IV SA/Wa 733/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2010 r. sprawy ze skargi H. F. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) marca 2010 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że dom wraz ogrodem położony na nieruchomości, obejmującej działki o nr geodezyjnym: [...], [...], [...] i [...] (dawniej [...] i [...]), znajdującej się w N. (dawniej M.) nie podlegał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że należy zawiesić postępowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 10, poz. 51 ze zm.), w zakresie w jakim na jego mocy orzekanie o przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich, pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku przekazano do kompetencji organu administracji jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Po rozpatrzeniu zażalenia H. F. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podniósł, iż zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisu § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w zakresie, w jakim na jego mocy przekazano do kompetencji organu administracji publicznej orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej umożliwia tylko zawieszenie postępowania sądowego zgodnie z przepisem art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Natomiast zawieszenie postępowania administracyjnego zgodnie z dyspozycją przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa wymaga już istnienia bezwzględnej zależności między rozpatrzeniem zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie istnieje bezpośrednia zależność pomiędzy pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, a rozpatrzeniem i wydaniem decyzji w sprawie, co oznacza brak podstaw do zawieszenia postępowania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył H. F. wyrażając w niej swoje niezadowolone z powodu przejęcia przedmiotowej nieruchomości w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r, Nr 3, poz. 13 ze zm.) i podnosząc, iż składników przedmiotowej nieruchomości ziemskiej nie obejmował ww. dekret. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest ponadto ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Ze wskazanego przepisu wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje pogląd, iż przepis ten może być podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy do Trybunału Konstytucyjnego skierowane zostało pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu prawa, który stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia wydawanego przez organ administracji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 407/06, publ. LEX nr 351115, iż istota i cel instytucji zagadnienia wstępnego, istnienie domniemania konstytucyjności przepisów prawa do czasu ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a także zmiany legislacyjne w zakresie skutku orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wskazują, iż ustawodawca chciał w ten sposób wzmocnić gwarancje pewności obrotu prawnego. Obligatoryjne zawieszanie postępowań administracyjnych z tej przyczyny, iż rozpoznawana jest przez Trybunał Konstytucyjny sprawa zgodności określonych przepisów z Konstytucją RP, mogłoby powodować paraliż działalności administracyjnej, przekładając się na zmniejszenie pewności obrotu. Zdaniem Sądu wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w przedmiocie ww. pytania prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie jest konieczne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zatem zasadnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.