IV SA/Wa 735/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-07
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, która nie upoważnia do rozpoczęcia robót budowlanych, może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy ma charakter przygotowawczy i nie upoważnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Nie narusza ona bezpośrednio prawa własności ani uprawnień osób trzecich, a potencjalne negatywne skutki dla nieruchomości sąsiednich mogą być rozpatrywane na dalszych etapach postępowania. W związku z tym, wykonanie takiej decyzji samo w sobie nie może spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., co uzasadnia odmowę wstrzymania jej wykonania.Stan faktyczny
Parafia [...] w W. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Dzielnicowego Centrum Kultury. Skarżąca argumentowała, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową i niemajątkową, w tym zablokowanie dostępu do jej nieruchomości i narażenie finansów publicznych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Parafii [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy wniosku Parafii [...] w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Skarżąca Parafia [...] w W. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2009r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2008r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie Dzielnicowego Centrum Kultury na części działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] oraz części działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla interesów publicznych i dla skarżącej. Przejście do kolejnych etapów realizacji inwestycji spowoduje narażenie publicznych finansów na poważny uszczerbek, albowiem niewątpliwie W. przeznaczy znaczne ilości środków finansowych już na samo przygotowanie inwestycji (dokumentacja projektowa i techniczna oraz umowy co do innych prac). Zaś szkoda, na której poniesienia narażona jest skarżąca ma postać uszczerbku majątkowego i niemajątkowego. Szkoda majątkowa wiąże się
z zablokowaniem przez realizację warunków zabudowy możliwości zapewnienia dostępu do jej nieruchomości, czego konsekwencją jest uniemożliwienie skarżącej korzystania z tej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem (działka budowlana). Z kolei szkoda niemajątkowa to utrudnienie skarżącej pełnego, prawidłowego i niezakłóconego korzystania z uprawnień jej przysługujących mocą powszechnie obowiązującego prawa, w szczególności ustawy o gwarancjach wolności sumienia i wyznania. Żadna
z opisanych wyżej szkód nie będzie mogła być wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Odmowa wstrzymania decyzji zaktualizuje również niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Taki przymiot posiada skutek w postaci trwałego negatywnego oddziaływania inwestycji realizowanej na podstawie "wadliwej decyzji" na sąsiadującą z nią nieruchomość Parafii, również wyrażającego się uniemożliwieniem dostępu do nieruchomości skarżącej, w konsekwencji braku możliwości korzystania z tej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem budowlanym.
Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek skarżącego - na zasadzie § 3 powołanego przepisu - wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków [...].
Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma więc charakter wyjątkowy, albowiem może mieć miejsce jedynie w przypadku gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Zastosowanie tej instytucji nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi, bowiem takie działanie sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu sprowadzającą się do przedsądu.
Obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego przesłanek zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji (postanowienia) faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnioskodawcy.
Wstrzymanie może dotyczyć tylko takiego aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Przedmiotowa instytucja ma zastosowanie do aktów potwierdzających lub stwierdzających istnienie określonego stanu prawnego, zawierających zakazy lub nakazy określonego zachowania, a także przyznających bądź cofających konkretne uprawnienia.
Sąd - mając na względzie treść art. 61 § 3 P.p.s.a. i przedstawiony wywód – uznał, że motywacja wniosku skarżącej nie może prowadzić do jego uwzględnienia. Okoliczności, na które powołuje się skarżąca w postaci zablokowania przez realizację warunków zabudowy dostępu do jej nieruchomości, w konsekwencji uniemożliwienia korzystania z tej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem budowlanym, niekorzystnego oddziaływania inwestycji na sąsiednią działkę skarżącej, obawy związane z utrudnieniami w wykonywaniu w przyszłości praktyk religijnych (jako, że
w chwili obecnej działka skarżącej jest działką budowlaną) i narażenia finansów publicznych na poważny uszczerbek, nie są zdarzeniami uprawdopodabniającymi, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Po pierwsze dlatego, że tego rodzaju zagrożenia muszą być realne, zachodzić w czasie ubiegania się o wstrzymanie, a nie w przyszłości. Po wtóre muszą grozić podmiotowi, który ubiega się o wstrzymanie, a nie innym podmiotom, czy jakiejś społeczności, bowiem w tym przypadku nie jest brany pod uwagę interes społeczny. W tym wypadku skarżący może działać jedynie w granicach własnego interesu. Tak więc wskazywanie na ewentualne skutki publiczne wykracza poza zakres oceny wniosku o wstrzymanie. Po trzecie decyzja ustalająca warunki zabudowy rozstrzyga jedynie o prawach inwestora w procesie inwestycyjnym, stanowi więc
o możliwości inwestowania i wskazuje warunki, na jakich zamierzenie może być realizowane. Oznacza to, iż ustala jedynie czy projektowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z wymaganiami na przykład: ochrony środowiska, przyrody, higienicznymi
i zdrowotnymi oraz określa warunki jakie należy spełnić w dalszym etapie procesu inwestycyjnego, czyli ma charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Nie upoważnia zaś inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Rozpoczęcie prac budowlanych może nastąpić dopiero po uprzednim uzyskaniu pozwolenia wydanego w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Decyzja o warunkach zabudowy nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich, obwarowana jest szeregiem wymogów postawionych inwestorowi, które mają zapewnić osobom trzecim na dalszym etapie procesu inwestycyjnego poszanowanie ich własności i swobodne korzystanie z ich nieruchomości. W sytuacji więc gdy decyzja
o warunkach zabudowy nie daje inwestorowi prawa do rozpoczęcia budowy, trudno mówić o jakimkolwiek oddziaływaniu inwestycji na działkę sąsiednią skarżącej, czy uniemożliwieniu korzystania z niej na dotychczasowych zasadach. W związku z tym wykonanie zaskarżonej decyzji na obecnym etapie nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudnych do odwrócenia skutków. Innymi słowy, decyzja której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy nie określa w swojej treści żadnych praw lub obowiązków, których wykonanie może rodzić skutki z art. 61 § 3 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. - postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło