IV SA/Wa 703/08

WyrokWSA w Warszawie2008-09-05

Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale twierdzi, że nastąpiło to w sposób przymusowy i nie miała możliwości powrotu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli zostanie ustalone, że osoba ta opuściła miejsce pobytu bez wymeldowania się. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, obowiązek wymeldowania jest spełniony, gdy osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie jest przesłanką decydującą o możliwości zameldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.N. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego. Organ administracji ustalił, że skarżący faktycznie opuścił lokal, zamieszkuje pod innym adresem i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Skarżący twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu z powodu konfliktów z żoną i uniemożliwiono mu powrót poprzez wymianę zamków, a także wskazywał na trudności związane z brakiem stałego zameldowania i nierównym traktowaniem obywateli. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2008 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) marca 2008 r., na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta G. z dnia (...) stycznia 2008 r., orzekającą o wymeldowaniu A. N. z pobytu stałego z lokalu nr (...), przy ul. (...) w G. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że materiał zgromadzony w sprawie, a w szczególności zeznania świadków ( protokół przesłuchania z dnia 20 grudnia 2007 r.) oraz samego odwołującego się ( protokół przesłuchania z dnia 19 listopada 2007 r.), stanowi podstawę by uznać, iż A. N. faktycznie opuścił lokal nr (...), przy ul. (...) w G. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Skarżący zamieszkuje obecnie w innym miejscu, tj. w Ł. przy ul. (...), gdzie decyzją z dnia (...) grudnia 2006 r. Prezydent Miasta Ł. potwierdzając , iż pod tym adresem A. N. skoncentrował swoje życie zawodowe i prowadzi gospodarstwo domowe, orzekł o zameldowaniu go na pobyt czasowy od dnia 21 grudnia 2006 r. do dnia 18 grudnia 2009 r. Okoliczność zamieszkania przez odwołującego się pod tym adresem znajduje również potwierdzenie w dokonanej kontroli przez Komisariat Komendy Miejskiej Policji w Ł. z dnia 4 grudnia 2007 r. Ponadto wskazano, iż sam skarżący wyjaśnił, że z uwagi na złe zachowanie żony i stałe awantury został zmuszony do wyprowadzenia się z miejsca pobytu stałego w 1998 roku. Następnie była żona wymieniła drzwi na antywłamaniowe, uniemożliwiając mu tym samym powrót do mieszkania przy ul. (...). O fakcie tym, jak wskazał, poinformował Policje. Ponadto skarżący potwierdził, iż nie partycypuje w kosztach utrzymania spornego lokalu, ponieważ w nim nie mieszka. Jak twierdzi nigdy jednak nie wyprowadził się całkowicie z tego mieszkania i nadal jest jego współwłaścicielem. Odnosząc się do kwestii braku dobrowolności w opuszczeniu przez A.N. miejsca pobytu stałego Wojewoda (...) podniósł, iż skarżący bezskutecznie podejmował prawne kroki w celu powrotu do miejsca pobytu stałego, co stanowiło podstawę do przyjęcia, iż nastąpiło trwałe opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu. Przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. organ odwoławczy wskazał, iż w stosunku do wymeldowania wystarczającą i jedyną przesłanką jest opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu bez wymeldowania , co w ocenie organu miało miejsce w niniejszej sprawie. Na powyższą decyzję Wojewody (...) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. N. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, iż od roku 1992 pracował i zamieszkiwał za granicą, natomiast w 1999 roku zmuszony został zatrzymać się u swojej matki w S. W chwili obecnej zamieszkuje w lokalu wynajętym. Powołując się na niezgodne z prawem działania organów administracji publicznej dodał, iż z powodu opóźnień w spłacaniu przez jego byłą żonę należności przyznanych mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia (...) lutego 2003 r., sygn. akt (...), nie miał gdzie zamieszkać i zameldować się na stałe. W treści skargi skarżący dodatkowo wskazał na utrudnienia spowodowane brakiem stałego zameldowania oraz na nierówne traktowanie obywateli przez Państwo Polskie w sytuacji niezamieszkiwania przez dłuży czas w określonym miejscu. Wojewoda (...) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Na wstępie należy wskazać, że podstawą rozstrzygnięcia w sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga zatem ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu. Rozpoznając sprawę niniejszą Sąd doszedł do przekonania, że zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy w sposób wystarczający wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności zbadały spełnienie przesłanek wymeldowania, wymienionych w art. 15 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. W toku postępowania administracyjnego przeprowadzono szereg dowodów, w tym kontrolę meldunkową, w wyniku której stwierdzono, że skarżący nie przebywa w lokalu nr (...), przy ul. T. (...) w G., zamieszkuje natomiast w lokalu przy ul. (...) w Ł. Zeznania świadków, przesłuchanych w dniu 20 grudnia 2007 r. wskazują również, iż skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od wielu lat. Fakt ten potwierdził sam skarżący w trakcie postępowania administracyjnego ( patrz protokoły przesłuchań z dnia 19 listopada 2007 r., 7 grudnia 2007 r.), oświadczając, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 1998 r. W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy zasadnie również przyjęły, że opuszczenie przez skarżącego wyżej wymienionego lokalu nie miało charakteru przymusowego. Należy przypomnieć, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał znaczenie pojęcia opuszczenie miejsca pobytu na gruncie art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. W wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r. (V SA 3078/00 niepubl.), Sąd ten stwierdził, że równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Z prawidłowych ustaleń poczynionych przez organ I instancji oraz Wojewodę (...) wynika, że skarżący nie skorzystał z przysługujących mu środków prawnych i nie domagał się w drodze postępowania cywilnego, przywrócenia naruszonego posiadania. Podobnie twierdzenie skarżącego, że przedmiotowe mieszkanie opuścił z powodu nieporozumień z żoną, a powrót do lokalu został mu uniemożliwiony przez wymianę drzwi, nie zostało potwierdzone w postępowaniu karnym. W związku z tym, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że A. N. opuścił dobrowolnie swe dotychczasowe miejsce zamieszkania, niedopełniając obowiązku wymeldowania się i tym samym spełniona została przesłanka uzasadniająca orzeczenie o wymeldowaniu go ze spornego lokalu. Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, istotą postępowania w niniejszej sprawie było zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu skarżącego. Skoro skarżący nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały, konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis w ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Ponadto należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają twierdzenia skarżącego, iż jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w kształcie obowiązującym w dniu wydania kwestionowanych decyzji, nie uzależnia możliwości zameldowania od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu. Art. 9 ust. 2. omawianej ustawy, zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy należało przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r., w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K.20/01 (Dz. U. Nr 78, poz.716), w którym stwierdzono, że omawiany przepis jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku między innymi stwierdził, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, bowiem posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności, która polega na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób jak też służy ochronie interesów samych zainteresowanych (umożliwia odnalezienie tych osób). Dodatkową okolicznością, iż sporny lokal nie jest traktowany przez skarżącego jako miejsce, gdzie koncentrują się jego sprawy życiowe ( pomimo czasowego zameldowania pod adresem: ul. (...) w Ł.) jest twierdzenie strony skarżącej, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I. instancji, iż pragnie utrzymać meldunek aby uniemożliwić byłej żonie sprzedaż przedmiotowego lokalu. Wskazany cel wykracza poza wymienione wcześniej przesłanki prowadzenia ewidencji ludności. Skoro zatem po przeprowadzeniu postępowania jednoznacznie potwierdzony został fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu nr (...), przy ul. (...) w G., obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło