IV SA/Wa 734/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-10

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Leszek Kobylski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla fontanny, zlokalizowanej w pasie drogowym, może zostać wydana bez uprzedniego uzyskania zgody zarządcy drogi, a także czy taka inwestycja spełnia przesłankę "dobrego sąsiedztwa" w kontekście generowanego hałasu i immisji świetlnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że na etapie ustalania warunków zabudowy nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację inwestycji w pasie drogowym. Ponadto, sąd podzielił stanowisko organów administracji, że budowa fontanny jako obiektu małej architektury stanowi kontynuację istniejącego sposobu zagospodarowania terenu i uzupełnia zabudowę mieszkalno-usługową, nie kolidując z nią, a kwestie uciążliwości (hałas, światło) są badane na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej warunki zabudowy dla budowy fontanny. Wcześniej postępowanie zostało wznowione na wniosek skarżących, którzy twierdzili, że jako właściciele lokali mieszkalnych w sąsiednim budynku, bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Zarzucali, że fontanna generuje hałas i immisje świetlne, narusza przepisy o drogach publicznych oraz nie spełnia zasady "dobrego sąsiedztwa". Organy administracji uznały, że skarżący są stronami postępowania, ale po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówiły uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że inwestycja spełnia wymogi prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ( dalej jako: "SKO", lub " organ odwoławczy") z dn. [...] stycznia 2019r. Nr [...] którą ww. organ po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...] małż. [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dn. [...] listopada 2018r. znak [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dn. [...] marca 2017r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pn. budowa fontanny na terenie części działki nr ew. [...] w [...] – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu w toku którego ustalono następujący stan faktyczny i prawny: W dniu [...] marca 2017r. Prezydent Miasta [...] wydał decyzję Nr [...] znak [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą budowa fontanny na terenie części działki nr ewid. [...] w [...]. Powyższa decyzja w związku z nie zaskarżeniem jej przez żadną ze stron postępowania stała się ostateczną. W dniu [...] października 2017r. Państwo [...] i [...] reprezentowani przez radcę prawnego [...] wnieśli do Prezydenta Miasta [...] wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, w uzasadnieniu wskazując że wnioskodawcy, będąc stroną postępowania bez własnej winy nie brali w nim udziału. Jako podstawę prawną do wniosku o wznowienie postępowania wskazali art 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przymiot występowania w postępowaniu w charakterze strony wywodzą z praw właścicielskich nieruchomości położonej w pobliżu przedmiotowej inwestycji. Wnioskodawcy wskazali, że ich interes prawny wynika z posiadania prawa odrębnej własności (wspólność ustawowa małżeńska) lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Wnioskodawcy podnoszą, że działka [...] na której znajduje się ww. budynek mieszkalny, położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], objętej zaskarżoną decyzją, zaś wszystkie okna ich lokalu wychodzą bezpośrednio na funkcjonującą inwestycję. Fontanna generuje immisje (hałas, światło) powodujące znaczne uciążliwości. Sposób eksploatacji wykonanej fontanny (siła strumienia wody) powoduje tak znaczny hałas, że znacznie ogranicza korzystane z lokalu. Tym bardziej że zajmowany przez nich lokal mieszkalny nie posiada okien wychodzących na inną przestrzeń. Inwestycja generuje nieustanne immisje akustyczne, które trwają nieprzerwanie od rana do wieczora. Istnienie interesu prawnego wnioskodawców nie budzi więc wątpliwości. We wznowionym postępowaniu domagali się uchylenia decyzji, z uwagi na niespełnienie przez inwestycję wymagań przepisów prawa dotyczących zabezpieczenia interesów osób trzecich przed uciążliwościami powodowanymi w szczególności przez hałas. W dniu [...] listopada 2017r. Prezydent Miasta [...] postanowieniem wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2017r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą budowa fontanny na terenie części działki nr ewid. [...] w [...]. W dniu [...] marca 2018 roku Prezydent Miasta [...] wydał decyzję znak [...], którą to decyzją odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta [...] Nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą budowa fontanny na terenie części działki nr ewid. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał na brak podstaw do uznania za strony postępowania Państwa [...] i [...] z uwagi na brak wykazania interesu prawnego. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyli Państwo [...] i [...] reprezentowani przez radcę prawnego [...] W odwołaniu zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art 28 k.p.a. poprzez przyjęcie że małżonkowie M. posiadają tylko interes faktyczny, a przez to należy odmówić w/w praw strony w rozumieniu przepisu art 28 k.p.a. Ponadto wskazali na naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U.2017.1073) z uwagi, iż na okolicznych nieruchomościach nie istnieją jakiekolwiek podobne obiekty, które pozwalałyby na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Zarzucili także naruszenie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U.2017.2222), który zakazuje lokalizowania w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - w związku z faktem, że fontanna została wybudowana w pasie drogowym ul. [...], co wprost wynika z uzasadnienia Decyzji WZ i z uzasadnienia Decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po zapoznaniu się z aktami sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent Miasta [...] po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w dniu [...] listopada 2018r., wydał decyzję znak [...] na mocy której odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2017r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji pod nazwą budowa fontanny na terenie części działki nr ewid. [...] w [...]. Organ uznał, że wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (Państwo [...] i [...] małżonkowie [...] zostali uznani za strony postępowania, a pierwotnie bez własnej winy nie brali w nim udziału). Jednak po ponownym rozpatrzeniu sprawy z rozszerzonym kręgiem stron postępowania Prezydent Miasta [...] uznał, że wydałby wyłącznie decyzję odpowiadającą w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odwołanie od powyższej decyzji z zachowaniem terminu do jego wniesienia za pośrednictwem Prezydenta Miasta [...] złożyli Państwo [...] i [...] reprezentowani przez radcę prawnego [...]. W odwołaniu zarzucili naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U.2018.1945) z uwagi, iż organ I instancji w żaden sposób nie wykazał, że fontanna stanowi kontynuację istniejącej funkcji lub jej uzupełnienie, które nie kolidowałoby z istniejącą zabudową. Nie tworzy ona funkcjonalnej całości w kontekście stosunków społeczno-gospodarczych istniejących na tym terenie. Uniemożliwia bowiem mieszkańcom korzystanie z należących do nich lokali mieszkalnych z uwagi na generowany hałas. Odwołujący zarzucają także naruszenie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. drogach publicznych (tj. Dz.U.2018.2068), który zakazuje lokalizowania w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - twierdzą, że z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...], którą zezwolił na zlokalizowanie w pasie drogowym ul. [...] przedmiotowej inwestycji nie wynika możliwość umieszczenia obmurowania fontanny a jedynie jej elementu w postaci niecki. SKO w [...] w uzasadnieniu wydanej decyzji o utrzymaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości w mocy, przede wszystkim podniosło, że podzieliło stanowisko organu i instancji w zakresie wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania zawartej w art. 145§1 pkt.4 kpa. [...] i [...] małżonkowie [...] są bowiem właścicielami lokalu mieszkalnego oznaczonego nr [...], znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Dla ww. lokalu mieszkalnego Sąd Rejonowy w [...], [...] Wydział [...] prowadzi księgę wieczystą [...]. Z prawem odrębnej własności tego lokalu związany jest udział (3086/100000) we własności nieruchomości, składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Działka [...] położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], objętej zaskarżoną decyzją. Z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo w/w działek oraz immisje generowane przez przedmiotową inwestycję Odwołujący posiadają interes prawny. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2018.1945 t.j.), zwane dalej "u.p.z.p." i przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Ponadto SKO w [...] podniosło, że po wnikliwym przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego podobnie jak organ I instancji uznało, że przedmiotowa inwestycja spełnia łącznie wszystkie przesłanki wymienione w art. 61 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które są wymagane do wydania decyzji pozytywnej w przedmiocie warunków zabudowy. Kolegium wskazało, że jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy analizy funkcji stanowiącej załącznik nr 2 do ww. decyzji Prezydenta [...] nr [...], w obszarze analizowanym wzdłuż ul. [...] występuje zabudowa pierzejowa, którą tworzą budynki mieszkalno-usługowe. Występują tam również obiekty małej architektury, takie jak ławeczki, latarnie, kwietniki, śmietniki, itp. W ocenie Kolegium wprowadzenie obiektu małej architektury w postaci planowanej fontanny, stanowi kontynuację funkcji, która występuje w sąsiedztwie inwestycji. Teren objęty wnioskiem położny jest w pasie drogowym drogi gminnej ul. [...], w związku z powyższym nie wymaga ustalenia lokalizacji zjazdu. Ponadto istniejące uzbrojenie terenu (w ul. [...] znajduje się sieć elektroenergetyczna, wodociągowa, kanalizacji sanitarnej i deszczowej oraz teletechniczna) jest wystarczające dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Teren objęty wnioskiem jest wyłączony z użytkowania rolniczego. Decyzja organu pierwszej instancji Nr [...] z dnia [...] marca 2017r. znak [...] jest zgodna z przepisami odrębnymi. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z wymogami prawa materialnego Prezydent Miasta [...] uzyskał niezbędne uzgodnienia dla planowanej inwestycji, zaś wydana decyzja oraz analiza będąca jej integralną częścią zostały sporządzone rzetelnie i zgodnie z wszystkimi wymogami obowiązującego prawa. Projekt decyzji, w tym analizę, zgodnie z przepisem art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przygotowała mgr inż. Iwona Kowalczuk osoba posiadająca stosowne kwalifikacje i uprawnienia. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podnoszony przez Odwołujących jest chybiony, gdyż wbrew ich twierdzeniom planowana inwestycja spełnia zasady dobrego sąsiedztwa a organ przeprowadził tym zakresie wnikliwą analizę, co zostało wykazane powyżej w niniejszej decyzji. Skład orzekający Kolegium nadmienia, że jak wynika z przytoczonego powyżej orzecznictwa warunek kontynuacji funkcji jest spełniony, gdy planowana inwestycja powtarza jeden z istniejących w obszarze analizowanym sposobów zagospodarowania, jak również, gdy stanowi uzupełnienie którejś z istniejących funkcji, dające się z nią pogodzić i z nią nie koliduje. Odnosząc to do okoliczności ustalonych w sprawie SKO w [...] stwierdziło, że budowa fontanny jako obiektu małej architektury powtarza istniejący w obszarze analizowanym sposób zagospodarowania ( występują w nim obiekty małej architektury). Co więcej, przedmiotowa inwestycja w ocenie organu odwoławczego uzupełnia przeważającą w obszarze analizowanym zabudowę mieszkalno-usługową i z nią nie koliduje. Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 39 ustawy o drogach publicznych, organ odwoławczy wywiódł, że wbrew twierdzeniem Odwołujących z art. 39 ust. 3a zdanie pierwsze i pkt 1) u.d.p. wynika, że wydanie decyzji zezwalającej na zlokalizowanie w pasie drogowym planowanej inwestycji powinno nastąpić przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Nie jest zatem konieczne legitymowanie się zezwoleniem na zlokalizowanie inwestycji w pasie drogowym na etapie ubiegania się o ustalenie warunków zabudowy. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy podzielając stanowisko organu i instancji uznał, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 39 ustawy o drogach publicznych. Ponadto SKO w konkluzji swojego rozstrzygnięcia podniosło, że ustalenie warunków zabudowy jest etapem wstępnym realizacji inwestycji, które stwierdza, czy planowana inwestycja może być realizowana na danym obszarze, z uwzględnieniem przepisów szczególnych określających sposób zagospodarowania terenu i porządek urbanistyczny, dlatego też niedopuszczalne i przedwczesne na tym etapie są zarzuty nawiązujące do ograniczenia dostępu do światła, zwiększonego poziomu hałasu i zanieczyszczeń, obniżenia wartości sąsiednich nieruchomości. Wskazane powyżej zarzuty mogą być podniesione dopiero na etapie postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, (patrz wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r" II OSK 1048/15, LEX nr 2226864). Wskazane przesłanki i oceny doprowadziły do wydania decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia [...] lutego 2019r. złożyli [...] i [...] małż. [...] reprezentowani przez pełnomocnika będącego radca prawnym. Zaskarżonej decyzji zarzucili: I. naruszenie art 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 - z późn. zm., dalej "u.p.z.p.") poprzez przyjęcie, że w sprawie budowy fontanny na działce ewid. nr [...] w [...] spełniona została przesłanka tzw. "dobrego sąsiedztwa", tj. że istnienie na działkach sąsiednich obiektów małej architektury jak ławki, kwietniki, śmietniki, latarnie, czy tablice informacyjne pozwala stwierdzić, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, tj. ulicy [...] w [...] jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących fontanny w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej tej fontanny, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; II. naruszenie art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - z późn. zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 - z późn. zm., dalej "u.d.p.") w zw. z art. 39 ust. 3 u.d.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] wydanej pomimo braku w dacie wydania Decyzji WZ zgody właściwego zarządcy drogi, zaś w dacie wydania Zaskarżonej Decyzji zgody na umieszczenie w pasie drogowym ulicy [...] niektórych elementów fontanny, tj. w szczególności jej obmurowania i instalacji świetlnej (zgoda obejmuje niektóre elementy fontanny); III. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez zmianę stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w zakresie konieczności uzyskania zezwolenia zarządcy drogi publicznej na lokalizację w pasie drogowym obiektów niezwiązanych z ruchem drogowym bez szczegółowego uzasadnienia przyczyn tej zmiany. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o : 1. uchylenie zaskarżonej Decyzji oraz - na zasadzie art. 135 p.p.s.a. - uchylenie poprzedzającej ją Decyzji Prezydenta [...]; 2. przeprowadzenie dowodu z dokumentu - oświadczenia Mieszkańców budynku przy ul. [...] w [...]; 3. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.; 4. zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając podniesione zarzuty autor skargi w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 61 ust.1 pkt.1 u.p.z.p. wskazał, że skarżący nie kwestionują dopuszczalności lokalizowania na podstawie decyzji o warunkach zabudowy obiektów innych niż istniejące na działkach sąsiednich. Zwracają jednak uwagę na podniesioną przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestię braku kolizji między istniejącą zabudową a zabudową nowoprojektowaną. Powołując się na wskazane w treści skargi wyroki sądów administracyjnych, autor skargi wskazał, że nowe zamierzenie musi tworzyć z dotychczasową zabudową harmonijną całość oraz uwzględniać w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W tym kontekście podniósł, że za element takich uwarunkowań należy w ocenie Skarżących uznać wpływ planowanej inwestycji na jakość życia mieszkańców okolicznych budynków mieszkalnych. Ani Prezydent Miasta [...], ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie podjęły próby uzasadnienia, że realizacja fontanny mieści się w pojęciu "dobrego sąsiedztwa", o którym mowa w powołanym wyżej przepisie, a więc, że stanowi harmonijne uzupełnienie istniejącej zabudowy. Takie działanie obu organów jest niezrozumiałe, w szczególności w kontekście interwencji podejmowanych w sprawie zrealizowanej fontanny przez mieszkańców budynku położonego przy ul. [...]. Autor skargi wyeksponował argumentację, że w przypadku fontanny nie można mówić o kontynuacji istniejącej zabudowy, gdyż jest to nowy element w tej części miasta, a więc jego lokalizacja byłaby dopuszczalna o tyle, o ile nie pozostawałaby ona w kolizji z budynkami mieszkalnymi. Tymczasem kolizja taka istnieje, przynajmniej na płaszczyźnie społecznej, albowiem funkcjonowanie fontanny - co Skarżący podnosili od samego początku zaangażowania się w sprawę - uniemożliwia im normalne funkcjonowanie. W budynku przy ulicy [...] zlokalizowanych jest wiele lokali mieszkalnych, których okna wychodzą wyłącznie na placyk, na którym wybudowano przedmiotowy wodotrysk. Ten zaś emituje znaczny hałas oraz efekty świetlne, co stawia wielu mieszkańców budynku przed wyborem między życiem przy zamkniętych oknach (w celu zminimalizowania efektów całodziennego dudnienia wody spadającej z kilku metrów na kamienną posadzkę) a życiem w hałasie. Dodatkowo immisje świetlne utrudniają spokojne funkcjonowanie w porze wieczornej, kiedy to światła fontanny - mimo stosowanych przesłon - rozjaśniają lokale uniemożliwiając sen. Powyższe uciążliwości nie są wyłącznie subiektywnym odczuciem Skarżących, ale doświadczeniem wielu mieszkańców budynku przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 39 ust.1 pkt.1 u.d.p. autor skargi wskazał, że Skarżący nie zgadzają się z twierdzeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], że z punktu widzenia rozstrzygnięcia zawartego w Zaskarżonej Decyzji nie ma znaczenia fakt wydania zezwolenia zarządcy drogi dopiero po wydaniu Decyzji WZ, gdyż organ orzekający związany jest stanem faktycznym i prawnym z daty orzekania. Poglądu tego nie sposób podzielić, gdyż utrzymanie w mocy Decyzji Prezydenta [...] jest równoznaczne z utrzymaniem w obrocie prawnym Decyzji WZ, która z kolei wydana została z rażącym naruszeniem art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p., a tym samym powinna zostać uchylona albo też powinna zostać stwierdzona jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast uzasadniając zarzut naruszenia art. 8 kpa autor skargi wywiódł, że zmiana poglądu organu odwoławczego co do art. 39 ust.1 pkt.1 u.d.p. stanowi zaprzeczenie obowiązkowi organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Według autora skargi nie ulega wątpliwości, że wolta dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] służy wyłącznie temu, aby nie powodować negatywnych skutków dla zrealizowanej już inwestycji. Uznanie, że w dacie wydania Decyzji WZ konieczne było istnienie w obrocie prawnym zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację fontanny w pasie drogi publicznej - ulicy [...] zmusiłoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wyeliminowania z obrotu Decyzji WZ z urzędu, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż byłaby ona wydana z rażącym naruszeniem art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymało argumentacje i twierdzenia zawarte w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy w rozpoznawanej sprawie zgodnie z prawem, po wznowieniu postępowania orzekły, że warunki zabudowy dla inwestycji pn. budowa fontanny na terenie części działki nr ew. [...] w [...], są zgodne z przepisami prawa które stanowiły podstawę prawną ich ustalenia. Podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowią powoływane już przepisy ustawy z dn. 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu ( określana jako: "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Równocześnie, stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest od istnienia, co najmniej jednej działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej oraz zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przepis ten wprowadza do polskiego systemu prawnego zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania przestrzennego (Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, str. 491). Dodatkowo, stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy, planowane przedsięwzięcie musi być zgodne z przepisami odrębnymi. Obowiązywanie w polskim systemie prawnym zasady dobrego sąsiedztwa oznacza, że planowana inwestycja nie może odbiegać od istniejącej, w momencie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, sąsiedniej zabudowy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że ratio legis art. 61 ust. 1 ustawy jest ochrona "ładu przestrzennego", określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, jako ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 646/06, Baza NSA). Innymi słowy, zasada dobrego sąsiedztwa wymaga dostosowania nowej zabudowy do funkcji wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, a także do cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są przy tym faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanych już działek nowa zabudowa powinna bowiem odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 10/11, Baza NSA). Stwierdzenie, czy planowana inwestycja spełnia wymogi "ładu przestrzennego", musi zostać poprzedzone sporządzeniem analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, na którym inwestycja jest planowana. Szczegółowy sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w powiązaniu z analizą stanu istniejącego, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 61 ust. 6 ustawy, określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) – dalej "rozporządzenie". W rozpoznawanej sprawie skarżący, zarzucając naruszenie przez organy art. 61 ust.1 pkt.1 u.p.z.p. tj. naruszenia tzw. "zasady dobrego sąsiedztwa" wskazując, że naruszenie to polega na zlokalizowaniu nowej zabudowy właśnie w inwestycji fontanny miejskiej, bez prawidłowego ustalenia, że realizacja tego rodzaju inwestycji mieści się w pojęciu "dobrego sąsiedztwa", a więc że stanowi harmonijne uzupełnienie istniejącej zabudowy. Nie kwestionując, że fontanna ( jako technicznie wodotrysk) należy do kategorii tzw. obiektów małej architektury które występują na analizowanym obszarze, to jednak ze względu na jej oddziaływanie ( emisje akustyczne i świetlne) nie może być uznana za kontynuację istniejącej zabudowy z powodu, gdyż jest to nowy element z tej części miasta, a więc jego lokalizacja byłaby dopuszczalna o tyle, o ile nie pozostawałaby w kolizji z budynkami mieszkalnymi. Tymczasem taka kolizja występuje na płaszczyźnie społecznej, albowiem uniemożliwia normalne funkcjonowanie skarżących oraz innych mieszkańców lokali mieszkalnych, których okna wychodzą wyłącznie na placyk na którym zlokalizowano przedmiotową fontannę. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, zarzut naruszenia zasady "dobrego sąsiedztwa" w sposób wskazany w rozpoznawanej sprawie nie może zostać uwzględniony. Sąd zgadza się z poglądami organów prowadzącymi postępowanie w rozpoznawanej sprawie, że przeprowadzona w sprawie analiza urbanistyczna została wykonana prawidłowo oraz że doprowadziła ona do ustalenia, że w obszarze analizowanym ( zabudowa centrum miasta [...]) występuje zabudowa pierzejowa, którą tworzą budynki mieszkalno-usługowe. W obszarze tym występują również obiekty małej architektury, takie jak ławeczki, latarnie, kwietniki, śmietniki itp. Zgodzić się także należy, że budowa fontanny jako obiektu małej architektury powtarza istniejący w obszarze analizowanym sposób zagospodarowania ( występują w nim obiekty małej architektury). Jednocześnie przedmiotowa inwestycja uzupełnia przeważającą w obszarze analizowanym zabudowę mieszkalno-usługową i z nią nie koliduje. Przywołana w tym zakresie przez organy argumentacja i twierdzenia są wyczerpujące, spójne, konsekwentne, mające uzasadnienie w dokumentacji analizy urbanistycznej, stąd w ocenie Sądu zasługują na przyznanie jej waloru wiarygodności. Powyższe znajduje także formalne potwierdzenie w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dn. [...] marca 2017r. ustalające warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, gdzie w pkt. 9 ustalone są wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W ocenie Sądu powyższe jest ustalone w stopniu, który spełnia wymogi ochrony osób trzecich na etapie planowania inwestycji. Wreszcie należy wskazać, że ustalenie warunków zabudowy jest etapem wstępnym realizacji inwestycji. Ochrona prawna przed uciążliwymi emisjami oraz uwzględnienie przepisów szczególnych określających dopuszczalne poziomy hałasu, zanieczyszczeń, dostępu do światła są badane na kolejnym etapie postępowania jakim jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Na etapie weryfikowania warunków zabudowy tego rodzaju kwestie nie mogą być przedmiotem merytorycznych weryfikacji i rozstrzygnięć. W związku z pozytywnym ustaleniem w przebiegu rozpatrywania wniosku o wydanie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, w szczególności wobec ustaleń analizy urbanistycznej organy nie mogły odmówić wydania decyzji o ustaleniu wnioskowanych warunków zabudowy, gdyż tego rodzaju rozstrzygnięcie w przypadku spełnienia warunków art. 61 ust.1 u.p.z.p. ma charakter związany. Wobec powyższych ustaleń i ocen Sąd uznał zarzut naruszenia art. 61 ust.1 pkt.1 u.p.z.p. za niezasadny. Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, że na etapie ubiegania się o warunki zabudowy nie jest konieczne legitymowanie się zezwoleniem na zlokalizowanie inwestycji w pasie drogowym, stąd niezasadne jest zarzut naruszenia art. 39 ust.1 pkt.1 u.d.p. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 kpa w sposób określony w skardze, stwierdzić należy, że organy w toku prowadzonego postępowania posiadają uprawnienie do weryfikowania własnych stanowisk, jeżeli odbywa się to w sposób przewidziany prawem, w szczególności z zachowaniem uprawnień strony dla kwestionowania tego rodzaju zmian w postawie organu. W rozpoznawanej sprawie powyższe uprawnienia zostały zachowane, a sam fakt odmiennego poglądu organu co do rozumienia zastosowania przepisu art. 39 ust.1 pkt.1 u.d.p. nie miał wpływu na wynik sprawy. Stąd powyższy zarzut również został uznany za niezasadny. Biorąc pod uwagę powyższe i uznając skargę za niezasadną, Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło