej Przedsiębiorstwa Państwowego U. Skarżące Nadleśnictwo S. zarzuciło organom naruszenie przepisów KPA, w szczególności brak wskazania konkretnych przepisów prawa naruszonych w sposób rażący oraz błędne uznanie, że zmiana wpisu w ewidencji gruntów była rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant H. P., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – N. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego Skarbu Państwa – N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 699/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. nr (...) Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Dolnośląskiego z dnia (...) października 2006 r. nr (...) stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w J. z dnia (...) czerwca 1993 r. nr (...) orzekającą o sprostowaniu błędnego wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., obręb (...), poprzez przeniesienie z jednostki rejestrowej, prowadzonej dla gruntów będących w użytkowaniu Nadleśnictwa S., działki nr (...) o powierzchni (...) ha, do jednostki rejestrowej, prowadzonej dla gruntów będących w użytkowaniu Przedsiębiorstwa Państwowego U. w J. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy. Pismem z dnia 13 lipca 1982 r. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wyraził zgodę na przekazanie przez Nadleśnictwo S. w K., gruntów nieleśnych (nieużytek) o powierzchni (...) ha, wchodzących w skład oddziału nr (...), oznaczonych geodezyjnie jako działka nr (...), na rzecz Zespołu Uzdrowisk J. w J.. W zezwoleniu tym ustalono, że protokolarne przekazanie winno nastąpić w terminie uzgodnionym przez strony, nie później jednak niż w ciągu jednego roku od daty otrzymania pisma, a przed spisaniem protokołu zdawczo - odbiorczego nabywca dokona rozgraniczenia tych gruntów. W dniu 7 grudnia 1987 r. sporządzono protokół przekazania - przejęcia, którym przekazano przedmiotową nieruchomość pomiędzy Nadleśnictwem S. w K., a Przedsiębiorstwem Państwowym U. w J. Po przekazaniu działki nr (...) między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, Naczelnik Miasta K. pismem z dnia 27 maja 1988 r. udzielił zezwolenia na zawarcie umowy o przekazanie przedmiotowej nieruchomości. W wyniku przeprowadzonego w 1987 r. odnowienia operatu ewidencji gruntów i budynków miasta K., działkę nr (...) włączono w skład działki (...), będącej w zarządzie Nadleśnictwa S. W celu uregulowania stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, w roku 1993 r. z obszaru działki nr (...) wydzielono działkę nr (...) o powierzchni (...) ha, której przebieg granic pokrywał się z granicami dawnej działki (...). IV SA/Wa 699/07 Decyzją z dnia (...) czerwca 1993 r., na podstawie art. 22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163, ze zm.) oraz § 72 ust 1 pkt1, 3 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. (M. P. Nr 11 poz. 98 ze zm.), Kierownik Urzędu Rejonowego w J. orzekł o sprostowaniu błędnego zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K., obręb (...), poprzez przeniesienie z jednostki rejestrowej nr 2, prowadzonej dla gruntów będących w użytkowaniu Nadleśnictwa S., działki nr (...) o powierzchni 2,94 ha, do jednostki rejestrowej nr 107, prowadzonej dla gruntów będących w użytkowaniu Przedsiębiorstwa Państwowego U. w J. Pismem z dnia 24 lipca 2006 r. Starosta J. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności organ I instancji, przytaczając treść § 55 ust 2 pkt 1 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. oraz § 5 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowania nieruchomości państwowych, przekazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu (Dz. U. Nr 47 poz. 240 ze zm.), podniósł, iż w niniejszej sprawie, po przekazaniu działki nr (...) między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, Naczelnik Miasta K. pismem dnia 27 maja 1988 r. udzielił zezwolenia na zawarcie umowy o przekazanie przedmiotowej nieruchomości, jednakże w aktach brak jest dowodów o zawarciu takiej umowy w trybie § 5 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości nie uregulowano zgodnie ze wskazanymi przepisami bowiem zgodnie z § 5 ust 2 powołanego rozporządzenia w niniejszej sprawie jednostki organizacyjne nie zawarły pisemnej umowy po uzyskaniu zezwolenia terenowego organu administracji państwowej. Zauważono także, iż w piśmie z dnia 13 lipca 1982 r. zaznaczono, że protokolarne przekazanie winno nastąpić w terminie uzgodnionym przez strony, nie później niż w ciągu jednego roku od daty otrzymania pisma. Protokolarne IV SA/Wa 699/07 przekazanie nastąpiło natomiast dopiero w dniu 7 grudnia 1987 r. a więc 5 lat po wyrażeniu opinii przez Ministerstwo. Ponadto zgoda terenowego organu administracji państwowej wyrażona w piśmie z dnia 27 maja 1988 r. została wydana po protokolarnym przekazaniu nieruchomości. Reasumując organ stwierdził, iż wydając decyzję z dnia (...) czerwca 1993 r. rażąco naruszono przepisy art. 22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i Kartograficzne oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. Powołane w uzasadnianiu decyzji pismo z dnia 13 lipca 1982 r. wyrażające zgodę na przekazanie przedmiotowej nieruchomości, nie mogło bowiem stanowić podstawy do ustalenia prawa zarządu i ujawnienia tego prawa w operacie ewidencyjnym. Zadaniem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest rejestrowanie faktów, stanów wynikających z dokumentów, które wpływają do ewidencji gruntów, a w związku z tym nie może on kreować samoistnie nowych stosunków prawnych w zakresie władztwa nad gruntem przez zmianę wpisu w ewidencji. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Nadleśnictwo S. W wyniku jego rozpoznania Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia (...) stycznia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż w czasie wydawania decyzji z dnia (...) czerwca 1993 r. zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane były w Zarządzeniu Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej. Zgodnie z § 55 Załącznika do w/w Zarządzenia, przez zmiany dotyczące władających należy rozumieć zmiany faktycznego stanu władania powstałe m. in. na skutek przekazania gruntów państwowych lub innych społecznych w użytkowanie na mocy aktu przekazania, którego sporządzenie powinno być poprzedzone pomiarem uzupełniającym, mającym na celu wykonanie odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej, niezbędnej do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Zasady wyłączania gruntów państwowego gospodarstwa leśnego i przekazywania ich na inne cele określało rozporządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 marca 1976 r. w sprawie włączania i wyłączania gruntów państwowego gospodarstwa leśnego oraz zmiany uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania (Dz. U. Nr 12, poz. 73). Wskazano, iż pkt 2 tego rozporządzenia zawierał odesłanie do stosowania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji IV SA/Wa 699/07 państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. z 1970 r. Nr 28, poz. 225). Na podstawie akt sprawy, organ odwoławczy podniósł, iż nie można uznać, aby w sprawie przekazania nieruchomości pomiędzy Nadleśnictwem S. a Przedsiębiorstwem Państwowym U. została wydana decyzja administracyjna przez właściwe organy. Pismo z dnia 13 lipca 1992 r. także nie może być uznane za decyzję administracyjną. Nadto pismo to nie spełnia wymogów wskazanych w art. 107 § 1 oraz 268a kpa. Ponadto, jak wynika z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r., przykazywanie zakładów następuje w drodze decyzji organów administracji państwowej, którym podporządkowane są przekazujące i przejmujące przedsiębiorstwo, instytucja lub jednostka budżetowa. Tymczasem "pozwolenie" podpisane jest jedynie przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Leśnictwa. Brak natomiast zgody organu administracji, któremu podporządkowane było przedsiębiorstwo przejmujące, czyli Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej. Zgodnie z § 3 powołanego rozporządzenia powinien zostać sporządzony protokół zdawczo - odbiorczy z przekazania przedsiębiorstwa w terminie wskazanym w decyzji. W piśmie z dnia 13 lipca 1982 r. zastrzeżono, że protokolarne przekazanie gruntu w formie protokołu zdawczo - odbiorczego nastąpić miało najpóźniej w ciągu roku od daty otrzymania zezwolenia. Termin ten przedłużono do dnia 13 października 1982 r. Mimo tego przekazanie nastąpiło z uchybieniem określonego w decyzji, tzn. w dniu 7 grudnia 1987 r. Z dniem 1 sierpnia 1985 r. uchylone zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r., a z dniem 1 stycznia 1992 r. rozporządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 marca 1976 r. W związku z powyższym w dniu podpisania protokołu obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd oraz użytkowania nieruchomości państwowych, przykazywania tych nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi i dokonywania rozliczeń z tego tytułu. Przywołując treść jego § 5 ust 2 organ wskazał, iż wystąpiono o zgodę i została ona udzielona pismem z dnia 27 maja 1988 r. jednak strony nie zawarły wymaganej prawem umowy. IV SA/Wa 699/07 Konkludując podniesiono, iż wobec braku wymaganych prawem dokumentów, wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków decyzją z dnia (...) czerwca 1993 r., odbyło się z rażącym naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Nadleśnictwo S. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji z dnia (...) października 2006 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 107 kpa. W uzasadnieniu podniesiono, iż zaskarżona decyzja wskazuje jedynie przepis art. 138 kpa stanowiący podstawę formalną dla organu odwoławczego, brak w niej natomiast wskazania podstawy prawa materialnego decyzji, jako podstawy prawnej w rozumieniu przepisu art. 107 § 1 kpa. Najistotniejszym, zdaniem skarżącego, naruszeniem zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej jest bezpodstawne powołanie się organu na rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji, której nieważność została stwierdzona. Przede wszystkim organy administracji nie wskazały jakie przepisy prawa zostały naruszone w sposób rażący oraz na czym to rażące naruszenie polega. Jeżeli istotą decyzji jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa to nie wystarczy ogólnie powołać się na podstawę z art. 156 kpa, lecz wskazać należy konkretny przepis prawa z wykazaniem, że jest to naruszenie rażące w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie każde naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję ostateczną na podstawie tego przepisu. Skarżący podniósł, iż akty prawne oraz akty faktyczne, poprzedzające dokonanie zmian w ewidencji gruntów stanowiły podstawę do dokonania tych zmian. Przepis art. 20 ust 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, nakazywał wykazanie w ewidencji gruntów państwowych - osób prawnych lub fizycznych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki. Jako, że w przepisach tej ustawy brak jest ustawowego określenia "stanu władania", w tym przedmiocie zastosowanie znajdują przepisy obowiązującego w dacie dokonania wpisu Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. i załącznika do niego określającego zasady i sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów. W jego § 2 ust 4 za władanie gruntem uważa się samoistne posiadanie, to jest faktyczne władanie gruntem jak właściciel. Na IV SA/Wa 699/07 podstawie aktów prawnych i faktycznych nastąpiła zmiana faktycznie władającego gruntem państwowym, co stanowiło źródło dokonania zmiany w ewidencji gruntów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej także: P.p.s.a.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest zatem ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. (IIIARN 70/95 OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. IV SA/Wa 699/07 Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja ( m.in. orzeczenie NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04 Lex 165717 ). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30 marca 2004 r. IVSA 3763/03 Lex 156952). Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo w sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło. W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnymi utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny (tak m.in. WSA w Warszawie wyrok z dnia 4 marca 2004 r. IVSA 3121/02 Lex 156916). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona do Sądu decyzja Głównego Geodety Kraju została wydana w postępowaniu nieważnościowym, przy czym organ stwierdził, że wydając IV SA/Wa 699/07 kontrolowaną w tym postępowaniu decyzję z dnia (...) czerwca 1993 r. doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 22 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. Zgodnie z treścią art. 22 ust 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji - osoby, o których mowa w art. 20 ust 1 pkt 1 i art. 51, są obowiązane zgłaszać terenowemu organowi administracji państwowej stopnia podstawowego wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W myśl natomiast art. 20 ust. 2 w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i komunalnych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Stosownie do przepisu § 2 Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w ewidencji gruntów podaje się osobę właściciela oraz tego, który gruntem faktycznie włada - władającego - a gdy osoba właściciela nie jest znana - tylko władającego gruntem. Za władanie gruntem uważa się posiadanie samoistne, to jest faktyczne władanie gruntem jak właściciel, w odniesieniu do gruntów państwowych i gruntów stanowiących własność jednostek gospodarki uspołecznionej lub innych organizacji społecznych - również użytkowanie gruntu, a w odniesieniu tylko do gruntów państwowych - ponadto: wieczyste użytkowanie i sprawowanie zarządu nieruchomości. Przez zmiany dotyczące władających należy rozumieć zmiany faktycznego stanu władania powstałe między innymi na skutek przekazania gruntów państwowych lub innych społecznych w użytkowanie na mocy aktu przekazania (§ 55 ust 2 pkt 1). Wskazać także należy, iż zadaniem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest rejestrowanie faktów, a nie kreowanie samoistnie nowych stosunków prawnych w zakresie władztwa nad gruntem przez zmianę wpisu w ewidencji. Skoro zatem faktycznie przekazano przedmiotową działkę Przedsiębiorstwu Państwowemu U. to powinno to znaleźć odbicie w ewidencji gruntów i budynków, której zadanie wskazano wyżej. Inną kwestią pozostaje zgodność z prawem samego przekazania przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, że przekazanie to nastąpiło naruszeniem przepisów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji lecz - w sytuacji, gdy do faktycznego przekazania doszło -okoliczność ta nie oznacza, że decyzja w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Do takiego - rażącego IV SA/Wa 699/07 naruszenia prawa - doszłoby jedynie w sytuacji gdyby U. p.p. nie objęło we władanie tej nieruchomości a mimo to zostało wpisane do ewidencji gruntów i budynków. I wreszcie wymaga podkreślenia, że - wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - decyzja z dnia (...) czerwca 1993r. nie tworzyła żadnego nowego stanu prawnego nieruchomości. Decyzja ta przenosiła nieruchomość z jednego rejestru do drugiego a użyte określenie "będących w użytkowaniu" należy interpretować jako określenie podmiotu władającego a nie posiadającego do tej nieruchomości jakiś tytuł prawny np. zarząd, ograniczone prawo rzeczowe itp. Podkreślenia wymaga, iż skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, tj. kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie wywołuje skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności bowiem odzwierciedla faktyczny stan władania przedmiotową działką. A zatem nieuprawnioną staje się teza jakoby kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Reasumując powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia (...) stycznia 2007 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Dolnośląskiego z dnia (...) października 2006 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 156 § 1 pkt 2 kpa a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzje te jako wadliwe należało wyeliminować z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 152 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach został oparte o treść art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło