IV SA/Wa 709/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-01
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji o przekazaniu sprawy do innego organu, powinien zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujące w dacie wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji, czy też przepisy obowiązujące w dacie wydania postanowienia przez organ odwoławczy, jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, wydając postanowienie w sprawie przekazania podania do innego organu, powinien zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązujące w dacie wydania własnego rozstrzygnięcia, nawet jeśli ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych. W przypadku zmiany brzmienia art. 65 § 1 K.p.a. w trakcie postępowania, organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, jeśli zostało ono wydane na podstawie przepisów już nieobowiązujących w dacie orzekania przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania. Postanowieniem tym Główny Geodeta Kraju uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...].01.2011 r., które przekazywało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wniosek skarżących o usunięcie stanu naruszenia prawa i wydanie stosownego postanowienia. Organ pierwszej instancji wydał swoje postanowienie na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. Główny Geodeta Kraju uznał, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 65 § 1 K.p.a., które weszło w życie 11 kwietnia 2011 r., brak jest podstaw do wydawania postanowień przekazujących podania, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi D. W., J. W., M. W. i M. W. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania -oddala skargę-
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].05.2011 r., znak: [...], Główny Geodeta Kraju uchylił w całości postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].01.2011 r., znak: [...], przekazujące "Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we [...] wniosek D. W., M. W. i J. W. z dnia 5.10.2010 r. "o usunięcie stanu naruszenia prawa i wydania stosownego postanowienia z pouczeniem bowiem mamy w tym interes prawny" oraz pismo z dnia 29.12.2010 r. precyzujące żądanie zawarte w przedmiotowym wniosku i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Postanowienie Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].01.2011 r., znak: [...] zostało wydane na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), dalej powoływanej jako K.p.a.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Główny Geodeta Kraju wskazał, że wymieniony artykuł został zmieniony ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r., Przed nowelizacją posiadał on brzemiennie: "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie", natomiast po nowelizacji przepis ten stanowi: "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie." Główny Geodeta Kraju uznał, że zgodnie z obowiązującą treścią przepisu art. 65 § 1 K.p.a., brak jest podstaw prawnych do wydawania postanowień przekazujących podania według właściwości.
W tym miejscu zauważyć należy, że o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organ rozpatruję sprawę w oparciu o obowiązujące przepisy w dniu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia.
Zatem prowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] postępowanie w sprawie przekazania wniosku Pani D. W., Pana M. W., Pani M. W. i Pana J. W. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we [...], zakończone postanowieniem z dnia [...].01.2011 r., znak: [...], organ II instancji uznał za bezprzedmiotowe.
Organ odwołał się do przepisu art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, skutkuje to wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.
W skardze D. W., M. W., M. W. i J. W. zakwestionowano prawidłowość zaskarżonego postanowienia, powołując się na art. 156 § 1 K.p.a., Konstytucję RP oraz prawa człowieka. Szeroko ujęto zarys historyczny okoliczności, które stanowiły podstawę wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, wskazując na liczne nieprawidłowości, związane m.in. z odebraniem nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Słusznie organ wywodził w odpowiedzi na skargę, że zarzuty skarżących nie dotyczą zaskarżonego postanowienia, co oznacza, że nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie.
Na mocy obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Z kolei, zgodnie z art. 66 § 1 K.p.a., jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Oznacza to, że obecnie organ administracji publicznej, który uznał się za niewłaściwy w sprawie, bądź w części spraw, których dotyczy podanie, nie wydaje już zaskarżonego postanowienia o przekazaniu podania organowi właściwemu, czy też o zawiadomieniu o konieczności wniesienia do właściwego organu odrębnego podania. Powyższe następuje w formie czynności materialno-technicznej, pozostającej poza wskazanym w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." zakresem kognicji sądu administracyjnego. Nie jest ono bowiem ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowane jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Powyższa zmiana weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r., a zatem po wydaniu postanowienia przez organ I instancji, ale przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy.
Zwrócić należy uwagę, że chociaż ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, które pozwoliłyby jednoznacznie określić, jakie brzmienie art. 65 § 1 K.p.a. powinno znaleźć zastosowanie, to wątpliwości te trzeba usunąć poprzez odwołanie się do zasady bezpośredniego stosowania prawa nowego. Wniosek taki należy wyprowadzić z ogólnej procesowej normy intertemporalnej. Zgodnie ze wskazaną regułą, o ile przepisy intertemporalne nie stanowią inaczej, organ prowadzący postępowanie obowiązany jest zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji (postanowienia), a więc podstawą prawną mogą być co do zasady tylko przepisy obowiązujące w dacie jej wydania. Skoro ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmienia ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisów przejściowych, które określają jakie brzmienie art. 65 § 1 K.p.a. powinno znaleźć zastosowanie, to prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że w sprawie miało zastosowanie aktualnie obowiązujące brzmienie art. 65 § 1 K.p.a.
Organ II instancji, wydając zaskarżone postanowienie brał pod uwagę stan prawny z daty orzekania, w związku z czym, uznając że w momencie orzekania przez Głównego Geodetę taka forma przekazania zgodnie z właściwością, jaką przyjął organ I instancji, była już niedopuszczalna, prawidłowo uchylił postanowienie tego organu. Należy przy tym wskazać, że uchylenie postanowienia nastąpiło jedynie ze względu na przyjęcie błędnej formy w postaci postanowienia (nie rozstrzygało zatem co do meritum ani w aspekcie prawidłowości ustalenia właściwości, ani – tym bardziej – merytorycznego rozstrzygnięcia przekazanego wniosku), a zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju, jako dotyczące kwestii formy przekazania zgodnie z właściwością, ma wymiar wyłącznie procesowy. Nie dotyczy zatem istoty merytorycznej sprawy odnoszącej się do akcentowanego przez skarżących odebrania własności. Zaskarżony akt poddany został kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który – stosownie do art. 134 P.p.s.a. – rozstrzyga w granicach danej sprawy, a ocena merytoryczna wniosku z dnia 5.10.2010 r. "o usunięcie stanu naruszenia prawa i wydania stosownego postanowienia z pouczeniem bowiem mamy w tym interes prawny" oraz pisma z dnia 29.12.2010 r. precyzującego żądanie zawarte w przedmiotowym wniosku oraz dokumentacji zebranej w niniejszej sprawie, a tym etapie postepowania należy do właściwego organu administracji, a nie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ma możliwości zmiany ustalonej przez ustawodawcę właściwości organów i uczynienia zadość wnioskowi skarżących o przekazanie sprawy do Prezesa Rady Ministrów.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło