IV SA/Wa 72/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w sprawie ze skargi E. W., M. W., M. H., W. E., S. H. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. E. W. i M. W. złożyli w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący posiadają gospodarstwo rolne z którego dochód (średnio 4.850 zł. miesięcznie) stanowi podstawowe źródło utrzymania ich sześcioosobowej rodziny. Posiadają majątek w postaci domu o pow. 115 m2, gruntów rolnych (26,10 ha), gruntów leśnych (7,47 ha), trzech budynków gospodarczych, sprzętu rocznego (trzy ciągniki, kombajn), dwóch samochodów osobowych oraz inwentarza żywego (27 sztuk bydła o wartości 70.000 zł.). Wnioskodawcy oświadczyli, że miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 4.000 zł., natomiast wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego ok. 3.000 zł. Na rachunku bankowym posiadają ok. 20.000 zł. Stwierdzono, co następuje: Zdaniem referendarza sądowego skarżący nie wykazali, że należą do osób ubogich w związku z tym złożony przez nich wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest uzasadniony. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Z informacji przedstawionych przez skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący uzyskują stałe dochody z tytułu działalności rolniczej. Majątek wnioskodawców, oprócz gruntów rolnych o powierzchni 26,10 ha i leśnych o pow. 7,47 ha, stanowią także budynki, maszyny i urządzenia rolnicze oraz inwentarz żywy o znacznej wartości. Skarżący zgromadzili również oszczędności na rachunku bankowym. Powyższe okoliczności są wystarczające do uznania, że E. i M. W. nie są osobami ubogimi, którym grozi niedostatek. Brak jest zatem przesłanek do przyjęcia, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Referendarz sądowy podkreśla, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości o znacznej wartości, w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 2015 r. sygn. I OZ 1071/15 i z dnia 8 września 2015 r. sygn. akt I OZ 1062/15. niepublikowane. dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz z dnia 20 października 2004 r. sygn. FZ 454/04, niepublikowane.). Trzeba ponadto zauważyć, że nakłady na rozwój gospodarstwa rolnego nie mieszczą się w zakresie tzw. koniecznego utrzymania w związku z tym ich ponoszenie nie może stanowić decydującego argumentu za przyznaniem prawa pomocy, bowiem w wydatkach nie będących wydatkami koniecznymi strona jest zobowiązana poczynić oszczędności. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.