IV SA/Wa 7/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-25

Skład orzekający: Alina Balicka, Grzegorz Rząsa, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, czy zobowiązanie cudzoziemca do powrotu naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, uwzględniając istniejące w dacie orzekania okoliczności wskazujące na dążenie do sformalizowania związku z obywatelką polską?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie rozważyły w sposób dostatecznie wyczerpujący znaczenia okoliczności wskazujących na dążenie do sformalizowania związku skarżącego z obywatelką polską, które były znane organowi odwoławczemu w dacie orzekania. Naruszenie to, polegające na nierozważeniu tych faktów przy ocenie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie ponownego wjazdu do Polski. Cudzoziemiec przebywał w Polsce nielegalnie od 2010 roku. Wniósł odwołanie od decyzji, podnosząc m.in. istnienie nieformalnego związku z obywatelką polską i wspólne wychowywanie jej małoletniej córki, co miało stanowić podstawę do udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję zobowiązującą do powrotu, częściowo zmieniając termin dobrowolnego opuszczenia terytorium RP. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną ocenę jego relacji rodzinnych i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. W trakcie postępowania sądowego skarżący zawarł związek małżeński z obywatelką polską.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej, zasądzając koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi V. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz V. S. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej także "Szef Urzędu"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez V. S. (V. S. – dalej "skarżący" albo "cudzoziemiec") od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] (dalej także "Komendanta") z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], reprezentowanego przez pełnomocnika, wydanej w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP, orzekł w następujący sposób: - uchylił decyzję Komendanta w części dotyczącej terminu dobrowolnego opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wyznaczył nowy termin - 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz - utrzymał decyzję Komendanta w mocy w pozostałej części. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Szefa Urzędu zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] października 2016 r., przedstawia się w następujący sposób: 1. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Komendant orzekł o: (-) zobowiązaniu skarżącego do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, (-) zakazie ponownego wjazdu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz (-) zakazie ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemiec nie opuści terytorium Polski w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom. Wydanie w/w decyzji nastąpiło w związku z wystąpieniem okoliczności, o której mowa w art.302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014r. poz. 463 z późn. zm.), tj. skarżący przebywał w Polsce bez wymaganego zezwolenia. 2. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Szefa Urzędu odwołanie od decyzji Komendanta, zarzucające w/w decyzji naruszenie art. 7, 9, 11, 77 oraz 107 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli a także nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak również dowolną jego ocenę. Pełnomocnik skarżącego podniósł w szczególności, że skarżący pozostaje w nieformalnym związku z obywatelką polską - panią S. G., z którą wspólnie zamieszkuje i wychowuje jej małoletnia córkę z pierwszego małżeństwa, która ta okoliczność stanowi przesłankę do udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych (poszanowanie więzi rodzinnych). III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] października 2016 r. Szef Urzędu rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Komendanta z dnia [...] lutego 2016 r., w części reformując, a w pozostałej części utrzymując w mocy tę decyzję. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Szef Urzędu wskazał w szczególności, co następuje: 1. Z dokumentacji sprawy wynika, co następuje: (-) skarżący przyjechał do Polski w dniu 30 maja 2010 r. z powodów ekonomicznych, na podstawie 6-miesięcznej wizy, (-) skarżący nie wyjechał jednakże z Polski przed upływem terminu ważności posiadanej wizy, decydując się tym samym na dalszy, nielegalny już pobyt, (-) przebywając w Polsce cudzoziemiec utrzymywał się z podejmowanych dorywczo drobnych prac m.in. w branży budowlanej. 2. W dniu 5 sierpnia 2015 r. skarżący został zatrzymany przez funkcjonariuszy PSG [...] w związku z nielegalnym pobytem w Polsce. Podczas przesłuchania w dniu 18 września 2015 r. cudzoziemiec zeznał, że w październiku 2014 r. poznał obywatelkę polską panią S. G., z którą od 6 miesięcy wspólnie zamieszkuje w miejscowości P., pozostając z w/w osobą w nieformalnym związku o charakterze rodzinnym i wspólnie wychowując jej małoletnią córkę z pierwszego małżeństwa – S. G. ur. [...] kwietnia 2007 r. Istnienie powyższego związku i fakt wspólnego zamieszkiwania potwierdziła podczas przesłuchania pani S. G. oraz świadkowie strony, to jest: pan P. B., pani K. B., pani T. B. i pan Z. B., jak również - podczas wywiadu środowiskowego - właścicielka domu nr [...] w miejscowości P., w którym pani S. G. wynajmuje mieszkanie. W aktach sprawy znajduje się również opinia dotycząca wpływu wydalenia skarżącego z terytorium Polski na stan psychiczny małoletniej S. G. sporządzona przez pedagoga specjalnego, psychoterapeutkę - panią K. F. na zlecenie PSG [...]. Z powyższej opinii wynika, że dziecko ma dobry kontakt z cudzoziemcem, którego traktuje jako osobę bliską mogącą pełnić rolę jej ojca i akceptuje jego dobre relacje z matką. 3. Przepis art.302 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Dyspozycja w/w przepisu została spełniona w niniejszej sprawie, albowiem od roku 2010 r. skarżący świadomie przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia, zaniedbując legalizacji dalszego pobytu w naszym kraju przed upływem terminu ważności posiadanej w roku 2010 wizy. 4. W odniesieniu do skarżącego nie występuje żadna z przeszkód do orzeczenia o zobowiązaniu do powrotu, przewidziana w art. 303 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, w tym w szczególności skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt w RP ze względów humanitarnych (art.348 ustawy), ewentualnie zgody na pobyt tolerowany (art.351). Brak w tym kontekście przesłanek do przyjęcia, że zobowiązanie skarżącego do powrotu naruszyłoby prawo skarżącego do poszanowania jego życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wniosek taki wynika z uwzględnienia wytycznych wynikających orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (decyzja przytacza obszernie takie orzecznictwo). Cudzoziemiec wjechał ostatnio do Polski w wieku 40 lat w dniu 30 maja 2010 r., a więc nie tak dawno. Skarżący nie posiada w Polsce majątku trwałego ani legalnych źródeł dochodu stanowiących podstawę jego egzystencji. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że jego powrót do kraju pochodzenia w drastyczny sposób pogorszy jego sytuację osobistą. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka rozumienie pojęcia życie rodzinne" co do zasady odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Skarżący nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale - jak to stwierdzono w przedmiotowej sprawie - pozostaje w nieformalnym związku z obywatelką polską, z którą wspólnie zamieszkuje. Zdaniem pełnomocnika strony, związek ten ma walory związku rodzinnego. Należy jednak zważyć, że nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Szczególnej ochronie - choć z wyjątkami - podlegają autentyczne związki małżeńskie. Wbrew wątpliwościom pełnomocnika strony, zaangażowanie ludzi we wzajemne, nieformalne stosunki partnerskie oraz poziom należnej im ochrony należy oceniać m.in. na podstawie długości okresu trwania wzajemnych relacji, albowiem w ten sposób można ocenić trwałość takiego związku i pespektywy jego rozwoju. Nie ulega wątpliwości, że bardzo istotne znaczenie ma przy tym okoliczność posiadania i wychowywania wspólnych dzieci. Natomiast samą deklarację zawarcia związku małżeńskiego ze strony skarżącego należy traktować jako zdarzenie przyszłe i w dalszym ciągu niepewne. Z wypowiedzi skarżącego wynika, że poznał on panią S. G. w październiku 2014r. i zamieszkuje z nią i jej dzieckiem od marca 2015r., a więc nie tak długo. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 6 miesięcy. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie musi więc spowodować zerwania więzów, jakie łączą pana V. S. z panią S. G. i jej dzieckiem, jeśli są one tak zaawansowane i głębokie, jak na to wskazuje argumentacja pełnomocnika strony zawarta w przedmiotowym odwołaniu. Ukraina jest krajem sąsiadującym z Polską i utrzymanie dalszych, wzajemnych kontaktów - osobistych, korespondencyjnych, telefonicznych czy internetowych - nie jest na tyle skomplikowane, aby zmuszało do ich zaniechania. Ponadto należy tu wskazać na możliwość wystąpienia przez skarżącego do organu I instancji z wnioskiem o cofnięcie orzeczonego zakazu wjazdu na podstawie art. 320 ustawy o cudzoziemcach. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja skarżącego nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Zaskarżona decyzja nie narusza także praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Należy bowiem zważyć - co wynika ze znajdującej się w aktach sprawy opinii pedagogicznej - że małoletnia S. G. pojmuje - jak dotychczas - obecność skarżącego w jej życiu przede wszystkim przez pryzmat relacji cudzoziemca z jej matką. Dziecko to akceptuje skarżącego jako partnera jej matki i jako opiekuna jej samej w zastępstwie za ojca biologicznego. Nie jest jednak oczywiste i nie wynika to w sposób jasny ze wspomnianej wyżej opinii, że 6 - miesięczna rozłąka z cudzoziemcem spowoduje u małoletniej S. G. traumę istotnie zagrażającą jej rozwojowi psychofizycznemu w rozumieniu Konwencji o prawach dziecka. 5. Za zasadne należy natomiast uznać również zwrócenie przez pełnomocnika strony uwagi na błąd organu I instancji w zaskarżonej decyzji, polegający na stwierdzeniu w jej uzasadnieniu na stronie 7, że organ ten określa zakaz ponownego wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 1 roku. Błąd ten należy jednak traktować jako oczywistą omyłkę - która powinna być sprostowana stosownym postanowieniem organu I instancji - a w przedmiocie okresu zakazu ponownego wjazdu cudzoziemca do naszego kraju obowiązujący jest zapis zawarty w sentencji zaskarżonej decyzji, to jest 6 miesięcy. Powyższe uchybienia nie stanowią jednak naruszenia prawa i nie wymagają interwencji organu odwoławczego w postaci wszczynania szczególnego postępowania mającego na celu ustalania winnych tych uchybień jako winnych naruszenia przepisów, czego domaga się pełnomocnik strony w przedmiotowym odwołaniu. IV. Pismem z dnia 17 listopada 2016 r. skarżący wniósł do tut. Sądu, za pośrednictwem adw. B. L., skargę na decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] października 2016 r., zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: naruszenie art. 7, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., polegające w szczególności na: - nieuwzględnieniu toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym dla [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich pod sygn. akt [...] z wniosku skarżącego w przedmiocie wydania zwolnienia z obowiązku złożenia dokumentu do zawarcia związku małżeńskiego i postanowienia wydanego w przedmiotowej sprawie, - błędnej ocenie charakteru relacji łączących skarżącego z S. G. i jej małoletnią córką, co skutkowało nieuwzględnieniem wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt ze względów humanitarnych, - dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wybiórczo, sprzecznie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, - dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, - nierozpoznaniu sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 3 stycznia 2017 r. organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. Przy piśmie z dnia 17 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył akt małżeństwa z dnia [...] stycznia 2017 r., potwierdzający zawarcie przez skarżącego związku małżeńskiego z obywatelką polską S. G. w dniu [...] stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja odwoławcza Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art.303 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednoczenie, na zasadzie art.135 k.p.a., zaszły podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] lutego 2016 r. VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją Szef Urzędu, było zobowiązanie skarżącego do powrotu, na zasadach określonych w art.302 i nast. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w następstwie wystąpienia okoliczności, o której mowa w art.303 ust.1 pkt 1 tej ustawy, tj. w związku z bezspornym w sprawie przebywaniem skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego cudzoziemca do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim (w sytuacji, w których w/w dokumenty były wymagane). W ocenie organów obu instancji w sytuacji, w której w stosunku do skarżącego nie zachodzą żadne okoliczności, o których mowa w art.303 ust.1 ustawy, mogące stanowić przeszkodę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu, o zobowiązaniu takim należało orzec. W ocenie Sądu w/w stanowisko organów jest przedwczesne, albowiem uznać należy, że w kontrolowanym postępowaniu nie doszło do dostatecznie wyczerpującego wyjaśnienia tej kwestii, czy skarżący spełnia przesłanki do uzyskania zgody na pobyt humanitarny z racji ewentualnego braku możliwości pogodzenia zobowiązania skarżącego do powrotu z poszanowaniem jego życia rodzinnego lub prywatnego lub też praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Ustalenie, że sytuacja taka zachodzi w stosunku do skarżącego, stanowiłoby przeszkodę do zobowiązania skarżącego do powrotu. 2. W pierwszej kolejności stwierdzić należy całkowitą trafność oceny organów, że sytuacja skarżącego wypełnia hipotezę art.301 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego to przepisu decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Ocena ta znajduje całkowite oparcie w materiale dowodowym, zgromadzonym w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym i co istotnie nie jest kwestionowana przez skarżącego. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż od kilku lat skarżący przebywa w Polsce bez wymaganego zezwolenia. Bezspornie fakt ten obligował Komendanta do wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia na skarżącego sankcji administracyjnej, przewidzianej w art.302 ustawy. 3. Istota sprawy sprowadza się do przesądzenia, czy pozostawanie przez skarżącego w dacie orzekania przez organy w nieformalnym związku z obywatelką polską oraz relacja nawiązana przez skarżącego z córką w/w obywatelki polskiej dawały podstawy do przyjęcia, że skarżący zbudował w Polsce na tyle intensywne życie rodzinne i prywatne, że zobowiązanie skarżącego do powrotu doprowadziłoby do naruszeń, o których mowa w art.348 pkt 2 i 3 ustawy. Zgodnie bowiem z art.348 ustawy Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu (...): 2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub 3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Jak już wyżej wskazano, oceniając w/w aspekt sprawy Sąd zobowiązany był uwzględniać wyłącznie ten stan faktyczny, który istniał w dacie zamknięcia kontrolowanego postępowania administracyjnego zaskarżoną obecnie decyzją odwoławczą, pozostawiając poza przedmiotem badania (w kontekście legalności decyzji Szefa Urzędu) istotne zmiany w tym stanie, które zaszły w okresie pomiędzy wniesieniem skargi a wydaniem niniejszego wyroku (w postaci zawarcia przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2017 r. związku małżeńskiego z obywatelką polską). Mając na uwadze powyższe uwarunkowania stwierdzić należy, że rozważając kwestię możliwości zakwalifikowania nieformalnego związku, jaki w dacie wydania zaskarżonej decyzji łączył skarżącego z obywatelką polską (obecnie żoną skarżącego), za przejaw podlegającego ochronie życia rodzinnego, organ odwoławczy nie rozważył w dostatecznie wyczerpujący sposób znaczenia takich okoliczności sprawy, zaistniałych w toku postępowania odwoławczego, a wskazujących na dążenie zainteresowanych osób do sformalizowania łączących ich relacji (poprzez zawarcie małżeństwa) jak: 1) rozwiązanie poprzez rozwód poprzedniego małżeństwa partnerki skarżącego (wyrok Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Cywilny Rodzinny Odwoławczy z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt [...], którego kopię pełnomocnik skarżącego przedłożył organowi przy piśmie z dnia 23 kwietnia 2016 r.), 2) zasygnalizowanie przez skarżącego wystąpienia do sądu powszechnego o zwolnienie skarżącego z obowiązku przedstawienia dokumentu do zawarcia małżeństwa (vide: w/w pismo z dnia 23 kwietnia 2016 r.). Okoliczności te, znane organowi odwoławczemu, winny były zostać wyczerpująco i wszechstronnie ocenione przy formułowaniu ostatecznych ocen w sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1136/16, publ. LEX, "W każdej sprawie dotyczącej zobowiązania do powrotu organ administracji zobowiązany jest ocenić indywidualną sytuację cudzoziemca. Oznacza to, że z pozoru podobny stan faktyczny w różnych sprawach może prowadzić do różnych rozstrzygnięć.". Tym samym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Szefa Urzędu została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art.303 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżone orzeczenie należało wyeliminować z obrotu prawnego. 4. Niezależnie od faktu, że zawarcie przez skarżącego związku małżeńskiego z obywatelką polską, mające miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu, nie mogło mieć bezpośredniego wpływu na ocenę legalności orzeczenia odwoławczego (z racji nieistnienia tej okoliczności w dacie orzekania przez organ), o tyle w sytuacji uchylenia tej decyzji przez Sąd z innych przyczyn, okoliczność ta będzie musiała zostać uwzględniona przy ponownym orzekaniu w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu (albowiem w dacie ponownego orzekania okoliczność ta w oczywisty sposób będzie już istnieć). Tym samym przedmiotem oceny w ponownym postępowaniu administracyjnym będzie ewentualność zastosowania art.303 ust.1 pkt 4 ustawy, w myśl którego to przepisu w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1, decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie wydaje się cudzoziemcowi, gdy jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie sprzeciwiają się temu względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że celem zawarcia związku małżeńskiego lub jego istnienia jest obejście niniejszej ustawy. 5. Z racji tego, że ocena nowych okoliczności sprawy będzie musiała nastąpić z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zachodzą przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego również decyzji organu I instancji, tj. decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z dnia [...] lutego 2016 r. na zasadzie art.135 k.p.a. 6. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Komendant Placówki Straży Granicznej [...] ponownie rozpatrzy sprawę zobowiązania skarżącego do powrotu z uwzględnieniem ocen wskazanych powyżej. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art.135 oraz art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło