IV SA/Wa 7/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-21

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwie wypełniony tytuł wykonawczy, w którym nie wskazano podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku poprzez przywołanie właściwego aktu administracyjnego, może stanowić podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Wadliwie wypełniony tytuł wykonawczy, który nie zawiera prawidłowego wskazania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, nie może stanowić podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nie uwzględnienie zarzutu dotyczącego takiej wady przez organy obu instancji skutkuje naruszeniem przepisów prawa materialnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych (DGLP), które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych (RDLP) o nieuwzględnieniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji, naliczonej po nabyciu przez skarżącą spółkę przedsiębiorstwa od syndyka masy upadłości. Skarżąca podnosiła m.in. zarzut wadliwie sporządzonego tytułu wykonawczego oraz zarzut braku odpowiedzialności za zobowiązania upadłego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie DGLP i utrzymane nim w mocy postanowienie RDLP, stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2011 r. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, w związku z treścią art. 138 § 1 pkt 1 i 144 K.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w W. z [...] sierpnia 2011 r., o nie uwzględnieniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] maja 2011. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DGLP wskazał, iż dłużnik –"A." Sp. z o.o. - nie uregulowała należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji. Nabyła ona w 2006 roku od syndyka masy upadłości przedsiębiorstwo W. sp. z o.o. Nabyta Spółka, na podstawie decyzji DRLP z [...] października 2001 r., uzyskała zgodę na wyłączenie gruntów leśnych z produkcji i do czasu upadłości (2006 rok) płaciła opłaty roczne. W myśl art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), w razie zbycia gruntów leśnych wałczonych z produkcji obowiązek uiszczenia opłat przechodzi na nabywcę. Pozostała do uiszczenia opłata roczna za 2011 rok. Opłata roczna to należność uiszczana z tytułu użytkowania na cele nieleśne gruntów wyłączonych z produkcji przez 10 lat. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazano, iż w myśl art. 317 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60 poz. 535 ze zm.) nabywca upadłego przedsiębiorstwa przejmuje je w stanie wolnym od obciążeń i nie odpowiada za zobowiązania upadłego. Opłata roczna nie stanowi jednak obciążenia na rzeczy. Ma odmienny charakter – spełnia, jak pozostałe należności, funkcje ochronne lasu i ochrony środowiska. Wynika wprost z ustawy nie zaś ze zobowiązania obligacyjnego. Art. 317 ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze dotyczy ponadto zobowiązań powstałych przed datą upadowości a należność egzekwowana jest bieżąca. W tym świetle zarzuty uznano za nieuzasadnione. W skardze na powyższe postanowienie "A." Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, podniosła następujące kwestie: - zgłoszono szereg zarzutów (nie istnienie egzekwowanego obowiązku, jego wygaśniecie, określenie niezgodnie z treścią orzeczenia, błąd, co do osoby zobowiązanej) - nie odniesiono się do nich (także organ II. instancji), co oznacza, iż w istocie nie były rozważane, - nie odniesiono się do następstw prawnych wynikających z treści art. 317 ust. 2 zd. 2 i 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, - nie odniesiono się do zarzutu, iż nie jest prawdziwe twierdzenie organów, jakoby egzekucja obowiązku wynikała z decyzji RDLP z 2001 roku, gdyż w tytule wykonawczym (rubr. 30), jako podstawę należności wskazano orzeczenie z [...] marca 2011 r. – jest to faktycznie pismo skierowane do Spółki. - nie odniesiono się do zakwestionowanej w zażaleniu interpretacji organu I. instancji, jakoby art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowił lex specialis w stosunku do ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, - nabycie przez przedsiębiorstwa od syndyka miało charakter pierwotny – wynika stąd w sposób oczywisty, iż "A." Sp. z o.o. nie nabyła żadnego obowiązku zbywcy. Skarżąca Spółka wniosła o zwrot kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę DGLP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, iż kwestia wpisu w rubryce dotyczącej danych orzeczenia, z którego wynikało zobowiązanie, została wyjaśniona w korespondencji z organem prowadzącym egzekucję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia uznał, iż wydano je z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 30 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu może być m.in. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 tej ustawy. Przepis ten wskazuje z kolei, jakie elementy powinien zawierać tytuł wykonawczy, wymieniając wśród wymagań treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku (§ 1 pkt 3). Wykonując stosowne upoważnienie, w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.) wskazano, iż treść obowiązku i tytuł prawny określa się m.in. poprzez przywołanie danych orzeczenia, na podstawie, którego egzekwowana jest należności (patrz pole 30 zał. nr 4), gdy nie wynika on z mocy prawa czy zgłoszenia. W rozpoznawanej sprawie - co jest bezsporne - pole w tytule wykonawczym nr [...] jest wypełnione wadliwie, nie przywołano bowiem aktu administracyjnego, z którego wynikał obowiązek poniesienia opłaty lecz pismo wystosowane w tej sprawie do dłużnika. Dotknięty taką wadliwością tytuł wykonawczy, nie powinien być podstawą do prowadzenia egzekucji, a więc zrzut w tym zakresie był zasadny a jego nie uwzględnienie przez organy obu instancji (poprzedzone nie rozważeniem przez organ odwoławczy pomimo podniesienia tej kwestii w zażaleniu) skutkowało naruszaniem przepisów prawa materialnego (wymagania w zakresie zakresu tytułu wykonawczego mogącego stanowić podstawę egzekucji) mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba uznać, iż skoro ustawodawca wskazał enumeratywnie, jakie rodzaje zarzutów można wnosić to - w jego ocenie - wadliwości w postępowaniu egzekucyjnym, co do wskazanych enumeratywnie kwestii, winna być podstawą uwzględnienia zarzutu. Z uwagi na fakt, iż wadliwością w tym samym zakresie są dotknięte postanowienia organów obu instancji, Sąd uznał za niezbędne wyeliminowanie z obrotu obu orzeczeń. Natomiast nie zasadne, bądź niemogące samodzielnie prowadzić do uchylenia zaskarżonego aktu są pozostałe zarzuty skargi. Trafnie organ administracji wywodzi, iż należności z tytułu obowiązku uiszczania opłat rocznych za okres po nabyciu upadłego przedsiębiorstwa obciążają jego nabywcę, co wynika z treści art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu aktualnym, jak i na dzień istotnego w sprawie zdarzenia -upadłości. Mając na uwadze charakter opłaty rocznej, jako okresowej rekompensaty za korzystanie z gruntów leśnych w danym roku (art. 3 pkt 13 ustawy), nie zaś z tytułu ich pierwotnego wyłączenia - taki charakter ma tzw. należność, w rozumieniu art. 3 pkt 12 i art. 12 ust. 1 ustawy - brak jakichkolwiek przesłanek do rozszerzającej interpretacji art. 317 § 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze (w brzmieniu na dzień upadłości) w kierunku uznania, iż może ona dotyczyć także należności przyszłych - z tytułu korzystania z zasobów środowiska (gruntu wcześniej leśnego - pozbawionego zadrzewienia). Należy podkreślić, czego zdaje się nie dostrzegać Strona skarżąca, iż zobowiązanie wynika wprawdzie z decyzji z 2001 roku, jednak z mocy prawa obciąża - w związku z art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych - każdoczesnego właściciela nieruchomości i stanowi rekompensatę za określony sposób z niej korzystania. Bez znaczenia w kontekście reguł z art. 12 ust. 4 jest podnoszona w skardze kwestia, czy nabycie nieruchomości miało charakter pierwotny. Trafnie podnosi się z kolei w skardze, iż treść uzasadnienia kwestionowanego orzeczenia jest lakoniczna i nie przywołano w nim enumeratywnie wszystkich zarzutów zażalenia. Trzeba jednak odnotować, iż wprawdzie skrótowo, lecz zasadniczo, gdy chodzi o meritum, do wszystkich się odniesiono, wskazując trafnie na obowiązek poniesienia opłat przez "A." Sp. z o.o. Podobnie nie skomentowano zawartej w zażaleniu polemiki z tezą, iż art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi lex specialis do przepisów ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Teza ta jest naturalnie nietrafna bowiem - jak wskazano wyżej - z przepisów dotyczących upadłości (zwłaszcza art. 317 ustawy) nie wynika, aby dotyczyły przyszłych zobowiązań, związanych z dysponowaniem nieruchomościami po podmiotach upadłych przez nabywców przedsiębiorstw. Tym więc bardziej brak przesłanek do uznania za trafną koncepcji Strony skarżącej, jakoby ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze stanowiła lex specialis dla art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdy odchodzi o przyszłe należności związane z wyłączeniem gruntów z produkcji. Wobec trafnej ostatecznie konkluzji organu odwoławczego, iż Strona skarżąca jest obowiązana do uregulowania należności, wskazane uchybienia, co do właściwego uzasadnienia, stanowiące o naruszaniu przepisów postępowania – art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270). Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Orzekając w punkcie 3 wyroku Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu w zw. z art. 205 § 2 ustawy zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, na które składają się: wpis sądowy od skargi - 100 zł oraz wynagrodzenie dla radcy prawnego reprezentującego skarżącego - 240 zł. Wysokość wynagrodzenia ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło