IV SA/Wa 716/06
WyrokWSA w Warszawie2006-09-14
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Krystyna Napiórkowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd, a organ administracji ma obowiązek samodzielnego ustalenia stron postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd, a organ administracji ma obowiązek samodzielnego ustalenia stron postępowania, w tym wystąpienia do sądu o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Zawieszenie postępowania w takiej sytuacji jest błędne i stanowi próbę uniknięcia zarzutu bezczynności.Stan faktyczny
Skarżąca I. L. wniosła skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zbadania zasadności orzeczenia z 1945 r. Organ zawiesił postępowanie, argumentując, że skarżąca nie przedłożyła dokumentów potwierdzających tytuł własności i postanowienia sądu ustalającego następców prawnych. Skarżąca wskazała, że księga wieczysta została zniszczona, a nieruchomość należy do rodziny od pokoleń, oraz przedłożyła postanowienia sądów dotyczące spadku. Sąd uznał, że skarżąca wykazała legitymację do wniesienia wniosku, a organ miał obowiązek samodzielnego ustalenia stron.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006r. sprawy ze skargi I. L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania - uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...]
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wyniku rozpatrzenia wniosku I. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2005 r. zawieszającego postępowanie administracyjne w sprawie zbadania w trybie nadzoru zasadności orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego P. w B. z dnia [...] sierpnia 1945 r. na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r.
W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, iż I. L. nie przedłożyła postanowienia sądu ustalającego następców prawnych M. R. oraz dokumentu potwierdzającego tytuł własności M. R. i F. R. do przedmiotowej nieruchomości ziemskiej a rozpatrzenie sprawy w trybie nadzoru zależy od uprzedniego przedłożenia przez wnioskodawczynię wyżej wymienionych dokumentów.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. L. zwana dalej skarżącą, wskazała adresy wszystkich spadkobierców i wyjaśniła, iż księga wieczysta została zniszczona a nieruchomość należy do rodziny F. R. od pokoleń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r. naruszają prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne ( zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lewis Nexis str. 206 ).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd nie zgodził się z poglądem organu, iż skarżąca nie wykazała legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego P. w B. z dnia [...] sierpnia 1945 r. Przedłożone w sprawie postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] listopada 2000 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 1992 r. sygn. akt [...] wskazują w sposób wystarczający, iż może ona skutecznie wnieść wniosek w przedmiocie stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
Do obowiązku organu administracji należy ustalenie z urzędu stron postępowania w sprawie. Takie ustalenia organ winien poczynić występując do właściwego sądu o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po M. R. ( art. 100 kpa ). Reasumując Sąd zauważa, iż zawieszenie postępowania w oparciu o przepis art. 97§1 pkt 4 kpa było błędne. Należy zauważyć, iż organ powinien załatwić sprawę w terminie określonym w art. 35 kpa a w przypadku niemożności dochowania wskazanego terminu organ powinien zastosować tryb przewidziany w art. 36 kpa tj. zawiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, podać przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy. W ocenie Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było przewlekle, skarżąca złożyła wniosek dnia 3 grudnia 2003 r., i zawieszenie postępowania w sprawie, wydane po złożeniu przez skarżącą skargi na bezczynność, stanowiło wybieg przed zarzutem bezczynności.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych i jako wadliwe winny być wyeliminowane z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ ma obowiązek prowadzenia postępowania i ustalenia samodzielnie stron postępowania. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło