IV SA/Wa 709/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na czynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008r., znak [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi w trybie Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić skargę Z. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "czynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - stanowisko zajęte w piśmie z [...] sierpnia 2008r. o treści: "Bank Spółdzielczy w W., reprezentowany wówczas przez Pana, jako Prezesa Zarządu, działał w imieniu i na rzecz Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużania Rolnictwa (FR i OR), na podstawie umowy zawartej w dniu 25.11.1992r. z Bankiem Spółdzielczym w Z. (Bankiem Funduszowym), który w dniu 10 lipca 1992r. zawarł odrębną umowę z Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Należy zaznaczyć, że pełnił Pan funkcję Prezesa Zarządu Banku Spółdzielczego w W. w okresie od 21.04.1994r. i akceptował Pan jako Prezes Zarządu warunki zawieranych umów". Strona skarżąca podniosła, iż stanowisko zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2008r. narusza § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1992r. w sprawie zasad funkcjonowania oraz źródeł zasilania Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużania Rolnictwa, a także jest sprzeczne z treścią umowy z dnia 25 listopada 1992r. Ponadto w ocenie skarżącego zaskarżona czynność obciąża jego osobiście, jako byłego społecznego Prezesa Zarządu Banku i jednocześnie wspólnika spółki cywilnej "D.", bowiem uniemożliwia ostateczne rozliczenie wzajemnych zobowiązań z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako prawnym następcą Funduszu Restrukturyzacji i Oddłużania Rolnictwa i Bankiem Spółdzielczym w W. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, iż pismo z [...] sierpnia 2008r. stanowi odpowiedź na skargę Z. P. z 24 czerwca 2008r. na działalność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w rozumieniu art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.). Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483) Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż nie każdy przejaw aktywności organów administracji publicznej podlega kontroli sądowej. Konstytucja stanowi, iż sądy administracyjne kontrolują działalność administracji "w zakresie określonym ustawą". Zaś ustawą zakreślającą zakres kontroli działalności administracji publicznej jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwana dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). Stosownie więc do art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skargi na: 1) decyzje administracyjne; 1) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 2) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 3) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 5) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zaskarżone pismo z [...] sierpnia 2008r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zostało wydane w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII K.p.a. i jest ono jedynie czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi wniesionej w oparciu o art. 227 K.p.a. Stosownie do art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W przypadku, gdy skarga dotyczy zadań lub działalności organu administracji rządowej, organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest organ wyższego stopnia (art. 229 pkt 7 K.p.a.). Stosownie zaś do treść art. 237 K.p.a. po zapoznaniu się ze skargą, właściwy organ winien zawiadomić wnoszącego skargę o sposobie jej załatwienia. Należy podkreślić, że opisane postępowanie skargowe ma charakter odformalizowanego środka społecznej kontroli działania administracji i w jego wyniku nie wydaje się żadnych rozstrzygnięć, a jedynie zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi, tj. o podjętych działaniach zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczyną skargi, bądź o przyczynach uznania skargi za bezzasadną. To uproszczone postępowanie o charakterze administracyjnym dotyczące skarg i wniosków uregulowane w dziale VIII K.p.a. (art. 221-256 K.p.a.). nie jest objęte skargą do sądu administracyjnego. W takim postępowaniu nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej. Zawiadomienie o załatwieniu skargi w tym trybie nie daje podstaw do wniesienia skargi na jego niezgodność z prawem. Ta kategoria czynności różnego rodzaju organów państwowych nie mieści się ani w wyliczonych aktach zaskarżalnych do sądu administracyjnego, ani też nie jest aktem lub czynnością o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, muszą dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostania przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 29-30). Zawiadomienie o załatwieniu skargi (art. 238 § 1 K.p.a.) nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zatem jakkolwiek na mocy art. 237 § 4 K.p.a. w razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art. 36-38 tego Kodeksu, to niestety na tym kończy się możliwość wyegzekwowania od organu obowiązku udzielenia odpowiedzi. Zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje - jak już wyżej wskazano - również prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej odpowiedzi (postanowienie NSA z 9.12.1999r., III SAB 7/99, ONSA 2001/1/27; postanowienie NSAz21.11.2000r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; K. Milart-Szostak, Wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 52/9/2003 - t. 1; B. Adamiak, J. Borkowska, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2005, s. 848). Podsumowując, skoro w ramach omawianego działania organu nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na którą służyłaby skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest uznanie przedmiotowej skargi za niedopuszczalną i na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. jej odrzucenie