IV SA/Wa 720/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. , nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych postanawia: zwolnić K. Z. od kosztów sądowych w całości K. Z. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (tj. zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten złożyła w sprawie wszczętej z jej skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnych (nr ew. [...], [...], [...], [...] oraz [...]) o łącznej powierzchni 0,3996 ha, położonych w L., stanowiących b. własność K. Z. oraz W. i M. K. Z treści druku PPF wynika, że skarżąca jest emerytką z orzeczoną II grupą inwalidztwa. Mieszka w mieszkaniu o powierzchni 70 m2., którego koszty utrzymania wynoszą ok. 300 zł. miesięcznie (woda - 20 zł miesięcznie, energia elektryczna – ok. 35 zł. miesięcznie, telefon – ok. 60-70 zł. miesięcznie, zakup węgla – 2000 zł. rocznie). K. Z. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1491,68 zł. netto (1099 zł brutto) miesięcznie. Nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów majątkowych. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje znaczne obniżenie warunków, w jakich egzystuje. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego. W aktualnej sytuacji procesowej, koszty te obejmują wpis sądowy w kwocie 200 zł. Oprócz tego ciężaru, strona może zostać do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA (wszystkie w wysokości 100 zł.). W ocenie Sądu skarżąca udowodnia brak realnych możliwości pokrycia wiążących się z niniejszym procesem kosztów opłat i wydatków sądowych (koszty sądowe). Wydatki poniesione w związku z udziałem strony skarżącej w postępowaniu sądowym właściwie uniemożliwiałyby dokonanie zakupu podstawowych dla egzystowania dóbr i usług. Wysokość wpisu należnego z tytułu wniesienia skargi sądowoadministracyjnej (jak i innych potencjalnych opłat), stanowi znaczącą część miesięcznego dochodu strony skarżącej. W konsekwencji uiszczenie na obecnym etapie postępowania wpisu sądowego (200 zł) niewątpliwie spowodowałoby że skarżąca nie byłaby w stanie zapewnić sobie minimum egzystencji, tj. zakupić podstawowe środki utrzymania takie jak żywność, opłacić rachunki stałe. Poza tym, nie można pominąć, iż na kolejnych etapach postępowania przed sądem, skarżąca może być zobowiązana do poniesienia innych opłat i wydatków (np. opłaty za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej itp.). W tej sytuacji, aby uchronić skarżącą przed tymi konsekwencjami oraz umożliwić kontynuowanie postępowania sądowego niezbędnym jest przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.