IV SA/Wa 706/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. H. od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. H. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2017 r. W piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r. M. H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wobec niezłożenia go na urzędowym formularzu. Od postanowienia referendarza, w piśmie z dnia 10 maja 2017 r., pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, w którym podał, że kilkakrotnie próbował się z cudzoziemcem skontaktować, ale bezskutecznie, dlatego wnosi o podanie wysokości kwoty i nr rachunku, na który ma być uiszczony wpis sądowy od skargi. Ponadto w drugim piśmie z tej samem daty pełnomocnik wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z opłaty od skargi. Podał, że uzasadnieniem tej prośby jest fakt, że skarżący jest cudzoziemcem i kontakt z nim jest wielce utrudniony, dlatego też "pełnomocnik składa ponownie wniosek o przyznanie pomocy prawnej oraz wnosi o podanie wartości i wysokości opłaty od skargi i wskazanie rachunku bankowego na który ma być uiszczona opłata". Na skutek powyższego wniosku, zarządzeniem z dnia 17 maja 2017 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, który wraz z wezwaniem mu udostępniono, z pouczeniem, że niewykonanie zarządzenia w terminie siedmiu dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 lipca 2017 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 18 lipca 2017 r. Pomimo tego, do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, pełnomocnik skarżącego nie wykonał zarządzenia Przewodniczącej Wydziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie. Ustawa nowelizująca ten przepis weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w nowym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. Zgodnie z dyspozycją art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast art. 257 tej ustawy stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z tego wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy ma sformalizowany charakter. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że wprowadzenie do postępowania sądowoadministracyjnego urzędowego formularza podyktowane jest potrzebą stosowania jednolitych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy, a ponadto wymuszeniem na wnioskodawcy zawarcia we wniosku informacji niezbędnych do podjęcia rozstrzygnięcia (zob. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis 2009, str. 651). Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego, pomimo prawidłowego wezwania i doręczenia wezwania, nie złożył wniosku na urzędowym formularzu. W sytuacji więc, gdy pełnomocnik skarżącego nie przekazał Sądowi wypełnionego i podpisanego przez skarżącego formularza wniosku, zgłoszony wniosek o przyznanie prawa pomocy musi zostać pozostawiony bez rozpoznania. W związku z czym, referendarz sądowy zobligowany był pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Niedopuszczalne jest bowiem merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą szczególna forma jego złożenia (formularz), co wprost wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 powołanej ustawy. Również na skutek kolejnego zarządzenia z dnia 17 maja 2017 r. – wydanego w odniesieniu do ponowionego wniosku z dnia 17 maja 2017 r. – o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do nadesłania formularza wniosku, pełnomocnik, mimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu, nie nadesłał wymaganego formularza, co musi skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Wobec powyższego rozstrzygnięcie referendarza sądowego odpowiada prawu, należało zatem zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 260 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.