IV SA/Wa 705/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-07
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Leszek Kobylski, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zaliczyć wpłatę na poczet zobowiązania, które uległo przedawnieniu, w sytuacji gdy przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują innego trybu zwrotu opłaty za korzystanie ze środowiska?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zaliczyć wpłaty na poczet zobowiązania, które uległo przedawnieniu, ponieważ takie działanie jest sprzeczne z przepisami Ordynacji podatkowej, w szczególności z art. 62 § 1, który stanowi, że wpłata może być zaliczona tylko na poczet istniejącego zobowiązania. W przypadku przedawnienia zobowiązania, organ powinien działać z urzędu w zakresie zaliczenia nadpłaty na poczet innych, istniejących zaległości podatkowych.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. j. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa określającą wysokość opłaty za emisję gazów lub pyłów do powietrza za I kwartał 2005 r. Spółka zarzuciła organom obu instancji nieprawidłowe zaliczenie dokonanej przez nią wpłaty na poczet przedawnionych zaległości z lat 1999-2000, zamiast na poczet opłaty za I kwartał 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny pierwotnie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, wskazując na konieczność uwzględnienia kwestii przedawnienia zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. Sp. j. kwotę 297 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. Sp. j. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za emisję gazów lub pyłów do powietrza 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. Sp. j. z siedzibą w P. kwotę 297 (dwieście dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania "M." [...] Sp. J. z siedzibą P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 281 ust.1, art. 284 ust.1, art. 288 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U z 2008 r. Nr 25, poz. 150) , art. 285 ust.1 i 2 oraz art. 288 ust.1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) i w związku z art. 292 ustawy - Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 lipca 2005 r. w związku z art. 13 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 113, poz. 954 ze zm.), w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska ( Dz. U. Nr 279, poz. 2758) w związku z art. 21 § 1 i 3, art. 53 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], określającą ww. spółce wysokość opłaty za emisję gazów lub pyłów do powietrza za I kwartał 2005 r. w kwocie 3.606,58 zł i zobowiązującą do wpłaty niewniesionej części należnej opłaty w wysokości 584,55 zł na konto wskazane w decyzji wraz z odsetkami, które należy obliczyć samodzielnie.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Spółka "M." zobowiązana była zgodnie z art. 284 i art. 285 ust.1 i 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce, wypełnić wynikające z tych przepisów obowiązki polegające m. in. na złożeniu wykazu zawierającego informacje i dane, o których mowa w art. 287 ustawy, wykorzystywane do ustalenia wysokości opłaty oraz wniesieniu samodzielnie opłaty z tytułu korzystania ze środowiska - emisję gazów lub pyłów do powietrza - za okres I kwartału 2005 r.
Spółka zaległy wykaz za I kwartał 2005 r. złożyła w dniu [...] sierpnia 2005 r. i nie wniosła w całości należnej opłaty na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], do czego była zobowiązana.
Przeprowadzona przez [...] Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w W. - Delegatura w P. kontrola ujawniła istotne nieprawidłowości w zakresie ochrony środowiska, w tym brak pozwolenia na emisję zanieczyszczeń do powietrza (emisja technologiczna).
W pismach z dnia [...] lipca 2006 r. i z dnia [...] listopada 2006 r. Spółka została zobowiązana do złożenia zaległych wykazów oraz została poinformowana o konieczności wniesienia opłat w tym opłat podwyższonych o 100 % za brak ww. pozwolenia.
W dniu [...] maja 2007 r. Spółka przedłożyła organowi I instancji korektę wykazu.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej i wskazał, że zgodnie z treścią tego przepisu w związku z art. 281 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska organ I instancji ustalił opłatę na podstawie złożonego wykazu i na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska. W sprawie ustalenia tej opłaty organ I instancji wszczął w dniu [...] listopada 2007 r. postępowanie. Spółka wnosiła przelewami opłaty za korzystanie ze środowiska. Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. organ I instancji poinformował Spółkę o sposobie zaksięgowania wpłat zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, według którego, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Spółka została ww. pismem poinformowana o zadłużeniu z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, z tytułu niewniesionej w całości opłaty z tytułu emisji gazów i pyłów do powietrza w I kwartale 2005 r. Zaległość z tego tytułu wynosi 584,55 zł i stanowi różnicę pomiędzy kwotą wpłaconą a kwotą należną z tytułu tej opłaty.
Kolegium podniosło, iż organ I instancji stosownie do treści art. 55 § 2 i art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 285 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2006 r. poinformował Spółkę o konieczności naliczenia odsetek od niewniesionej kwoty 584,55 zł od dnia [...] maja 2005 r., gdyż termin płatności tej kwoty upłynął w dniu [...] kwietnia 2005 r. Odsetki za zwłokę Spółka - stosownie do art. 55 § 1 Ordynacji podatkowej - obowiązana jest obliczyć samodzielnie.
Kolegium stwierdziło również, że materiał dowodowy, wbrew zarzutom odwołania wskazuje, że Spółka jest zobowiązana do zapłaty zaległej kwoty tej opłaty wynoszącej 584,55 zł wraz z należnymi odsetkami od dnia [...] maja 2005 r. Organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Skargę na powyższą decyzję wniosła "M." [...] Sp. J. podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niedostateczne wyliczenie wysokości zobowiązania oraz prawa materialnego - art. 86f ust.1 ustawy - o ochronie i kształtowaniu środowiska poprzez jego niezastosowanie w wyniku czego dokonana przez stronę wpłata została zaliczona na poczet m.in. nieistniejących zobowiązań.
W uzasadnieniu wskazano, że organy obu instancji wpłaconą przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2006 r. kwotę 41.738, 82 zł nieprawidłowo zaliczyły na poczet zaległości z 1999 r. oraz na I,II,III kwartał 2000 r., przy czym oba organy administracyjne nie ustosunkowały się do zarzutu dokonania już zapłaty. Zgodnie z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie innych ustaw ( Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) do opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska mające miejsce do dnia 31 grudnia 2001 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 86b ust.3 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska stanowi, iż opłaty za wprowadzanie substancji zanieczyszczających do środowiska wnosi się samodzielnie do końca miesiąca, po upływie każdego kwartału. Opłaty należne za okres 1999 r. oraz I, II, III kwartał 2000 r. powinny być najpóźniej wniesione do 31 października 2000 r. Skoro opłaty te zostały wniesione dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r., uległy one przedawnieniu z końcem 2005 r., wobec treści art. 86f ust.1 powołanej wyżej ustawy, w myśl którego obowiązek uiszczenia opłaty przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności.
Zdaniem strony skarżącej, organ dokonaną wpłatę zaliczył na poczet nieistniejącego zobowiązania, w wyniku czego powstała nadpłata, którą organ powinien zaliczyć na poczet opłaty za I kwartał 2005 r. i następne okresy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podnosząc jednocześnie, że zaskarżoną decyzją orzeczono o prawidłowości ustalenia opłaty za emisję gazów lub pyłów do powietrza za kwartał 2005 r., a nie co do prawidłowości zaliczenia przez organ I instancji kwoty 41.738,82 zł na poczet ewentualnych zaległości w opłatach za korzystanie ze środowiska od 1999 r. do III kwartału 2001 r. Dlatego też, nieuzasadnione jest stwierdzenie strony skarżącej, że Kolegium nieprawidłowo i niedostatecznie ustaliło stan faktyczny w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 października 2008 r. sygn. akt IV SA/WA 1322/08 uznając skargę za niezasadną wskazał, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżąca spółka jest podmiotem korzystającym ze środowiska w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska i nie posiadała w 2005 r. wymaganego przepisami prawa pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów. Oznacza to, że spółka zobowiązana była do wniesienia w ustawowym terminie podwyższonych opłat z tego tytułu. Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, skarżąca w dniu [...] maja 2007 r. na wezwanie organu I instancji złożyła prawidłowy wykaz informujący o zakresie korzystania ze środowiska, na podstawie którego ustalono należną opłatę za I kwartał 2005 r. za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów w kwocie 3.606,58 zł. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zestawienia dokonanych wpłat przez podmioty zobowiązane do wniesienia opłat za korzystanie ze środowiska wynika, że spółka tytułem opłaty za korzystanie ze środowiska za I kwartał 2005 r., w dniu [...] maja 2005 r. wpłaciła kwotę 3.025,03 zł. Tymczasem organ I instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. ustalił wysokość należnej opłaty w kwocie 3.606,58 zł, a to oznacza, że wpłacona kwota nie pokryła w całości zaległości w opłacie i do uregulowania pozostało jeszcze – jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji – kwota 584,55 zł.
W ocenie Sądu I instancji nietrafny jest zarzut skargi naruszenia przez organy obu instancji art. 86f ust. 1 ustawy – o ochronie i kształtowaniu środowiska. Zaskarżona decyzja dotyczyła ustalenia wysokości należnej opłaty za I kwartał 2005 r. i zaliczenia na jej poczet wpłaconej w dniu [...] maja 2005 r. kwoty 3.025,03 zł, która zgodnie z dyspozycją strony skarżącej stanowiła należną opłatę za I kwartał 2005 r. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że wpłata dokonana w dniu [...] stycznia 2006 r., zgodnie z dyspozycją skarżącej stanowiła należną opłatę za korzystanie ze środowiska w okresie od IV kwartału 1999 r. do 2003 r. Jeżeli, zdaniem strony skarżącej, opłata za ten okres uległa przedawnieniu, to nie może zwrócić się do organu z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i wskazać na poczet jakich należności organ stwierdzoną nadpłatę ma zaliczyć.
W wyniku wniesionej przez "M." [...] Sp. J. z siedzibą w P. skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 434/09 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m. in., że przekazanie właściwym organom orzekającym w sprawach dotyczących opłat za korzystanie ze środowiska uprawnień organów podatkowych i odpowiednie stosowanie w tych sprawach przepisów Ordynacji podatkowej było celowym działaniem ustawodawcy. Ponadto ciążący na podmiocie korzystającym ze środowiska z mocy prawa obowiązek poniesienia opłaty z tego tytułu stanowi rodzaj zobowiązania podatkowego. Jednak upływ czasu powoduje wygaśnięcie tego zobowiązania, stwierdza to przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, mieszczący się w dziale III tej ustawy, w myśl którego zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niepopartym rzeczową argumentacją, że zagadnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego (opłaty za korzystanie ze środowiska) nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy, skoro podatnik (podmiot korzystający ze środowiska) ma możliwość wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nadpłaty i to w oddzielnym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, że prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym), a przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska nie przewidują innego trybu zwrotu opłaty za korzystanie ze środowiska.
Kontynuując rozważania w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeśli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonana przez podatnika wpłata powinna zostać zaliczona na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, co wynika to z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże wpłata może zostać zaliczona w drodze zaskarżalnego postanowienia na następny najwcześniejszy termin płatności zobowiązania, który jeszcze nie uległ przedawnieniu. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne zaliczenie takiej wpłaty odnoszącej się do zobowiązania, które wygasło i nie istnieje.
Tych okoliczności nie miał na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i to pomimo wyraźnie sformułowanego w skardze zarzutu nieuwzględnienia przedawnienia, ściślej zaś bezpodstawnego zaliczenia przez organy administracyjne dokonanej wpłaty tytułem opłaty za korzystanie ze środowiska, która uległa przedawnieniu. W tej sytuacji usprawiedliwiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 281 ust. 1 ustawy w związku z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej z tym, że wskutek błędnej wykładni powyższych norm materialnoprawnych, nie zaś poprzez ich wadliwe zastosowanie.
Z ustalonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanu faktycznego sprawy wynika, że Marszałek Województwa [...] w sposób skuteczny zakwestionował przedłożony przez skarżącą Spółkę wykaz o wysokości należnych opłat za korzystanie ze środowiska (za emisję gazów lub pyłów do powietrza za I kwartał 2005 r.), czego autor skargi kasacyjnej nie podważył. Tym samym stanowiło to podstawę do wydania decyzji o wymierzeniu opłaty za wymieniony okres. Jednakże w trakcie kontroli tej decyzji nie rozważył Sąd prawidłowości zaliczenia przez organy dokonanej przez skarżącą Spółkę w dniu [...] stycznia 2006 r. wpłaty kwoty 41.738,82 zł na poczet wcześniejszych zaległości i to od 1999 r. Natomiast strona skarżąca deklarowała, iż wpłata odnosi się do zaległych opłat za korzystanie ze środowiska od IV kwartału 1999 r. do końca 2003 r. Jednak należało mieć na uwadze, że pomimo wniosku co do okresu zaliczenia, dokonana wpłata nie mogła być zaliczona w całości lub części na poczet zaległości, które uległy przedawnieniu. Organ, którego decyzję zaskarżono, orzekał zaś już po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności części zobowiązań z tytułu korzystania ze środowiska.
Wobec nierozważenia tych okoliczności, co było konsekwencją przyjęcia, że w postępowaniu w sprawie ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska kwestia przedawnienia zobowiązania nie jest rozpatrywana, za zasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał postawiony w skardze kasacyjnej zarzut wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) przez oddalenie skargi wskutek nieuwzględnienia, że w postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, zatem zaskarżoną decyzję podjęto z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu, rozpoznający przedmiotową sprawę organ administracji publicznej nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, przez co dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że w wyroku z dnia 9 marca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawarł ocenę prawną, którą sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę jest związany (art. 190 P.p.s.a.). W uzasadnieniu wskazanego wyroku stwierdzono, że zagadnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego (opłaty za korzystanie ze środowiska) i z nim związane zagadnienie bezpodstawnego zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zobowiązania, które uległo przedawnieniu ponoszone przez skarżącą, ma znaczenie dla wyniku przedmiotowej sprawy oraz że pomimo sprecyzowania przez skarżącą wniosku co do okresu zaliczenia wpłaty, nie mogła być ona zaliczona przez organ administracji publicznej w całości lub w części na poczet zaległości, które uległy przedawnieniu.
Stosownie do treści przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2005 r. (art. 277 ust. 1, art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 1 i 2 ustawy) podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość opłaty według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce, a następnie obowiązany jest wnieść opłatę na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (obecnie półrocza).
System ponoszenia opłat oparty jest na regule przedkładania marszałkowi województwa wykazów, zawierających informacje i dane ewidencyjne, z których treści wynika wysokość należnej opłaty (art. 286 ust. 1), w tym samym co uiszczona opłata w terminie. Wykaz taki złożony na urzędowym formularzu o treści określonej w art. 286 ust. 3 ustawy stanowi w przypadku nieuiszczenia w terminie należnej opłaty podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego dla dochodzenia należności, co wynika z art. 286 ust. 1c ustawy oraz art. 3a § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.).
Przepis art. 286 ust. 1c obowiązujący od dnia 28 lipca 2005 r. na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954 ze zm.) znajduje również zastosowanie w przedmiotowej sprawie dotyczącej należności za I kwartał 2005 r., z uwagi na treść interporalnego art. 13 ustawy nowelizacyjnej, który przewiduje, że do opłat za okres do 30 czerwca 2005 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, a jednocześnie nie wyklucza stosowania tej regulacji.
Przepis art. 288 ust. 1 dotychczasowej ustawy znajdujący zastosowanie do przedmiotowej opłaty za korzystanie ze środowiska w I kwartale 2005 r. przewidywał, że marszałek województwa jest uprawniony do wymierzenia opłaty w drodze decyzji na podstawie własnych ustaleń lub kontroli wówczas, gdy podmiot zobowiązany do jej uiszczenia albo nie uiści opłaty, albo uiści opłatę w wysokości nasuwającej zastrzeżenie. Stąd niezwykle istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie przez organy administracji publicznej czy w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji skarżąca uiściła opłatę w odpowiedniej wysokości, a tym samym czy istniała podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty i zobowiązującej do jej uzupełnienia. Niewątpliwie decydujące znaczenie dla ustalenia tej okoliczności miało - jak słusznie podnosi strona skarżąca - rozstrzygnięcie przez organ administracji publicznej czy dokonana przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2006 r. wpłata w wysokości 41.738,92 zł na poczet opłat za korzystanie ze środowiska od IV kwartału 1999 r. do końca 2003 r., mogła być zaliczona na poczet zaległości w płatności tych należności, czy też nie mogła być zaliczona na poczet zaległości za cały wskazany okres z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania podatkowego.
Stosownie do treści art. 281 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Należy zatem przyjąć, że składany przez podmiot zobowiązany do uiszczenia opłat za korzystanie ze środowiska wykaz stanowi zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 Ordynacji podatkowej deklarację podatkową a ciążący z mocy prawa obowiązek - zobowiązanie podatkowe.
Stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku i z tą chwilą z uwagi na treść art. 59 § 2 pkt 5 tej ustawy każde zobowiązanie podatkowe wygasa. Z treści art. 62 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa można wyprowadzić, jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2010 r. wniosek, że dokonaną przez podatnika wpłatę można zaliczyć tylko i wyłącznie na poczet istniejącego zobowiązania, począwszy od tego o najwcześniejszym terminie płatności.
Organ administracji publicznej ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie zobowiązany był w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, czy dokonywane przez skarżącą wpłaty wyczerpują kwotę należną opłaty za korzystanie ze środowiska w I kwartale 2005 r. Niewątpliwie w zakresie tych ustaleń winno wchodzić nie tylko ustalenie czy należność tę wyczerpywała kwota wpłaty dokonana i deklarowana wyłącznie na jej poczet, ale też ustalenie czy nie istnieje na koncie skarżącej jakakolwiek nadpłata, która powinna być na poczet tej zaległości podatkowej zaliczona. Należy wskazać bowiem na treść art. 76 ust. 1 oraz 76a § 2 Ordynacji podatkowej z których wynika obowiązek działania przez organ w zakresie zaliczenia nadpłaty z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, co następuje z dniem powstania nadpłaty.
Mając powyższe na uwadze organ administracji publicznej rozstrzygający przedmiotową sprawę winien był uwzględnić, że wpłata dokonana przez skarżącą w dniu [...] stycznia 2006 r. oraz zaliczenie jej przez organ na poczet wskazanych okresów nastąpiło po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności części zobowiązań.
W ocenie Sądu skarżąca słusznie wskazuje powołując się na treść art. 86f ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych innych ustaw, znajdujących zastosowanie do opłat za korzystanie ze środowiska w okresie do 31 grudnia 2001 r., że w dacie dokonywania wpłaty w dniu [...] stycznia 2006 r. na konto urzędu marszałkowskiego zobowiązanie podatkowe za okres 1999 r. - III kwartał 2000 r. nie istniało na skutek przedawnienia. Organ zaliczył więc dokonywaną wpłatę wbrew obowiązującym przepisom na poczet zobowiązania, które wygasło. W tej sytuacji skoro dokonana przez skarżącą zapłata za ten okres (1999 - III kwartał 2000 r.) nie była zapłatą należną, organ administracji stosownie do treści art. 76 ust. 1 Ordynacji podatkowej kwotę istniejącej nadpłaty winien był zaliczyć na poczet istniejących zobowiązań podatkowych, w tym zobowiązania za okres I kwartału 2005 r. Do obowiązku organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy należało zatem ustalenie jaka jest różnica pomiędzy kwotą uiszczoną za ten okres przez skarżącą, a kwotą należną wynikającą ze skorygowanego wykazu i czy po zaliczeniu na jej rzecz nadpłaty pochodzącej z kwoty uiszczonej w dniu [...] stycznia 2006 r., można uznać, że należna kwota opłaty za I kwartał 2005 r. została w całości uiszczona. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii przez organ możliwa będzie ocena czy skarżąca uiściła należną opłatę czy też nie oraz czy w związku z tym istnieje podstawa do zastosowania art. 288 § 1 ustawy i wydania decyzji o ustaleniu należnej opłaty i zobowiązaniu skarżącej do uiszczenia brakującej kwoty zaległości podatkowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższą ocenę prawną i dokona wnikliwych ustaleń we wskazanym zakresie stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i art. 200 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło