IV SA/Wa 720/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Michał Majcher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania indywidualnej ilości referencyjnej oddala skargę IV S.A./Wa 720/07 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. odmówił M. P. przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla dostawcy hurtowego. Wskutek odwołania wniesionego przez M. P. Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2007r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że M. P. składając odwołanie podniósł, że posiadana przez niego IIR jest niewystarczająca w stosunku do możliwości produkcyjnych jego gospodarstwa. Podkreśli, że trzykrotnie starał się o przyznanie ilości referencyjnej z krajowej rezerwy, jednakże trzy razy otrzymał odmowę. Nadto został wprowadzony w błąd przez podmiot skupujący bowiem ten nie wykazywał różnic pomiędzy dostawami mleka po przeliczeniu na mleko o referencyjnej zawartości tłuszczu, a dostawami rzeczywistymi. Dalej organ podniósł, że skarżący w dniu 31 marca 2005r. był właścicielem indywidualnej ilości referencyjnej w wysokości 169 199 kg. Jednocześnie w okresie od 1 kwietnia 2005r do 31 marca 2006r. sprzedał do podmiotu skupującego mleko w ilości 206 594 kg. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 lutego 2006r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 50, poz. 363 ze zm.) w roku kwotowym 2006/2007 indywidualne ilości referencyjne z krajowej rezerwy krajowej zostaną przyznane w pierwszej kolejności dostawcom hurtowym, którzy w roku kwotowym 2005/2006 będąc właścicielami IIR w wysokości nieprzekraczającej 800 000 kg mleka, zwiększyli sprzedaż mleka co najmniej o 5 000 kg w stosunku do IIR stanowiącej ich własność w dniu 31 marca 2005r., ale nie otrzymali IIR z krajowej rezerwy oraz do dnia 31 maja 2006r. złożyli wnioski o przyznanie IIR z rezerwy. Organ dalej stwierdził, że różnica pomiędzy wielkością sprzedaży mleka w roku kwotowym 2005/2006, a IIR stanowiącą własność skarżącego wyniosła 37 395 kg, a zatem został spełniony wymóg zwiększenia sprzedaży mleka o co najmniej 5 000 kg. W okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r skarżący dostarczył do podmiotu skupującego mleko w ilości 206 594kg, natomiast w dniu wydania decyzji o odmowie przyznania IIR z krajowej rezerwy był właścicielem IIR dla dostawcy hurtowego w wysokości 208 086 kg (decyzja z dnia [...] listopada 2005r.w sprawie zatwierdzenia umowy zbycia prawa do IIR i stwierdzenia wielkości IIR). Różnica zatem między ilością mleka sprzedanego w okresie od 1 kwietnia 2005 do 31 marca 2006, a indywidualną ilością referencyjną na dzień wydania decyzji o odmowie przyznania IIR z krajowej rezerwy była liczbą ujemną, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 lutego 2006r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Skargę na powyższą decyzję wniósł do sądu administracyjnego M. P.. Skarżący podnosi, że jego wniosek o IIR z krajowej rezerwy w 2005r został odrzucony jako wniesiony po terminie. Zaczął zatem dokupować mleko o niskiej zawartości tłuszczu od innych rolników i wpadł w "pułapkę rozbieżności". Kontaktował się z podmiotem skupującym, który zapewnił go, że będzie mieścił się w grupie rolników mogących ubiegać się o IIR z krajowej rezerwy. Podniósł także, że poczynił inwestycje w gospodarstwie, charakter kierunków rozwoju stada powoduje, że produkuje mleko o wyższej zawartości tłuszczu. To także spowodowało, ze musiał zapłacić karę za przekroczenie IIR. Nadto zbyt późno został poinformowany o odmowie przyznania IIR, co uniemożliwiło mu zakup ilości referencyjnych od innych rolników. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o jej oddalenie zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawę wydania decyzji w przedmiocie przyznania indywidualnej ilości referencyjnej z krajowej rezerwy stanowił art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku rolnego i przetworów mlecznych (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2081 ze zm.). Powołana norma ma jednakże walor jedynie procesowy, wskazuje bowiem organ właściwy do wydania takiej decyzji, formę załatwienia sprawy, a także ustanawia wymóg złożenia wniosku, co oznacza, że organ nie jest uprawniony do działania z urzędu. Taka też podstawa prawna została wskazana w decyzji organu I instancji. Należy przy tym ocenić, że uzasadnienie tej decyzji jest bardzo schematyczne i nie wyjaśnia w sposób dostateczny przesłanek rozstrzygnięcia. Dopiero organ odwoławczy działając jako II instancja obszernie, w sposób logiczny i wyczerpujący przedstawił materialne podstawy odmowy przyznania IIR z krajowej rezerwy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji, a zatem jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygnięta. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Przy czym zauważyć należy, iż organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji, jak też wady polegające na pobieżnym i zbyt ogólnikowym wyjaśnieniu podstaw rozstrzygnięcia, zawartych w uzasadnieniu decyzji. Tym samym w cenie Sądu wywody zawarte w decyzji organu II instancji w sposób zadawalający wskazują przesłanki, którymi kierował się organ. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie miały przepisy ustawy z dnia 24 lutego 2006r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 50, poz. 363 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2006r, przy czym do postępowań wszczętych i nie zakończonych do dnia 1 kwietnia 2006r. należało stosować przepisy dotychczasowe. M. P. wniosek złożył w dniu 17 maja 2006r, a zatem przepisy powołanego aktu miały zastosowanie do jego rozpoznania. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy w roku kwotowym 2006/2007 indywidualne ilości referencyjne z krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych zostaną przyznane w pierwszej kolejności dostawcom hurtowym, którzy: 1) w roku kwotowym 2005/2006 spełnili warunek określony w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, ale nie otrzymali indywidualnych ilości referencyjnych z krajowej rezerwy, oraz 2) w roku kwotowym 2005/2006 byli właścicielami indywidualnej ilości referencyjnej w wysokości nieprzekraczającej 800.000 kg mleka, oraz 3) do dnia 31 maja 2006 roku złożą wnioski o przyznanie indywidualnych ilości referencyjnych z krajowej rezerwy. Warunkiem, który został wskazany w pkt 1) uzyskania NR z krajowej rezerwy jest zwiększenie sprzedaży mleka lub przetworów mlecznych w stosunku do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej własność producenta w dniu 31 marca roku kwotowego poprzedzającego rok kwotowy, w którym złożono wniosek o przyznanie NR. Jak trafnie przeanalizowały organy, skarżący spełnił wszystkie powyższe przesłanki uzyskania IIR z rezerwy. Ustalenia organu odnośnie faktów nie zostały zakwestionowane przez skarżącego, co należy uznać za ich przyznanie. Również w ocenie Sądu nie można czynić im zarzutu jakiejkolwiek wadliwości. Jednocześnie jednak organy prawidłowo zastosowały przepis art. 2 ust.3 powoływanej ustawy z dnia 24 lutego 2006r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Norma ta co do zasady wskazuje sposób wyliczenia wysokości przyznania IIR z rezerwy, jednakże w konsekwencji stanowi dodatkową przesłankę materialną uzyskania dodatkowych ilości referencyjnych z krajowej rezerwy. Ustala bowiem, że wysokość indywidualnej ilości referencyjnej przyznanej z krajowej rezerwy dostawcy hurtowemu, który spełnia warunki opisane w pkt 1-3), ustala się jako różnicę między wielkością sprzedaży mleka w roku kwotowym 2005/2006, ustaloną zgodnie z ust. 2 i 2a, a wielkością indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej własność tego dostawcy w dniu wydania decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku rolnego i przetworów mlecznych, a zatem decyzji w przedmiocie przyznania IIR z krajowej rezerwy. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, który został poczyniony przez organ, że w wypadku gdy sprzedaż mleka w roku kwotowym 2005/2006 jest wyższa od ilości IIR posiadanej przez producenta w dniu orzekania o ewentualnym przyznaniu IIR z krajowej rezerwy, ilość referencyjna z rezerwy krajowej nie może zostać przyznana. Ryzyko konkretnych przedsięwzięć gospodarczych zostało tutaj przesunięte na rolnika, który w tym wypadku ponosi konsekwencje swoich działań polegających na skupowaniu od innych producentów IIR. Wobec powyższego obowiązkiem organu było zbadanie jaką wysokością IIR dysponował skarżący w dacie wydawania przedmiotowej decyzji. Jak to wynika z akt administracyjnych i w konsekwencji prawidłowych ustaleń organów, na dzień 29 listopada 2006r. skarżącemu przysługiwała, wskutek nabywania od innych rolników, IIR w wysokości 208 086 kg, natomiast sprzedaż mleka do podmiotu skupującego w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 31 marca 2006r kształtowała się na poziomie 206 594kg. Tym samym ilość IIR, której właścicielem w dacie orzekania o przyznaniu IIR z krajowej rezerwy, nieznacznie przewyższała wysokość dostarczonego mleka, co uniemożliwiło uwzględnienie wniosku skarżącego. Zarzuty zawarte w skardze nie miały żadnego znaczenia przy rozpoznawaniu sprawy bowiem fakt zarówno podjęcia inwestycji w gospodarstwie, jak również kierowanie się radami bądź sugestiami innych osób jest obciążony ryzykiem prowadzenia działalności rolniczej. Również kwestia zawartości tłuszczu nie miała znaczenia bowiem jedynie ilość mleka liczona w rzeczywistych kilogramach miała znaczenie przy dokonywaniu obliczeń. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.