IV SA/Wa 719/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Towarzystwa [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Towarzystwo O. w piśmie z dnia [...] września wystąpiło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z wnioskiem o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 126 kpa postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. o wznowieniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla realizacji przedsięwzięcia mającego polegać na budowie P. z infrastrukturą techniczną, jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie wniosło o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia do czasu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie jego nieważności. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach było zawieszone na podstawie art. 69 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Organ pierwszej instancji, po otrzymaniu raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydał na podstawie art. 149 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania, zamiast prawidłowego postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., wydanym na podstawie art. 159 kpa, odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] czerwca 2011r. , znak: [...], podnosząc, że wnioskodawca w sposób ogólny wskazał, że postanowienie zostało dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Okoliczność ta powinna wynikać z udokumentowanych i wiarygodnych dokumentów. Organ powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że niewskazanie tych okoliczności jest uchybieniem procesowym niepozwalającym na stwierdzenie nieważności postanowienia. Towarzystwo O. w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 7 kpa, bez wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r., stwierdziło, że skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawarło nowych okoliczności dla sprawy. Lecz jedynie w sposób ogólny wskazało, że powody świadczące o wadliwości postanowienia wskazało we o ponowne rozpatrzenie sprawy nieważnościowej. Organ stwierdził, iż wstrzymanie wykonania postanowienia w trybie art. 152 § 1 lub art. 159 § 1 kpa powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Uzasadnienie wniosku TO. nie stanowi podstawy do uznania, że zachodzi prawdopodobieństwo, że postanowienie może być dotknięte wadami z art. 159 1 kpa. Brak jest podstaw do uznania, że postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2), a skarżące TO. nie przedstawiło aktualnie żadnych dowodów na poparcie twierdzenia. W ocenie organu zarzut naruszenia art. 7 kpa nie jest trafny, tutejsze Kolegium działając na podstawie art. 7 i 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrało i rozpatrzyło materiał dowodowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyło Towarzystwo O., wnosząc o jego uchylenie w całości i poprzedzającego go postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 7 kpa, gdyż zostało wydane bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało tym, iż wydane i zaskarżone rozstrzygnięcie jest bezprzedmiotowe. W motywach skargi skarżący podniósł, że organ rozpoznając ponownie sprawę powinno uchylić własne postanowienie z dnia [...] listopada 2011 i umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa, bowiem procesowanie, czy wykonanie postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2011 r. stało się bezprzedmiotowe wobec wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy W. decyzji z dnia [...] grudnia 2011r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżący ponadto wskazał, iż we wnioskach z dnia [...] września 2011 r. o stwierdzenie nieważności, jak również we wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, wbrew stanowisku Kolegium, przedstawił przekonywujące argumenty na rzecz wystąpienia wiarygodnych przesłanek, że postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] czerwca obciążone jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżący podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem, np. wyrokiem NSA z dnia 20 maja 1998 r., IV SA 1784/97 (lex nr 43142) do zastosowania przez organ administracji wymienionej w art. 159 § 1 kpa instytucji wystarczy wskazanie na prawdopodobieństwo istnienia wad powodujących nieważność decyzji i to bez względu na stopień tego prawdopodobieństwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych. Zgodnie z treścią art. 159 § 1 kpa organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przepis ten wymienia tylko jedną przesłankę, która musi wystąpić, by organ nadzoru mógł wstrzymać wykonanie kwestionowanej decyzji. Przesłana tą jest przypuszczalne istnienie wady powodującej nieważność decyzji. Musi więc być to wada mająca pewne cechy oczywistości jeszcze przed podjęciem czynności postępowania dowodowego, albo też ujawniająca taką cechę w trakcie trwania tych czynności. W doktrynie podkreśla się, że wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest obligatoryjne, o ile organ stwierdzi prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 kpa. Skoro bowiem celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu decyzji dotkniętej ciężka wadą, to organ właściwy w sprawie ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji potencjalnie nieważnej, by pomniejszyć jej negatywne skutki, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. W przedmiotowej sprawie skarżący we wniosku z dnia [...] września 2011 r. domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. o wznowieniu na podstawie art. 149 kpa zwieszonego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i jednocześnie wniósł o wstrzymanie jego wykonalności na podstawie art. 159 § 1 kpa. Z treści art. 126 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżanego postanowienia wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Zgodnie z art. 149 § 3 kpa zażalenie przysługuje wyłączne na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, a to oznacza, że postanowienie o wznowieniu postępowania jest niezaskarżalne. Z zawartego w art. 126 kpa odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów art. 156 -159 do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wynika, że nie jest dopuszczalne wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 156 § 1 kpa, tym samym nie zachodzą podstawy do wydawania postanowienia w sprawie wstrzymania jego wykonalności na podstawie art. 159 § 1 kpa. Z uwagi na to, że orzeczenie o wznowieniu postępowania, objęte wnioskiem stwierdzenie nieważności, ma formę postanowienia na które w myśl art. 149 § 3 kpa zażalenie nie przysługuje, to organ powinien stosownie do art. 61 a § 1 kpa postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2011r. i wstrzymania jego wykonalności. Na to postanowienie przysługuje zgodnie z art. 61 a § 2 kpa przysługuje zażalenie. Mając na uwadze, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ istotny na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.