IV SA/Wa 727/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Gminy T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi. - oddala skargę - Decyzją z [...] października 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska orzekł o wymierzeniu Gminie T. kary pieniężnej w wysokości 7.800 zł za przekazanie mu przez Wójta Gminy T. 78 dni po ustawowym terminie sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za rok 2012. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że: - powyższe sprawozdanie zostało przez Wójta Gminy T. przekazane właściwemu organowi 19 czerwca 2013 r., podczas gdy termin na jego złożenie upłynął 1 kwietnia 2013 r. (art. 9q ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., zwanej dalej "ustawą"), - postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej zostało wszczęte 28 sierpnia 2013 r.; zawiadomienie o tym fakcie zostało doręczone stronie 2 września 2013 r., która nie wniosła żadnych uwag do sprawy, - wysokość kary pieniężnej ustalono w oparciu o art. 9z ust. 1 ustawy. W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina T. podniosła, że: - ustawa nie definiuje, kiedy następuje "opóźnienie" w przekazaniu sprawozdania (przekazanie po terminie), a kiedy jego "nieprzekazanie", stąd należy wnioskować, że przekazanie sprawozdania po terminie, lecz po wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, powinno skutkować umorzeniem postępowania (a strona przekazała sprawozdanie jeszcze przed wszczęciem tego postępowania), - w sprawie analogiczne zastosowanie powinien znaleźć wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r., sygn. akt P 26/11, w sprawie niezgodności art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o odpadach", z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), zwanej dalej "Konstytucją"; w wyroku tym Trybunał stwierdził, że przyjęcie przez ustawodawcę zbyt restrykcyjnych reguł odpowiedzialności za niewykonanie obowiązków z art. 37 ustawy o odpadach narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego, - naruszenie terminu przekazania sprawozdania nastąpiło w związku z trudnościami organizacyjno-prawnymi gminy, częstą zmianą prawa, nowością zastosowanej procedury przekazywania sprawozdania oraz brakiem uprzedniego wezwania do jego przekazania, - pracownik gminy 11 września 2013 r. w siedzibie organu złożył wniosek o niewymierzanie kary pieniężnej, co nie zostało zaprotokołowane, a organ niezgodnie z prawdą wskazał, że strona nie wniosła żadnych uwag do sprawy, - sytuacja finansowa gminy jest trudna. Decyzją z [...] lutego 2014 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano m. in., że: - zgodnie z art. 9z ust. 1 i art. 9q ust. 2 ustawy wymierzenie kary pieniężnej za przekazanie sprawozdania po terminie jest niezależne od winy strony i ma charakter obligatoryjny, stąd brak ujęcia przez organ pierwszej instancji okoliczności złożenia przez stronę wniosku o niewymierzanie jej grzywny nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r. nie ma znaczenia w sprawie, gdyż nie jest bezpośrednio z nią związany, - organ nie miał obowiązku uprzedniego wezwania strony do przekazania sprawozdania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję organu drugiej instancji wniosła Gmina T. zarzucając: - naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienia wyjaśnień strony co do okoliczności mających miejsce 11 września 2013 r. w siedzibie organu, udzielenie pracownikowi strony błędnych wyjaśnień oraz sytuacji społecznej i finansowej strony, - niezastosowanie w sprawie, na zasadzie analogii, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wójt gminy jest obowiązany do sporządzania rocznego sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 9q ust. 1 ustawy). Sprawozdanie jest przekazywane marszałkowi województwa i wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska w terminie do 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy (art. 9q ust. 2 ustawy). Gmina, która przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9q - podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia (art. 9z ust. 1 ustawy). Bezsporny jest stan faktyczny sprawy w zakresie przekazania przez Gminę T. właściwemu organowi sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za rok 2012 po ustawowym terminie (78 dni). W ocenie Sądu powyższa okoliczność uzasadniała wymierzenie Skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 9z ust. 1 w zw. z art. 9q ust. 1 i 2 ustawy. Z niżej wskazanych powodów nieuzasadnione są zarzuty Skarżącego zawarte w skardze: - nieuwzględnienie wyjaśnień strony co do: - okoliczności mających miejsce 11 września 2013 r. w siedzibie organu - udzielenie pracownikowi strony błędnych wyjaśnień (o ile takowe nastąpiło); - sytuacji społecznej i finansowej strony nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ - jak słusznie wskazał organ - wymierzenie grzywny za przekazanie sprawozdania po terminie jest niezależne od jakichkolwiek innych okoliczności poza przekazaniem sprawozdania po terminie; konstrukcja taka wynika wprost z art. 9z ust. 1 w zw. z art. 9q ust. 1 i 2 ustawy; nie doszło tym samym do mającego wpływ na wynik sprawy nieuwzględnienia okoliczności mających wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie - nie naruszono art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a.; z kolei z brzmienia przepisu sanacyjnego wynika jasno, że kara ponoszona jest za przekazanie informacji "po terminie" nie zaś tylko za jej nie przedłożenie w ogóle, jak chce to rozumieć strona (patrz zarzuty podnoszone w toku postępowania, powtórzone w skardze), - nie ma wpływu na wynik sprawy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013 r., gdyż nie dotyczy przepisów stanowiących podstawę wymierzenie Skarżącemu grzywny, lecz art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach; mimo pewnej analogii przesłanek wymierzenia kary pieniężnej z obu powyższych podstaw; w znajdującej zastosowanie w sprawie regulacji, prawodawca przewidział swoiste miarkowanie kary – przez jej automatyczne powiązanie z czasem trwania przekroczenia (ilość dni); z kolei brak zróżnicowania wysokości kary dla gmin o różnych możliwościach ekonomicznych ich ponoszenia (kwestia dolegliwości) nie może mieć znaczenia w rozpoznawanej sprawie, gdy - w ocenie Sądu - stawka w wysokości 100 zł za dzień nie jest rażąco surowa w stosunku do czynu - uchybieniu wymaganiu ustawowemu przez podmiot publicznoprawny, obowiązany do szczególnej staranności, gdy chodzi o kwestie znajomości prawa; sankcja w danej wysokości nie może być też kwalifikowana, jako nie do poniesienia przez gminę, nawet o skromnym budżecie; natomiast to, czy kara o wskazanej ustawowo, sztywnej wysokości może stanowić równocześnie skuteczne narzędzie prewencji w odniesieniu do gmin o znacznie większych możliwościach płatniczych (czy jest w odniesieniu do niej skuteczna), wykracza w istocie poza granice oceny zgodności z regułami Konstytucyjnymi danej regulacji, z perspektywy rozpatrywanej sprawy. Odnośnie podniesionego przez stronę zarzutu niezgodności przepisu z Konstytucją R.P. należy też stwierdzić, że - co do zasady - orzekanie o zgodności ustaw z Konstytucją należy do Trybunału Konstytucyjnego (art.188 Konstytucji R.P). Skład orzekający sądu administracyjnego może dokonywać oceny zgodności aktów normatywnych z Konstytucją w ten sposób, że - powziąwszy uzasadnione wątpliwości odnośnie konstytucyjności danego aktu – przedstawia, w myśl art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym – Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), Trybunałowi stosowne pytanie prawne, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził - jak wskazano - istnienia uzasadnionych wątpliwości, co do zgodności z przepisami Konstytucji R.P. przepisu ustawy. Niezależnie jednak od faktu, że Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego w trybie wskazanym w art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym Skarżąca może samodzielnie skorzystać z instytucji wskazanej w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Konstatując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, stąd Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).