IV SA/Wa 702/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-26
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Marian Wolanin, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy prawa przy ocenie wniosku o zezwolenie na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin, w szczególności w zakresie właściwej podstawy prawnej i podmiotu uprawnionego do złożenia wniosku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa. Po pierwsze, organ zastosował niewłaściwą podstawę prawną, opierając się na ustawie o ochronie roślin w brzmieniu po nowelizacji, podczas gdy powinien był stosować przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Po drugie, akta sprawy nie potwierdziły, aby wniosek o wydanie zezwolenia został złożony przez podmiot uprawniony do tego zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego złożenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję o odmowie wydania zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin zawierającego glifosat. Organ odmówił wydania zezwolenia z powodu braku badań skuteczności preparatu w polskich warunkach glebowo-klimatycznych oraz faktu, że w Polsce nie są uprawiane zmodyfikowane genetycznie buraki cukrowe i rzepak ozimy, do których środek był przeznaczony. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o ochronie roślin oraz rozporządzenia wykonawczego, wskazując na spełnienie warunków do uzyskania zezwolenia i zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zasądzono od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. sp. z o.o. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 roku sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2005 Nr [...], 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Minister Rolnictwa
i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...]
o odmowie wydania zezwolenia na dopuszczenie do obrotu i stosowania środka ochrony roślin [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż wniosek o wydanie zezwolenia złożony został przez M. S.A./NV w dniu 9 marca 2000 r. poprzez Instytut Ochrony Roślin w P. Wnioskowany zaś do uzyskania zezwolenia środek ochrony roślin zawiera substancję aktywną glifosat i przeznaczony jest do powschodowego zwalczania chwastów jednoliściennych i dwuliściennych wyłącznie w uprawach zmodyfikowanych genetycznie odmian buraka cukrowego i rzepaku ozimego pod względem odporności na zawarty w preparacie herbicyd. Odmowę wydania zezwolenia uzasadniono brakiem przeprowadzenia badań skuteczności działania wnioskowanego preparatu w różnych warunkach glebowo-klimatycznych kraju, co najmniej w dwóch punktach związanych z rejonami uprawy danej rośliny, ponieważ
w Polsce nie są uprawiane zmodyfikowane genetycznie buraki cukrowe i rzepak ozimy.
W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucono naruszenie art. 14 i art. 15 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin, art. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2001 r. O zmianie ustawy o ochronie roślin uprawnych, oraz naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad wydawania zezwoleń na dopuszczenie środków ochrony roślin do obrotu i stosowania (Dz.U. Nr 48, poz. 212), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż wnioskodawca spełnił warunki do uzyskania zezwolenia, skoro środek został pozytywnie oceniony przez Instytut Ochrony Roślin, Państwowy Zakład Higieny i Instytut Ochrony Środowiska. Zarzucono wydanie decyzji na niewłaściwej podstawie prawnej, ponieważ przywołano tekst ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin opublikowany w Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1398 ze zm., zamiast tekst tej ustawy sprzed jej zmiany dokonanej ustawą z dnia 16 lutego 2001 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin uprawnych (Dz.U. Nr 22, poz. 248). Zastosowanie prawidłowej podstawy prawnej skutkowałoby - zdaniem skarżącego -wydaniem zezwolenia. Podniesiono również, że uprawy buraka cukrowego i rzepaku ozimego konwencjonalnego nie różnią się od upraw tych roślin zmodyfikowanych genetycznie, są uprawiane w tych samych rejonach kraju, dlatego brak jest podstaw do kwestionowania badań przeprowadzonych przez Instytut Ochrony Roślin na próbkach roślin zmodyfikowanych genetycznie. Zarzuty organu o sposobie
i miejscach przeprowadzenia badań dotyczą jednostki badawczej, a nie wnioskodawcy. Nie może być przy tym argumentem uzasadniającym odmowę wydania zezwolenia, fakt braku w Polsce upraw roślin zmodyfikowanych genetycznie, skoro nie wyklucza to możliwości pojawienia się takich upraw.
W piśmie z dnia 22 maja 2006 r. pełnomocnik M. sp. z o.o. z siedzibą W. podniósł, iż skarżącym nie jest M. S.A./NV, jako producent wnioskowanego środka, lecz M. sp. z o.o. z siedzibą w W., jako importer, wskazując, że w całym postępowaniu o wydanie zezwolenia wnioskodawcą był importer, a nie producent, ponieważ osoba podpisująca wszystkie dokumenty działała w imieniu M. sp. z o.o.
z siedzibą w W., a nie M. S.A./NV Spółka M. reprezentuje na terenie Polski prawa
i interesy M. S.A./NV.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, przytaczając motywy odmowy wydania zezwolenia. W szczególności podano, że z uwagi na brak prowadzenia w Polsce upraw roślin zmodyfikowanych genetycznie, wnioskowany środek nie może być stosowany zgodnie
z przeznaczeniem. Odmiany genetycznie zmodyfikowanego buraka cukrowego
i rzepaku ozimego nie mogą być traktowane jako pozostałe odmiany tych gatunków roślin, skoro zastosowanie w tradycyjnych odmianach powschodowego środka ochrony roślin [...] zawierającego substancję aktywną glifosat spowodowałoby całkowite zniszczenie roślin uprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też Sąd z urzędu uwzględnił okoliczności nie podniesione
w skardze.
Mianowicie, zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94, ze zm.), do spraw w zakresie dopuszczania środków ochrony roślin do obrotu i stosowania, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem przepisów dotyczących klasyfikacji środków ochrony roślin i treści etykiety-instrukcji stosowania. Według zaś art. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2001 r. o zmianie ustawy
o ochronie roślin uprawnych (Dz.U. Nr 22, poz. 248), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych do tego dnia decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z powyższego wynika, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r., powinien był dokonać oceny wniosku z dnia 9 marca 2000 r. o wydanie zezwolenia, na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych, o treści obowiązującej
w dniu złożenia wniosku, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 lutego 2001 r.
o zmianie ustawy o ochronie roślin uprawnych. Tymczasem, zaskarżoną decyzją
z dnia [...] stycznia 2006 r. utrzymana została w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2005 r., w której za podstawę jej wydania wskazano ustawę z dnia 12 lipca 1995 r.
o ochronie roślin uprawnych, ale o treści ustalonej po nowelizacji z dnia 16 lutego 2001 r., według tekstu jednolitego ustawy, opublikowanego w Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1398, z późn. zm. W tym względzie, trafny jest zarzut skargi przyjęcia przez organ orzekający nieprawidłowej podstawy prawnej, z naruszeniem art. 4 ustawy
z dnia 16 lutego 2001 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin uprawnych.
Według art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych, o treści obowiązującej w dniu wnioskowania, wniosek o wydanie zezwolenia na dopuszczenie środka ochrony roślin do obrotu i stosowania składa jego producent. W aktach sprawy brak jest jednak wniosku producenta o wydanie zezwolenia, tj. M. S.A./NV. Wprawdzie, w decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. organ orzekający wskazał na rozpatrywanie wniosku M. S.A./NV, lecz obie decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostały doręczone M. sp. z o.o. z siedzibą w W. W aktach sprawy znajdują się jedynie dokumenty firmowane przez M. sp. z o.o. z siedzibą
w W., jako importera, w tym wniosek i jego uzupełnienia oraz pisma wyjaśniające. Również w piśmie z dnia 22 maja 2006 r., sporządzonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego, pełnomocnik M. sp. z o.o. z siedzibą w W. wskazał, że wnioskodawcą i podmiotem ponoszącym koszty postępowania o wydanie zezwolenia jest M. sp. z o.o. z siedzibą w W. jako importer, a nie M. S.A./NV będąca producentem.
Akta sprawy nie potwierdzają zatem, aby Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działał z wniosku podmiotu uprawnionego do jego złożenia według art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych, o treści obowiązującej
w dniu złożenia wniosku. Stanowi to naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych w zw. z art. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2001 r.
o zmianie ustawy o ochronie roślin uprawnych, mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi w zakresie ustalenia właściwego wnioskodawcy w sprawie uniemożliwia Sądowi ocenę pozostałych zarzutów skarżącego, skoro organ orzekający nie wyjaśnił, czy wniosek pochodzi od uprawnionego podmiotu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ orzekający wyjaśni skuteczność złożenia wniosku w sprawie, aby na tej podstawie ocenić dopuszczalność merytorycznego jej rozpatrzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło