IV SA/Wa 732/10
WyrokWSA w Warszawie2010-06-17
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Aneta Dąbrowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze jest bezprzedmiotowe, jeśli przedmiotem wniosku są grunty, w stosunku do których toczyło się już postępowanie i zostało ono zakończone ostateczną decyzją, mimo że nastąpiła zmiana stanu prawnego i faktycznego oraz różnice w powierzchni gruntów objętych wnioskami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, a decyzje umarzające postępowanie zostały wydane z naruszeniem prawa. Tożsamość sprawy, która wykluczałaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., nie zachodzi, gdy istnieją różnice w przedmiocie (powierzchni gruntów), stanie prawnym (zmiana ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych) oraz stanie faktycznym (zmiana koncepcji planu zagospodarowania przestrzennego).Stan faktyczny
Gmina P. złożyła wniosek o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych klas III. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie, uznając sprawę za tożsamą z poprzednio rozstrzygniętą ostateczną decyzją z maja 2008 r. Gmina P. wniosła skargę, argumentując, że nastąpiła zmiana stanu prawnego i faktycznego, a także różnice w powierzchni gruntów, co czyni sprawę nową i odmienną od poprzedniej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...].
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2010 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2010 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze [...] ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie wsi U., K. i J., gmina P., przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem towarzyszącej zabudowy usługowej oraz komunikacji.
Minister rozpoznając sprawę w I instancji podniósł, iż przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych o pow. [...] ha klas III oznaczonych na załączniku graficznym w skali 1:2000 stanowiącym integralną część wniosku Wójta Gminy P. z 15 października 2009 r, było już przez ten organ rozpatrywane. Decyzją z [...] maja 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wyrażania zgody na przeznaczenie ww. gruntów na cele nierolnicze. Decyzja ta jest ostateczna, a zatem obecnie prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Ponownie rozpoznając sprawę - w wyniku złożonego przez Wójta Gminy P. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2010 r. podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko. Podniósł, iż z analizy zgromadzonych materiałów w sprawie wynika, że przedmiotem wniosku Wójta z 15 października 2009 r. są grunty, w stosunku do których toczyło się już postępowanie administracyjne i zostało zakończone decyzją z [...] maja 2008 r. Decyzja ta została wydana na skutek wniosku Wójta Gminy P. z 21 grudnia 2007 r. o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze [...] ha gruntów rolnych klas III, położonych na terenie wsi U., K. i J., przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, mieszkaniowo - usługowej oraz pod tereny komunikacji.
Biorąc powyższe pod uwagę nie można raz jeszcze merytorycznie rozstrzygać o wniosku, którego przedmiotem są te same grunty. W ocenie Ministra, o tożsamości postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2008 r. oraz obecnego postępowania, świadczą te same okoliczności faktyczne obu spraw, tożsamość stron
Sygn. akt IV SA/Wa 732/10
oraz stan prawny, tj. podstawa prawna oceny sprawy. Ponowne rozpatrzenie sprawy i jej rozstrzygnięcie doprowadziłoby, zdaniem organu, do nieważności wydanej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Gmina P. reprezentowana przez Wójta - w skardze - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] marca 2010 r. Decyzji tej zarzucono naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Skarżąca podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji. Nowy wniosek o zmianę przeznaczenia był uzasadniony całkowitą zmianą koncepcji zmiany planu. Urbanista opracowujący projekt planu zmienił w sposób zasadniczy propozycje ustaleń planu, ograniczając obszar mający być objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów klasy III. Z uwagi na to, nie można, zdaniem skarżącego, uznać iż ponowny wniosek Wójta Gminy P., dotyczy tego samego projektu planu i jest tożsamy z wnioskiem wcześniej prawomocnie rozstrzygniętym. Jest to nowy wniosek, związany z nowym projektem ustaleń planu, a zatem nie można mówić, iż decyzja z [...] maja 2008 r. wyklucza, w myśl art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., możliwość rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z 15 października 2009 r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010r. i poprzedzająca ją decyzja z [...] stycznia 2010 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Sygn. akt IV SA/Wa 732/10
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy organ umorzył postępowanie w sprawie o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, albowiem uznał iż sprawa przeznaczenia tych samych gruntów została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Zdaniem organu ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, zakończone decyzją w przedmiocie zgody na zmianę przeznaczenia, stworzyłoby sytuację, w której ostatnia z wydanych decyzji dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W efekcie wydana decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. O zaistnieniu sytuacji procesowej przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. można jedynie mówić w przypadku stwierdzenia tożsamości sprawy. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych tożsamość sprawy zachodzi w przypadku, gdy występują te same podmioty, ten sam przedmiot i ten sam stan prawny w niezmienionym stanie faktycznym (np. wyrok NSA z 20.01.1999r., sygn. akt III SA 6434/97, publ. Lex nr 37852; wyrok NSA z 4.11.2003r., sygn. akt I SA 341/02; wyrok NSA z 13.05.2009r.,sygn. akt II OSK 783/08, publ. Lex nr 574330; wyrok WSA w Warszawie z 14.05.2009r., sygn. akt I SA/Wa 46/09, publ. Lex nr 551896; wyrok WSA w Warszawie z 23.05.2006r., sygn. akt I SA/Wa 1885/05, publ. Lex nr 232198).
W ocenie Sądu gdyby doszło do wydania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w postępowaniu z wniosku Gminy P. z 15 października 2009r. - decyzji w przedmiocie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze można byłoby jedynie mówić o tożsamości podmiotowej. Zarówno bowiem postępowanie zakończone decyzją z [...] maja 2008r., jak i niniejsze toczyły się pomiędzy tymi samymi podmiotami, tj. Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi a Gminą P. Natomiast w żadnej mierze nie można byłoby stwierdzić tożsamości przedmiotowej, faktycznej i prawnej.
W kwestii braku tożsamości przedmiotowej należy wskazać, iż chociaż obie sprawy dotyczyły zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klasy III położonych na terenie wsi U., K. i J. na cele nierolnicze przewidziane w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie można nie zauważyć, iż w poszczególnych sprawach rozważano zmianę
Sygn. akt IV SA/Wa 732/10
przeznaczenia obszarów powierzchniowo różnych. W pierwszym postępowaniu zakresem sprawy objęto grunty rolne klasy III o powierzchni [...] ha, z kolei w drugim o areale [...] ha.
Sąd nie dopatrzył się również tożsamości w stanie prawnym i w stanie faktycznym spraw. Otóż - jak słusznie zauważyła skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - w dniu 1 stycznia 2009r. doszło do zmiany ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r, nr 121, poz. 1266, ze zm.). Na skutek tej zmiany wyłączono z ochrony grunty rolne klasy IV, które w stanie poprzedniego wnioskowania były objęte równoczesnym wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia skierowanym do Marszałka Województwa [...] i wraz z gruntami rolnymi klasy III stanowiły zwarte kompleksy gruntów chronionych. Przedstawiona zmiana stanu prawnego wymusiła na uchwałodawcy planistycznym opracowanie nowego projektu planu, opartego na nowych założeniach planistycznych. Nowoopracowany projekt planu przeznacza pod zabudowę przede wszystkim grunty klas nieobjętych ochroną wynikającą z wyżej powołanej ustawy, tj. grunty klasy IV i niższych klas oraz pozostawia w rolniczym wykorzystaniu dużą część terenów objętych planem, w szczególności te które stanowią zwarte kompleksy gruntów klas chronionych. Zaś nowym wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze objęto jedynie grunty o powierzchni [...] ha, położone w sąsiedztwie terenów zabudowanych oraz wśród gruntów nieobjętych ochroną.
Wszystko to przeczy twierdzeniom organu, iż wydanie - po rozpoznaniu wniosku skarżącej z 15 października 2009r. - merytorycznej decyzji stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., albowiem decyzja ta nie dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Innymi słowy nie zaistniałaby tożsamość tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. .
Sąd - badając legalność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji w oparciu o powołane przepisy, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy, doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Wymienione decyzje zostały wydane z naruszeniem powołanych w nich przepisów prawa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sygn. akt IV SA/Wa 732/10
Organ - przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - winien mieć na względzie ocenę prawną oraz wytyczne sformułowane w niniejszym orzeczeniu i z poszanowaniem przepisów, w tym zasad postępowania administracyjnego, wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, uzasadniając ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., przy uwzględnieniu zasady przekonywania unormowanej w art. 11 K.p.a.
W tym stanie rzeczy - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło