IV SA/Wa 732/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Aneta Zaniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2005 r. sprawy ze skargi J. K., A. M., J. B., M. C., M. R., W. H., M. G., U. J., J. M., A. C., Z. K., J. M., M. H., M. D., A. D., M. P., J. M., S. B., J. K., S. D., K. F., C. S., L. G., R. W., F. K., Z. L., J. F., K. Ś., B. M., Z. M. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśniecia ostatecznych decyzji w sprawie obowiązku bezpłatnego dostarczania wody pitnej mieszkańcom wsi S., J. i N. - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Minister Środowiska, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia następujących decyzji Powiatowej Rady Narodowej we W.: z dnia [...] maja 1965 r., [...] lipca 1971 r. oraz [...] marca 1972 r. oraz umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, iż decyzje z 1965, 1971 i 1972 roku dotyczyły zobowiązania jednego z zakładów górniczych K. do budowy wodociągów oraz bezpłatnego dostarczania wody do wsi S., S., J. oraz N. Wydanie decyzji było następstwem uchwały Rady Ministrów nr [...] z dnia [...] stycznia 1962 r. oraz pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] maja 1970 r. Pozwolenie to nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, wobec czego znajdzie zastosowanie w sprawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 190, poz. 1865), zwanej dalej ustawą nowelizującą, z którego treści wynika, iż z dniem 8 czerwca 2004 r. wygasły ostateczne decyzje nakładające na zakład na czas nieoznaczony obowiązki dotyczące pozwoleń wodnoprawnych, które utraciły moc. W tej sytuacji, w ocenie organu, bezprzedmiotowe było prowadzenie postępowania w zakresie wygaśnięcia decyzji. W skardze na decyzję Ministra J. K. oraz inni, zainteresowani utrzymaniem w mocy decyzji w przedmiocie obowiązku bezpłatnego dostarczania wody, zarzucili iż została ona wydana z naruszeniem art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej Prawo ochrony środowiska. Organ nie wskazał, jaka była podstawa do przyjęcia, iż w sytuacji, gdy wygasły pozwolenia wodnoprawne przyjęto przyjęto także wygaśnięcie obowiązków związanych z tymi pozwoleniami. Nie uwzględniono też stanu faktycznego, wynikającego z korzystania z pozwoleń przez K. a następnie przez spółki będące następca prawnym K.. Skarżący wskazał, iż co prawda nie funkcjonuje już pozwolenie wodnprawne z 1970 roku, lecz pobór wody następuje nadal na podstawie dalszych pozwoleń. Były one wydawane z uwzględnieniem wynikającego z decyzji obowiązku dostarczania wody, czego nie kwestionował K. dostarczając bezpłatnie wodę. Także organ I. instancji omówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z lat 1965-1972 przyjmując, iż zasadne jest utrzymanie obowiązku dalszego dostarczania wody. W skardze wskazano okoliczności faktyczne przemawiające, zdaniem Skarżących, za utrzymaniem obowiązku dostarczania wody (m.in. brak możliwości wykorzystania przez mieszkańców nieużywanych przez szereg lat studni, z których, przed budową ujęcia dla potrzeb K., mogli bezpłatnie pobierać wodę). W skardze wskazano, iż na gruncie obowiązujących przepisów w szczególności art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) także istniałaby możliwość nałożenia obowiązku bezpłatnego dostarczania wody. Zakwestionowano także zawarte w aktach sprawy opracowania, z których wynika, iż obecnie eksploatacja ujęcia nie oddziaływuje negatywnie na wody podziemne. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo uszczegółowił opis stanu formalnoprawnego w zakresie korzystania z wód przez K. w okrasie gdy wydawane były decyzje z lat 1965-1972. Wskazano, iż obwiązywały wówczas także inne pozwolenia wodnoprawne niż wskazane w zaskarżonej decyzji, z 1970 roku, które jednak także już utraciły moc z uwagi na upływ czasu na jaki zostały wydane lub z uwagi na ich uchylenie. Wskazano, iż pobór wód jest obecnie dokonywany przez inny zakład niż K. S.A., w innych ilościach, częściowo z innych studni. W dodatkowym pismach procesowych z dnia 6, 7 i 14 września 2005 r. Skarżący podtrzymali stanowisko, co do merytorycznej zasadności utrzymania obowiązku dostarczania wody. Wskazano także, iż niedopuszczalne jest uzupełnianie przez organ administracji w odpowiedzi na skargę opisu stanu formalno-prawnego będącego podstawą orzekania. W trakcie rozprawy pełnomocnik K. S.A. oświadczył, iż od 1997 roku Kombinat nie dysponuje pozwoleniem wodnorpawnym. Wskazał, iż w zmienionym stanie prawnym zakład nie był już zainteresowany w uzyskaniu decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z lat 1965-1972. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Podstawą umorzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z lat 1965-1972 był przepis art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej Prawo ochrony środowiska w 2003 r. Stanowił on, w zw. z art. 12 tej ustawy, o wygaśnięciu z dniem 8 czerwca 2004 r. ostatecznych decyzji w przedmiocie nałożenia na zakład obowiązków na czas nieoznaczony dotyczących pozwoleń wodnoprawnych, które utraciły moc na podstawie przepisów dotychczasowych. Przedmiotowe decyzję z lat 1965-1972, jak wynika z ich treści, były wydawane w myśl art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 1962 roku - Prawo wodne (Dz.U. 34 poz. 158). Przepis ten dopuszczał, gdy nie było możliwe przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego ustalenie potrzeby wykonania urządzeń zapobiegających szkodzie, nałożenie obowiązków w tym zakresie w późniejszym okresie. Jedynie w treści decyzji z 1971 roku wskazano w związku z korzystaniem z jakiego pozwolenia wodnorpawnego wydawane były rozstrzygnięcia administracyjne (przywołano pozwolenie z 1970 roku). W sprawie jednak bezsporne jest, iż w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej Prawo ochrony środowiska tj. 8 grudnia 2003 r. nie pozostawało w obiegu prawnym żadne z pozwoleń wodnoprawnych wydanych dla K. do 1972 roku a więc przed terminem wydania ostatniej z decyzji zobowiązujących. Okoliczności tej nie kwestionowali Skarżący, zwracając jednocześnie trafnie uwagę, iż szczegółowa analiza stanu formalnoprawnego w zakresie pozwoleń wodnoprawnych obowiązujących w latach 1965-72 oraz terminów ich utraty mocy została zawarta dopiero w odpowiedzi na skargę. Nie zawarcie szczegółowej analizy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi uchybienie wymaganiom art. 107 § 3 K.p.a. Jednak z uwagi na fakt, iż naruszenie przepisów postępowania w rozpatrywanym przypadku nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż nie kwestionowany jest fakt utraty mocy przez wszystkie obowiązujące wówczas pozwolenia wodnoprawne, stwierdzenie uchybień w tym zakresie nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, co wynika a cnotrario z art. 145 §. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zmj. Trzeba wskazać, iż ustawodawca, wyrażając w art. 10 ust. 1 ustawy nowelizującej Prawo ochrony sadowiska zasadę wygaśnięcia decyzji dotyczących pozwoleń wodnoprawnych nie uzależnił wynikających z regulacji skutków od uwarunkowań faktycznych. Decyzje wygasły więc z mocy prawa niezależnie od okoliczności, czy istnieją przesłanki faktyczne przemawiające za dalszym obciążeniem podmiotów korzystających wcześniej z pozwoleń obowiązkami określonymi we wcześniejszych decyzjach. W tym świetle bezzasadne są przede wszystkim zarzuty skargi, iż Minister Środowiska nie wskazał podstawy prawnej wygaśnięcia decyzji. Bez znaczenia są także podnoszone okoliczności dotyczące zasadności, w ocenie Skarżących, utrzymania obowiązków wynikających z decyzji z lat 1965-1972 w zakresie bezpłatnego dostarczania wody prze K.. Można jedynie zauważyć, iż w sytuacji gdy K. nie korzysta obecnie bezpośrednio z wód w zakresie ich poboru lub odprowadzania ścieków (działania w tym zakresie wykonuje odrębny do K. S.A. podmiot praw i obowiązków administracyjnych), w sprawie bez znaczenia pozostaje, wynikająca z art. 133 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 roku, w brzmieniu na dzień orzekania przez organ odwoławczy, możliwość nałożenia obowiązku wykonania urządzeń służących zapobieganiu szkodom. W świetle tego przepisu nałożenie obowiązku dokonywało się poprzez odpowiednią zmianę pozwolenia wodnoprawnego, co w rozpatrywanym przypadku nie może znaleźć zastosowania z uwagi na nie korzystanie z pozwolenia przez K. S.A. W rozpoznawanej sprawie K. S.A. wystąpił do wojewody z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z lat 1965-1972 wskazując, iż dalsze dostarczanie wody jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak negatywnych oddziaływań dalszego korzystania z wód oraz fakt, iż korzystającym z wód nie jest już Kombinat. Wniosek ten spowodował wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia, czy istnieją przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 162 §. 1 pkt 1 K.p.a. W trakcie postępowania odwoławczego weszła w życie ustawa nowelizująca Prawo ochrony środowiska oraz nastąpiły skutki prawne wynikające z jej art. 10 ust. 1. Decyzje z lat 1965-1972 w przedmiocie obowiązku dostarczania wody wygasły z mocy prawa. W tej sytuacji bezzasadne byłoby prowadzenie postępowania w zakresie oceny czy decyzje te stały się bezprzedmiotowe. Zasadnie więc organ odwoławczy umorzył postępowanie w tym przedmiocie uwzględniając treść art. 105 §. 1 K.p.a. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji