IV SA/Wa 725/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-06
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksmisja przeprowadzona przez komornika sądowego, będąca następstwem prawomocnego orzeczenia sądu, może stanowić podstawę do wymeldowania osoby z miejsca dotychczasowego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nawet jeśli osoba ta nie opuściła lokalu dobrowolnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że eksmisja przeprowadzona przez komornika sądowego na mocy prawomocnego orzeczenia sądu jest równoznaczna z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i powinna odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby, a orzeczenie sądu wiąże inne organy państwowe, w tym organy administracji publicznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G.D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z lokalu. O wymeldowanie wystąpiła właścicielka lokalu, powołując się na prawomocne postanowienie sądu o podziale majątku i zniesieniu współwłasności, które nakazywało G.D. opuszczenie lokalu. G.D. została eksmitowana z lokalu przez komornika sądowego. Skarżąca podnosiła, że nie może być wymeldowana, ponieważ nie opuściła lokalu dobrowolnie, a jedynie w wyniku eksmisji, oraz że nie otrzymała lokalu zastępczego. Organy administracji uznały, że fakt eksmisji stanowi podstawę do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. orzekającą o wymeldowaniu G.D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
Z akt sprawy wynika, że o wymeldowanie G.D. z lokalu wystąpiła w dniu [...] listopada 2010 r. M.D. - właściciel tego lokalu. Lokal nr [...]przy ul. [...] w W.stał się jej wyłączną własnością na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] listopada 2008 r. (sygn. akt [...]) którym orzeczono m.in. o podziale majątku wspólnego i zniesieniu współwłasności miedzy małżonkami M.D. i A.D. (pkt 2 postanowienia). Jednocześnie Sąd nakazał G.D. opuścić lokal, opróżnić i wydać go M.D. (pkt 3 postanowienia). Ponadto Sąd orzekł, że nie przysługuje G.D. uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego (pkt 4 postanowienia).
Prezydent Miasta W. podał, że G.D. w dniu [...] sierpnia 2010 r. została eksmitowana przez komornika sądowego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. - jej rzeczy zostały przewiezione do magazynu w M. Podkreślił, że faktu tego nie kwestionuje ani M.D. ani też G.D., która wyjaśniła, że w spornym lokalu nie mieszka od dnia eksmisji. Obecnie przebywa u różnych znajomych, którzy udzielają jej pomocy. Część jej rzeczy osobistych znajduje się w lokalu matki przy ul. [...] w W.
Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne Prezydent [...] W. uznał, że wystąpiły przesłanki do wymeldowania G.D. z lokalu przy ul. [...] w W., albowiem opuściła ona miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Urzędowe potwierdzenie jej przebywania w określonym miejscu na pobyt stały lub czasowy powinno odpowiadać stanowi faktycznemu. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i ma odzwierciedlać faktyczne miejsce przebywania osoby.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła G.D., podnosząc, że nie może dokonać wymeldowania ze spornego lokalu, ponieważ nie otrzymała dotychczas lokalu zastępczego.
Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu odwołania G.D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle art. 365 § 1 k.c. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony postępowania i sąd, który orzeczenie to wydał, ale również inne osoby, sądy i organy państwowe. Dysponując zatem wiedzą o prawomocnym wyroku eksmisyjnym, a także o tym, że w wyniku postępowania komorniczego sporny lokal został opróżniony w dniu [...] sierpnia 2010 r., organ jest zobowiązany do orzeczenia o wymeldowaniu eksmitowanej z tego lokalu.
G.D. zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniosła zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez przyjęcie, że opuszczenie przez skarżącą spornego lokalu nosiło znamiona dobrowolności. Autorka skargi zwróciła uwagę, że została usunięta ze spornego lokalu przez Komornika sądowego pod swoją nieobecność. Z tych ze powodów - w jej ocenie - nie można uznać, że w odniesieniu do skarżącej spełniona została przesłanka dobrowolności opuszczenia miejsca zameldowania.
Stawiając ten zarzut wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...].
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i zaprezentowaną argumentację prawną.
Na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o odroczenie rozprawy ze względu na fakt, że w Urzędzie [...]toczy się postępowanie w sprawie przydzielenia lokalu socjalnego dla skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2011 r. nie narusza prawa.
Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy, albowiem kwestia przydziału lokalu socjalnego nie jest istotna w sprawie meldunkowej z uwagi na rejestracyjny charakter ewidencji ludności. Organ prowadząc postępowanie o wymeldowanie danej osoby z miejsca dotychczasowego pobytu rozpoznaje sprawę pod kątem przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz.960) i na jej podstawie wydaje stosowne rozstrzygnięcie. Przydział lokalu nie jest natomiast przedmiotem rozważań w postępowaniu o wymeldowanie, a zatem jego uzyskanie bądź nie, nie ma znaczenia dla oceny legalności decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2011 r., którą na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzeczono o wymeldowaniu G.D. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Zgodnie z treścią tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 tej ustawy).
Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych konieczne jest ustalenie że opuszczenie miało charakter dobrowolny i było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swoich spraw życiowych w inne miejsce. Jednakże zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie od dawna ukształtowany jest pogląd, że na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu omawianego przepisu należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07, z dnia 4 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 788/08, lex nr 498351, G. Zalas - ewidencja ludności. Decyzja administracyjna w orzecznictwie sądowym, CASUS 1999, z. 4, poz. 16). Zasadnie zwrócił uwagę Wojewoda [...], że zgodnie z wyrażoną w art. 365 § 1 k.c. zasadą poszanowania prawa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Nie można zatem wbrew orzeczeniu sądowemu zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności, podważać rozstrzygnięcia nakazującego opuszczenie lokalu, a w przypadku wykonania eksmisji na drodze postępowania egzekucyjnego twierdzić, że opuszczenie w tej sytuacji miejsca pobytu jako niemające charakteru dobrowolnego nie jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych. Dokonując wykładni tego przepisu należy również mieć na uwadze, że istotą postępowania w sprawie o wymeldowanie osoby z lokalu jest zapewnienie zgodności zapisów w ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu danej osoby.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącej prowadzi do wniosku, że nie budzi wątpliwości fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez G.D. Powyższe wynika zwłaszcza z bezspornego faktu wyeksmitowania skarżącej z lokalu przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] (Sąd wskazał datę [...] sierpnia 2010 r.). Fakt dokonania eksmisji, stanowiącej następstwo postanowienia tego Sądu z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...] potwierdzony został w środkach dowodowych (wyjaśnieniach M.D.) i nie był kwestionowany przez samą skarżącą.
Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby postawić organom zarzut prowadzenia postępowania w sposób sprzeczny z naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego wyrażonymi w art. 7 i art. 10 k.p.a. W sprawie podjęte zostały bowiem wszelkie kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, Nadto organy administracyjne wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, dążąc do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prawidłowo oceniając zebrane dowody.
Konkludując, jeżeli zatem osoba nie przebywała w dotychczasowym miejscu pobytu, a jego opuszczenie miało charakter dobrowolny lub wynikało z czynności właściwego organu mającego swe oparcie w prawie, stwarza to podstawę do wydania orzeczenia o wymeldowaniu tej osoby.
Z przytoczonych powodów Sąd nie podzielił zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wobec zaś braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło