IV SA/Wa 709/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w wyniku rozpatrzenia wniosku J. J. z dnia 28 grudnia 2005 r. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2005 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1973 r. wydanego przez Powiatową Komisję ds. Uwłaszczeń w G. dla P. W. na działki nr [...],[...] i [...] o powierzchni łącznej 1,89 ha położone w miejscowości K. uchylił w całości opisaną wyżej decyzję i umorzył postępowanie w sprawie. Organ l instancji uzasadniając swoje stanowisko w sprawie stwierdził, iż akt własności ziemi z dnia [...] marca 1973 r. którego unieważnienia domagała się J. J. jest decyzją ostateczną. Decyzja ta wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych . Stosownie do przepisu art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 57, póz. 603 ze zm. ) , do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Z tej przyczyny nie można wszcząć postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi. W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. J., zwana dalej skarżącą, stwierdziła, iż jest zaskoczona decyzją Kolegium i domaga się rozpatrzenia sprawy lub skierowania jej do odpowiednich władz, które zajmą się tą sprawą i odbiorą akt własności P. W., osobie której nie należy się ten dokument. Dodała, iż wina wydania nieprawidłowego aktu własności leży po stronie urzędu państwowego jakim była Komisja ds. Uwłaszczeń. Zajmując stanowisko w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości badania legalności rozstrzygnięć podjętych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych jednakże wskazało, iż nie mógł być zastosowany w tym przypadku art. 157 § 3 kpa regulujący odmowę wszczęcia postępowania. Z tych przyczyn Kolegium uznało, iż należy uchylić decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 umorzyć postępowanie w sprawie. Nadto Kolegium wyjaśniło, iż nie ma organu który w postępowaniu administracyjnym władny jest uchylić akt własności ziemi. W obszernej skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca domagała się sprawiedliwego wyroku i cofnięcia decyzji nadania aktu własności ziemi P. W. Podniosła, iż Wojewoda [...] przekazał jej sprawę Kolegium uznając je za właściwe do rozpoznania co wprowadziło ją w błąd i straciła 7 miesięcy by dowiedzieć się, iż żaden organ administracyjny nie może nic zrobić z oszustami chronionymi przez Ustawę z dnia 19 października 1991 r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Dodatkowo, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśniło, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. póz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem-zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 póz. 1270- dalej zwaną p. p. s. a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. została wydana na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. nr 57, póz. 603 ze zm. ). Według jednoznacznej treści tego przepisu do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 27, póz. 250 ze zm.), nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu. Oznacza to, że z woli ustawodawcy, wymienionych trybów nadzwyczajnych przewidzianych w postępowaniu administracyjnym w zakresie wzruszenia ostatecznych decyzji (aktów własności ziemi ) nie stosuje się, chociażby decyzje te były dotknięte takimi wadami kwalifikowanymi, które w innych sytuacjach niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. Zakaz prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w sprawach unormowanych przepisami przedmiotowej ustawy, na podstawie których wydane były rozstrzygnięcia zwane aktami własności ziemi oznacza, że niektóre decyzje ( akty własności ziemi ) mimo kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zatem zobowiązane, bez analizowania kwestii prawidłowości wydanego aktu własności ziemi, umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej o stwierdzenie jego nieważności. W związku z tym, że organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1973 r. nietrafne są te wszystkie zarzuty skargi, które odnoszą się do meritum sprawy. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm ) zwanej dalej p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.