IV SA/Wa 733/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-21

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Jarosław Stopczyński, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego (w tym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę czynnego udziału strony) poprzez wydanie decyzji o wymeldowaniu przed upływem przedłużonego terminu do uzupełnienia materiału dowodowego i bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Wojewoda, przedłużając termin rozpoznania sprawy do konkretnej daty w celu uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie wydając decyzję przed upływem tego terminu i bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, naruszył te zasady. W konsekwencji zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu P.Z. z pobytu stałego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek właściciela lokalu, który jednak zbył lokal przed złożeniem wniosku. Nowi właściciele podtrzymali wniosek. P.Z. twierdził, że nie opuścił lokalu dobrowolnie, lecz został zmuszony do jego opuszczenia, a sprawa o naruszenie posiadania toczyła się przed sądem cywilnym. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a., w tym wydanie decyzji przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez sąd oraz naruszenie zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądzono od Wojewody na rzecz P.Z. zwrot kosztów postępowania sądowego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz P.Z. kwotę 100zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2001r. Nr 110, poz. 1189 z późn. zm), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2004r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego P. Z. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie P.Z., gdyż opuścił on lokal którym był zameldowany na pobyt stały dobrowolnie. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postępowanie w sprawie wymeldowania P.Z. zostało wszczęte na wniosek jego babci H.B., właściciela lokalu w którym był on zameldowany. W toku postępowania organ ustalił, jednak iż przed złożeniem wniosku w dniu 20 stycznia 2003r. zbyła ona przedmiotowy lokal na rzecz A.B., A.B. i A.B.. Nowi właściciele lokalu podtrzymali wniosek o wymeldowanie P.Z.. Z zeznań H.B. wynika, iż P.Z. opuścił dobrowolnie lokal w sierpniu 2002r. Okoliczności tej nie potwierdza jednak P. Z., który twierdzi, iż faktycznie w lokalu przy ul [...] w W. nie zamieszkuje od 15 stycznia 2003r. Oświadczył, iż lokalu tego nie opuścił dobrowolnie lecz został do tego zmuszony przez wuja A.B., który utrudniał mu zamieszkiwanie poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych do lokalu. W celu usunięcia przeszkód uniemożliwiających mu swobodny dostęp do lokalu wystąpił do sądu cywilnego z roszczeniem o naruszenie posiadania. Wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2004r. Sąd Rejonowy W. oddalił powództwo P.Z.. Wyrok jest prawomocny. W dniu 12 stycznia 2005r. P.Z. wniósł o przedłużenie terminu rozpatrzenia sprawy do dnia 20 lutego 2005r., wskazując iż zamierza złożyć zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego W. odmawiające mu przywrócenia terminu do wznowienia postępowania w sprawie naruszonego posiadania. Pismem z dnia 18 stycznia 2005r. Wojewoda [...] poinformował strony postępowania iż w celu uzupełnienia materiału dowodowego, na wniosek P.Z. przedłuża termin rozpoznania sprawy do dnia 20 lutego 2005r. W dniu 19 stycznia 2005r. do urzędu wpłynęło pismo A.B. informujące, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. Sąd Rejonowy W. oddalił wniosek P.Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia [...] sierpnia 2004r. Organ uznał więc, iż obecnie nie toczy się przed tym Sądem żadne postępowanie, gdyż zażalenie o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania w sprawie naruszonego posiadania strona może wnieść dopiero po uzyskaniu uzasadnienia wyroku sądu. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005r. wniósł P.Z.. Żądając jej uchylenia oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. zarzucił im naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez wydanie decyzji przed rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez sąd, art. 7 kpa, przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, art. 8 Kpa przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, art. 9 kpa, przez naruszenie zasady czuwania organu nad interesem strony, art. 75 kpa, przez wydanie decyzji przed zapoznaniem się z dowodami przedstawionymi przez skarżącego, art. 77 w związku z art. 78 kpa i 80 kpa przez uchybienie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się zaś do zarzutu skarżącego dotyczącego rozpoznania sprawy nie czekając do końca przedłużenia terminu tj. do dnia 20 lutego 2005r. uznał, iż zarzut ten nie ma znaczenia w sprawie, ponieważ zgodnie z art. 35 kpa organ zobowiązany jest załatwiać strawę bez zbędnej zwłoki. Jednocześnie wskazał, iż dołączone przez skarżącego w dniu 18 lutego 2005r. zaświadczenia potwierdzają, że przed Sądem toczy się postępowanie wznowieniowe, które jednak należy do grupy postępowań nadzwyczajnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, iż zarzutom skargi nie można w części odmówić słuszności. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Odnosząc powyższe uwagi ogólne do stanu faktycznego sprawy należy wskazać, że w dniu 12 stycznia 2005r. skarżący zwrócił się do organu o przedłużenie terminu wydania rozstrzygnięcia do dnia 20 lutego 2005r. z uwagi na fakt, iż zamierzał on wnieść zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego W. odmawiające przywrócenia mu terminu do wznowienia postępowania w sprawie naruszonego posiadania. Pismem z dnia 18 stycznia 2005r. organ poinformował strony, że z uwagi na wniosek skarżącego przedłuża termin rozpoznania sprawy do dnia 20 lutego 2005r. celem uzupełnienia materiału dowodowego. Następnie nie czekając na przedłożenie przez skarżącego dokumentów uzupełniających w dniu [...] stycznia 2005r. rozstrzygnął sprawę. W dniu 18 lutego 2005r. skarżący przedłożył zaś zaświadczenia z Sądu Rejonowego W. informujące, iż przed tym sądem toczy się sprawa z jego powództwa o wznowienie postępowania o przywrócenie posiadania. W konsekwencji organ nie wziął pod uwagę powyższej okoliczności. W ocenie Sądu, skoro Wojewoda [...] uznał, iż istnieje konieczność przesunięcia terminu rozpoznania sprawy do dnia 20 lutego 2005r. w celu umożliwienia stronie przedłożenie dokumentów wskazujących, iż postępowanie o naruszenie posiadania nie zostało jeszcze zakończone, to wydając rozstrzygniecie przed tym terminem, nie czekając na przedłożenie w/w dokumentów organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Ponadto należy wskazać, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji organ nie powiadomił stron o prawie zapoznania się z aktami oraz złożenia końcowego oświadczenia. Nie zamieścił również w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady oraz nie poinformował skarżącego, o przyczynie skrócenia terminu wyznaczonego do rozpoznania sprawy, a zatem wydał on swoją decyzję z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa). Z zasady tej wynika bowiem dla organu administracji publicznej obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienia stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Czynny udział strony w każdym stadium postępowania ma na celu zapewnienie jej wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło