IV SA/Wa 704/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W. B. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w sprawie ze skargi G. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił G. Z. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w piśmie z dnia 7 lipca 2017 r. poinformowała o wyznaczeniu dla Skarżącej adwokata w osobie W. B. Wyrokiem z dnia 20 października 2017 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Odpis sentencji wyroku został doręczony adw. W. B. w dniu 8 listopada 2017 r. Wyznaczony pełnomocnik w dniu 8 stycznia 2018 r. (data nadania) złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Zawarł również wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- dalej P.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że pomimo literalnej wykładni art. 250 P.p.s.a. przepis ten nie nakłada na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za pomoc prawną, która była świadczona w sposób profesjonalny i zmierzała bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji strony (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. II FZ 143/10, z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 303/13, LEX nr 1318936). W niniejszej sprawie Sąd wyrokiem z dnia 20 października 2018 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Wyroku tego Sąd nie uzasadniał z urzędu, bowiem zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których sąd oddalił skargę, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Odpis sentencji wyroku został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 8 listopada 2017 r. i w tym dniu rozpoczął bieg termin na złożenie wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku (upłynął bezskutecznie w dniu 15 listopada 2017 r.). Uzasadnienie do wyroku jaki zapadł w niniejszej sprawie w ogóle nie zostało sporządzone, bowiem nie wystąpiła o to żadna ze stron. Nie przeszkodziło to jednak wyznaczonemu pełnomocnikowi na sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że celem skargi kasacyjnej jest zakwestionowanie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, natomiast opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma potwierdzić, w świetle oceny profesjonalnego pełnomocnika, słuszność orzeczenia sądu I. instancji i niecelowość jego zaskarżenia. W świetle art. 177 § 4 P.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Natomiast zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wobec tego w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej (i tym samym opinii o braku podstaw do jej wniesienia) ogóle nie rozpoczął biegu. Zaniechanie pełnomocnika nie pozwala obecnie również na wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru. Stosownie do art. 177 § 1 P.p.s.a. zdanie 2 i 3 Sąd doręcza odpis opinii stronie, a termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii. Mimo, że pełnomocnik do opinii dołączył jej odpis dla strony, to nawet po jej doręczeniu termin na wniesienie skargi kasacyjnej nie będzie mógł rozpocząć biegu w związku z brakiem uzasadnienia do wyroku. Jak wspomniano na wstępie wynagrodzenie może być przyznane za pomoc prawną, która zmierzała bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji strony. Natomiast w świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do przyznania wyznaczonemu adwokatowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sytuacji, gdy pomoc prawna w postępowaniu w II. instancji nie została stronie faktycznie udzielona. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 250 § 1, art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.