IV SA/Wa 73/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-11
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, posiadająca oszczędności na lokacie terminowej i na rachunku bankowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli koszt wpisu od skargi wynosi 300 zł?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ skarżąca utrzymuje się wyłącznie z emerytury i wysokość zgromadzonych środków mogłaby nie wystarczyć na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ posiadane przez skarżącą oszczędności (5120 zł na lokacie, 3094,31 zł na rachunku bankowym) oraz płynność finansowa pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 300 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na uchwałę Rady Miasta S. dotyczącą opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, posiada dom i las, a także oszczędności na lokacie i rachunku bankowym. Wskazała na swoje wydatki związane z chorobą i ogrzewaniem domu, a także zadłużenie.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił ustanowić dla K. K. adwokata oraz oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] października r. Nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty postanawia: 1). ustanowić dla K. K. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2). oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2012 r. K. K. zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w niniejszej sprawie.
W nadesłanym w dniu 31 stycznia 2013 r. formularzu wniosku skarżąca wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1.307,07 zł netto miesięcznie. Jest właścicielką domu o powierzchni 85,67 m² i lasu sosnowego o pow. 2,15 ha. Oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że posiada orzeczoną II grupę inwalidzką i dlatego musi korzystać z gazowego ogrzewania domu, a także kupować niezbędne leki. Poinformowała, iż średnio miesięcznie wydaje na zakup paliwa gazowego kwotę w wysokości 613,64 zł, za energię elektryczną 90,00 zł, za wodę 42,00 zł, za telefon 100,00 zł, za wywóz śmieci 11,00 zł, za ubezpieczenie 30,00 zł, tytułem podatku 24,00 zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 910,64 zł miesięcznie. Oświadczyła, że na bieżące potrzeby życia codziennego tj. na zakup żywności, lekarstw, odzieży, środków chemicznych pozostaje jej kwota w wysokości 396,43 zł. Dodała, że z powodu awarii pieca gazowego zadłużyła się u prywatnej osoby na kwotę 5.000,00 złotych.
Na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca załączyła m.in. kserokopie: zestawienia operacji bankowych za okres od 1 grudnia 2012 r. do 5 marca 2013 r., wydruku potwierdzenia wykonania w dniu 9 maja 2012 r. wpłaty na lokatę terminową oraz kserokopię decyzji ZUS o wysokości emerytury. Jednocześnie wskazała, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i w tej sytuacji przy osiąganych dochodach z tytułu emerytury poniesienie kosztów sądowych i pomocy adwokackiej musiałoby odbyć się kosztem zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych. Dodała, że jest osobą samotną i ma odłożone na lokacie terminowej oszczędności w kwocie 5120 zł.
Rozpoznając wniosek skarżącej należy stwierdzić, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 w zw. z art. 258 § 1 ustawy P.p.s.a. referendarz sądowy może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Rozważając w pierwszej kolejności zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, iż zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, który może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania konieczne go dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.)
Złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanych przez nią dochodów oraz wysokości posiadanych wolnych środków pieniężnych wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącej nie daje podstaw do przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy mieć na uwadze, iż na obecnym etapie postępowania skarżąca, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193) zobowiązana jest do opłacenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł.
W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym jest, iż wnioskodawczyni posiada oszczędności w kwocie 5120 zł. Nadto, z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że saldo wyciągu okresowego datowanego na 11 lutego 2013 r. wyniosło 3094,31 zł, natomiast saldo końcowe na dzień 5 marca 2013 r. wyniosło 474,14 zł. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni posiada płynność finansową w stopniu, pozwalającym jej na uiszczenie kosztów sądowych.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż wykazane przez skarżącą okoliczności nie stwarzają podstawy do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pokrycie wydatku w kwocie 300 zł, tytułem należnego wpisu od skargi mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego jej utrzymania. Dodatkowo należy zaznaczyć, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt – zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 P.p.s.a.).
Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika – adwokata - należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie.
Należy mieć bowiem na uwadze okoliczność, iż skarżąca utrzymuje się wyłącznie z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w kwocie 1.307,07 zł netto, a wysokość zgromadzonych środków mogłaby przekraczać możliwość samodzielnego pokrycia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym, po przeanalizowaniu wniosku oraz złożonych przez skarżącą informacji dotyczących jej sytuacji finansowej należy stwierdzić, iż w stosunku do skarżącej zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło