IV SA/Wa 703/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz – Kluj (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności oraz odmowy wstrzymania wykonania postanowienia oddala skargę J. P. (dalej: wnioskodawca, Strona, Skarżący) zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ) z [...] czerwca 2016 r. nr [...], dotyczącego odmowy uzgodnienia warunków środowiskowych realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce nr ew. [...] i [...] w miejscowości B. (dalej: Przedsięwzięcie). Postanowienie to zostało wydane w toku postępowania zakończonego wydaniem [...] września 2015 r. decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla Przedsięwzięcia. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją SKO w [...] z [...] listopada 2015 r. Wniosek został przekazany zgodnie z właściwością Generalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. W jego uzasadnieniu wskazano, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie RDOŚ z [...] maja 2015 r. w którym uzgodnione zostały warunki przedmiotowego Przedsięwzięcia. Zatem zaistniała sytuacja niepewności co do stanu prawnego. We wniosku podniesiono zarzuty dotyczące braku zastosowania przez organ trybu przewidzianego w art. 145 lub w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. 2017 poz. 1257; dalej: k.p.a.). Wskazano także na pomięcie w toku postępowania poprzedzającego wydanie postanowienia z [...] czerwca 2016 r. treści raportu o oddziaływaniu na środowisko z uwagi na jego niekompletność, pomimo, że Wnioskodawca nie był wzywany do jego uzupełnienia, a przed wydaniem postanowienia z [...] maja 2015 r. nie kwestionowano treści tego raportu. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 159 § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przedmiotowe postanowienie było wydane na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.; dalej: ustawa o środowisku), w trybie, w którym zgodnie z art. 77 ust. 7 tej ustawy nie ma zastosowania art. 106 § 5 k.p.a. tj. wydane postanowienie nie jest zaskarżalne. Następnie przywołano treść art. 126 k.p.a., wedle którego przepisy art. 156 k.p.a. stosuje się jedynie do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Wobec tej konstatacji organ uznał, że wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia z [...] czerwca 2016 r. jest niedopuszczalne, a wniosek Strony musi zostać rozpatrzony odmownie. Wnioskodawca zwrócił się o ponowne rozpoznanie sprawy, podtrzymując dotychczasową argumentację. Po rozpoznaniu wniosku GDOŚ postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu ponownie wskazano, że z uwagi na treść przepisów k.p.a. oraz ustawy o środowisku, postanowienia uzgodnieniowe nie podlegają zaskarżeniu, a co za tym idzie nie podlegają również kontroli dotyczącej stwierdzenia nieważności. Organ wskazał także, że przedmiotowe postanowienia podlegają kontroli w ramach postępowań dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia i w ramach tego postępowania mogą być podnoszone zarzuty dotyczące jego prawidłowości. Tym niemniej, wobec treści przepisów prawa, GDOŚ podtrzymał stanowisko o niedopuszczalności wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2016 r. Strona złożyła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem je poprzedzającym. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzut naruszenia art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę zmiany własnego postanowienia z [...] sierpnia 2016 r. pomimo zaistnienia przesłanek ustawowych do stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia RDOŚ w [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...] i w konsekwencji naruszenie art 156 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia objętego wnioskiem inicjującym postępowanie. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano, że w ocenie Skarżącego wydanie postanowienia z [...] czerwca 2016 r. było niedopuszczalne, albowiem w obrocie prawnym istniało postanowienie z [...] maja 2015 r. rozstrzygające w tej samej kwestii. Skarżący podkreślił, ze jest to jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd przypomina, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej (postanowienia). Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Natomiast zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprawa może być m.in. rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy lub gdy przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zachodzi, gdyż przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W niniejszej sprawie skarga dotyczy postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2017 r., utrzymującego w mocy postanowienie tego organu z [...] sierpnia 2016 r. o odmowie wszczęcia postepowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] czerwca 2016 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia. Skarżący w skardze uwypukla okoliczność, iż postanowienie to zostało wydane w sytuacji istnienia w obrocie prawnym postanowienia z [...] maja 2015 r. również rozstrzygającego w kwestii uzgodnienia warunków realizacji. Wskazując na analogię pomiędzy decyzjami ostatecznymi a postanowieniami ostatecznymi, podkreślono w skardze wystąpienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tj. tzw. res iudicata. Skarżący zdaje się jednak pomijać zawarte w treści obu postanowień wskazania organów dotyczące wyłączenia postanowień w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z kręgu aktów podlegających ocenie pod kątem stwierdzenia ich nieważności. W tym miejscu Sąd przypomina, że postanowienie z [...] czerwca 2016 r. zostało wydane na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ustawy o środowisku. Jest ono jednym z elementów postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, a jednocześnie wyraża ono stanowisko innego zobowiązanego przepisami prawa organu, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a. Postanowienie to nie podlega zażaleniu, o czym mowa w art. 77 ust. 7 ustawy o środowisku, który wprost wyłącza zastosowanie do tych postanowień przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Jednocześnie art. 126 k.p.a. statuuje generalną zasadę, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Co wymaga podkreślenia, powyższa norma odnosi się do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Zatem a contrario, postanowienia, co do których wyłączona jest możliwość wniesienia zażalenia – a jak wskazano powyżej, są to m. in. postanowienia wydane w trybie art. 77 ustawy o środowisku – są również ustawowo wyłączone z kontroli określonej w art. 156 k.p.a. Stąd zatem wywody Skarżącego, dotyczące przesłanki wystąpienia w danej sprawie administracyjnej stanu rzeczy osądzonej jako podstawy do stwierdzenia nieważności aktu, jakkolwiek słuszne co do zasady, nie są adekwatne w sprawie niniejszej, z uwagi na treść przepisów prawa, co zostało wyjaśnione w obu postanowieniach GDOŚ. Jednocześnie, co również wskazano w treści postanowień, Skarżący nie jest całkowicie pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli postanowienia z [...] czerwca 2016 r., albowiem będzie mógł podnosić zarzuty wobec niego w toku postępowania dotyczącego wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, a także w ewentualnym odwołaniu od niekorzystnej dla niego decyzji, o ile taka zostanie wobec Skarżącego wydana. Wobec niestwierdzenia w sprawie naruszenia prawa materialnego, ani też innych uchybień przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sad na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.