IV SA/Wa 729/04
WyrokWSA w Warszawie2005-01-26
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Łukasz Krzycki, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uzgodnieniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wydane na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, może zostać utrzymane w mocy, jeśli organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do zarzutów strony dotyczących tego raportu oraz nie wyjaśnił odległości zabudowy mieszkaniowej od planowanego przedsięwzięcia?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do zarzutów strony dotyczących raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto, organ nie wyjaśnił odległości zabudowy mieszkaniowej skarżącego od planowanego przedsięwzięcia, co również narusza obowiązek należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Brak wyjaśnienia tych kwestii uniemożliwia ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. Z. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., które utrzymało w mocy postanowienie o uzgodnieniu warunków zabudowy dla budowy stacji paliw. Skarżący zarzucał organom nieuwzględnienie jego zastrzeżeń dotyczących raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, błędne ustalenie braku zabudowy mieszkalnej w pobliżu inwestycji oraz powoływanie się na nieobowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, uznając część zarzutów za niezrozumiałe.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]. maja 2004 r. oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz D. Z. kwotę 100 zł (sł. sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...]. maja 2004 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...]. lutego 2004 r. w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie Stacji Paliw Płynnych wraz z infrastrukturą (parkingi, sklep) na nieruchomości nr ew. [...] we wsi B. gm. G., wydane w trybie art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.),
Organ odwoławczy rozpatrywał sprawę w związku ze złożeniem zażalenia przez D. Z. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż kwestionowane rozstrzygnięcie organu I. instancji jest prawidłowe. Organ ten słusznie przyjął, iż w najbliższym otoczeniu stacji paliw brak nie ma zabudowy mieszkaniowej. Potwierdza to koncepcja zagospodarowania terenu wykonana przez Pracownię Projektową "M." z L. Wynika z niej, iż odległość budynku mieszkalnego D. Z. od obiektów stacji paliw wynosi około 170 m. Z aneksu do raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, iż teren obejmujący zabudowę mieszkaniową D. Z. nie jest objęty żadnymi przekroczeniami - ani dopuszczalnego hałasu w środowisku ani dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń w powietrzu. Wskazano też, że będą zastosowane wszystkie możliwe rozwiązania technologiczno - techniczne minimalizujące wpływ stacji paliw na otoczenie - m.in. zagospodarowanie terenów wzdłuż granic stacji paliw szybkorosnącymi krzewami.
Wskazana wyżej argumentacja organu II. instancji została użyta wobec treści zażalenia sprowadzającej się do następujących zarzutów:
- nawet schematycznie nie określono w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko obszaru oddziaływania benzenu, węglowodorów aromatycznych, i alifatycznych emitowanych w toku magazynowania i rozlewu paliw,
- przy oddziaływaniu innych substancji w raporcie nie uwzględniono, iż większość wiatrów wieje z zachodu na wschód,
- przy określaniu uciążliwości inwestycji w raporcie nie uwzględniono oddziaływania wynikającego z lokalizacji parkingu na 16 pojazdów ciężarowych - w okresie letnim będą one miały włączone non stop agregaty chłodnicze,
- założenie w raporcie, iż określoną rolę odegra ekran akustyczny z posadzonych w tym celu drzew i krzewów jest błędne, gdyż zacznie on pełnić swoje funkcje dopiero za 20 lat,
- błędnie przyjęto, iż w pobliżu nie ma zabudowy mieszkalnej, gdyż posiadany przez wnoszącego zażalenie obiekt w pobliżu planowanej stacji jest budynkiem mieszkalną (opłacany jest z tego tytułu odnośny podatek).
Wobec powyższych zarzutów D. Z. wnosił o powtórne rozpatrzenie sprawy.
W skardze na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. D. Z. zarzucił nie uwzględnienie, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, do którego treści odwoływano się w kwestionowanych rozstrzygnięciach nie obowiązywał w dniu orzekania. Podnosi, iż organy mylnie przyjmują brak zabudowy mieszkalnej w bezpośrednim pobliżu terenu planowanej inwestycji. Na dowód tego przedłożył mapę geodezyjną obejmującą południową część należącej do niego, przyległej do terenu realizacji inwestycji, działki nr ew. [...], na której naniesiony jest obiekt określany przez skarżącego jako budynek mieszkalny. Skarżący wywodził także, iż organ orzekający w sprawie nie ustosunkował się w istocie do zarzutów, które podnosił on w zażaleniu, odnośnie do przyjętych założeń, obliczeń i konkluzji zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnośnie do zarzutów dotyczących nie ustosunkowania się do prawidłowości raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazano, iż były one w części niezrozumiałe a do pozostałych ustosunkowano się w treści zaskarżonego postanowienia. Ponieważ organ nie zgłosił wątpliwości, co do wykonanych obliczeń w raporcie, a więc uznał je za prawidłowe.
W trakcie rozprawy skarżący złożył wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
W przypadku postępowania dotyczącego uzgodnienia z państwowym powiatowym inspektorem sanitarnym w trybie art. 48 ust. 2 pkt 2 - Prawo ochrony środowiska, poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu podstawowy materiał dowodowy stanowi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o ile jego sporządzenie w danym postępowaniu było wymagane (art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska). W danej sprawie obowiązek sporządzenia raportu wynikał z zawartego w aktach sprawy postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...]. czerwca 2002 r. (nr [...]), mocą którego nałożono na wnioskującego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obowiązek w tym zakresie (art. 51 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Ani przepisy prawa materialnego, a w szczególności ustawa - Prawo ochrony środowiska, ani przepisy procesowe (K.p.a.), nie przyznają informacjom zawartym w raporcie szczególnej mocy dowodowej. Raport ten nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 K.p.a., gdyż nie jest sporządzony przez organy państwowe ani podmioty wykonujące zadania z zakresu administracji publicznej, Nie jest też opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. zważywszy przede wszystkim, iż do jego opracowania nie jest wymagane legitymowanie się przez wykonawcę szczególnymi kwalifikacjami lub potwierdzonymi urzędowo uprawnieniami. Stąd informacje zawarte w raporcie muszą podlegać ocenie tak jak i inne dowody w sprawie. W szczególności orzekający organ musi ocenić, czy na podstawie całokształtu materiału dowodowego określona okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). W rozpatrywanym przypadku organy administracji obu instancji uznały, iż z przedłożonego przez wnioskodawcę raportu oraz sporządzonego do niego aneksu wynika, iż planowana działalność nie będzie negatywnie oddziaływać na działkę skarżącego, w szczególności nie zostaną przekroczone na jej terenie standardy jakości środowiska. Ustalenia organu I. instancji w tym zakresie zakwestionował skarżący, formułując katalog konkretnych zarzutów odnośnie do założeń przyjętych przy sporządzeniu raportu (m.in. nie ujęcie wszystkich uciążliwości, błędne przyjęcie kierunku występujących wiatrów, założenie funkcjonowania ekranu z zieleni itp.) i w następstwie tego wynikających z raportu konkluzji (brak uciążliwości planowanego obiektu). Zasadnie skarżący wywodzi, iż organ odwoławczy w istocie nie odniósł się merytorycznie do zawartych zarzutów. Stanowi to naruszenie art. 107 §. 3 K.p.a. w zakresie obowiązku szczegółowego uzasadnienia rozstrzygnięcia, który znajduje w sprawie zastosowanie stosownie do art. 126 K.p.a. Jako pozbawione jakichkolwiek podstaw Sąd ocenia stanowisko organu odwoławczego, prezentowane w odpowiedzi na skargę, iż w rozpatrywanym przypadku część zarzutów skarżącego zawartych w zażaleniu była niezrozumiała a do pozostałych odniesiono się w zaskarżonym postanowieniu. Przeciwnie, w zaskarżonym postanowieniu nie zajęto merytorycznie stanowiska odnośnie żadnego z przytoczonych wcześniej, jasnych i skonkretyzowanych zarzutów skarżącego dotyczących dokumentu stanowiącego podstawę rozstrzygania, jakim był raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Faktyczny brak ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów zgłoszonych w zażaleniu uniemożliwia w tym przypadku Sądowi ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Prawidłowe ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie spowoduje negatywne oddziaływania na sąsiednią działkę ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie uzgodnienia poprzedzającego ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W tej sytuacji nastąpiło naruszenie przepisów postępowania (narusza art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a.), które jednocześnie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśnienie kwestii prawidłowości przyjętych w raporcie założeń i wynikających stąd wniosków musi prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Słusznie także skarżący zarzuca, iż organy orzekające w sprawie w istocie nie wyjaśniły, jaka jest odległość zabudowy mieszkaniowej skarżącego od obiektów planowanego przedsięwzięcia. Powoływana przez organy jako dowód w sprawie mapa, sporządzona przez Pracownię Projektową "M.", przedłożona przez wnioskującego o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowanie terenu przy piśmie z dnia 18. lutego 2004 r., odnosi planowane odległości miedzy obiektami stacji a zabudową mieszkalną jedynie do budynku zlokalizowanego w północnej części działki skarżącego (obiekt ten został m. in. oznaczony na kolorowo). Z planu wynika istotnie, iż odległość od tego budynku do najbliższego obiektu stacji, według koncepcji zagospodarowania terenu zamieszczonej na mapie, wynosi 170 m.. Na planie tym naniesiony jest jednak także obiekt znajdujący się w części południowej działki skarżącego. Z planu nie wynika, jaki jest charakter tego obiektu. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie da się stwierdzić, dlaczego nie odniesiono odległości obiektów planowanej stacji także do obiektu naniesionego w części południowej działki skarżącego, zważywszy na jego twierdzenie w zażaleniu, że jest to budynek mieszkalny. Wątpliwości tej nie wyjaśnia także treść postanowienia organu II. instancji. W tym świetle twierdzenia zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż poziomy hałasu w obszarze obejmującym zabudowę mieszkaniową skarżącego nie będą przekroczone, nie zostały właściwie uzasadnione. Także to naruszenie obowiązku należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.) musi prowadzić do uchylenia decyzji, jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadnie również skarżący zarzuca powoływanie się organów orzekających w sprawie na postanowienia nieobowiązującego w dniu orzekania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. Do jego postanowień odwoływał się organ I. instancji, zauważając przy tym, iż nie obowiązywał on już w dniu orzekania. Natomiast organ odwoławczy przywołuje plan tylko w części postanowienia zawierającej opis dotychczasowego przebiegu sprawy, jednoznacznie nie wskazując, iż plan ten nie znajdzie w rozstrzyganej sprawie zastosowania. Jednak, ponieważ organy nie wywiodły z nieobowiązującego planu żadnych skutków prawnych w sferze zaostrzenia lub liberalizacji wymagań sanitarnych, powołanie się na nieobowiązujący plan w rozstrzygnięciach stanowi jedynie uchybienie nie mające w danym przypadku znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpatrując ponownie sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. rozważy zarzuty zawarte w zażaleniu D. Z. i orzeknie w sprawie uwzględniając, iż w przypadku gdyby konieczne okazało się przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, zastosowanie znajdzie art. 138 §. 2 K.p.a. W przypadku ustalenia, iż zarzuty dotyczące treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko są bezzasadne organ orzekający wskaże konkretne zapisy raportu lub odpowiednie zawarte w nim wyliczenia, które uzasadniają oddalenia zarzutów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło