IV SA/Wa 735/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-18
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która otrzymuje świadczenia emerytalne wraz z mężem w łącznej wysokości 3607 zł netto miesięcznie i ponosi miesięczne koszty utrzymania w wysokości 3600 zł, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych oraz czy powinna jej zostać przyznana pomoc w postaci ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, pomimo podeszłego wieku i złego stanu zdrowia, nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów sądowych w kwocie 200 zł, gdyż jej miesięczne dochody netto w wysokości 3607 zł, przy kosztach utrzymania 3600 zł, pozwalają na pokrycie tego wydatku bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Natomiast, ze względu na znaczne wydatki ponoszone na utrzymanie i leczenie, które pochłaniają większość dochodów, wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca T. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawczyni wraz z mężem osiąga miesięczne dochody w wysokości 3607 zł netto z tytułu świadczeń emerytalnych, a jej miesięczne wydatki na utrzymanie i leczenie wynoszą 3600 zł. Skarżąca powołała się na swój podeszły wiek (79 lat) i zły stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
1). Ustanowiono dla T. M. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. 2). Oddalono wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1). ustanowić dla T. M. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., 2). oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] skarżąca T. M. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie.
W nadesłanym w dniu 8 czerwca 2011 r. formularzu wniosku skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Wnioskodawczyni jako źródło miesięcznych dochodów wymieniła świadczenia emerytalne swoje oraz męża w łącznej wysokości 3. 607 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani środków pieniężnych. Uzasadniając przedmiotowy wniosek T. M. powołała się na swój podeszły wiek (79 lat) oraz zły stan zdrowia (przebyte dwa zawały serca oraz operacja wszczepienia stymulatora serca).
Na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedstawiła wykaz wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania, wyżywienie oraz leczenie, według którego skarżąca i jej mąż ponoszą miesięcznie koszty w wysokości 3600 zł. Skarżąca dołączyła również dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość otrzymywanych przez nią oraz jej męża świadczeń emerytalnych.
Rozpoznając wniosek T. M. należy stwierdzić, że zasługuje on na częściowe uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 w zw. z art. 258 § 1 ustawy P.p.s.a. referendarz sądowy może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Rozważając w pierwszej kolejności zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wskazać, iż zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, który może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania konieczne go dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.)
Złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie co do źródeł i wysokości uzyskiwanych przez nią oraz jej męża dochodów wskazuje, iż sytuacja materialna skarżącej nie daje podstaw do przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Należy mieć na uwadze, iż na obecnym etapie postępowania skarżąca, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 221 poz. 2193 ) zobowiązana jest do opłacenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł.
Okoliczność posiadania przez wnioskodawczynię oraz męża, który prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe, stałych źródeł dochodów w postaci świadczeń emerytalnych rzutuje na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącej, w szczególności gdy wysokość uzyskiwanych dochodów - łącznie 3.607 zł netto miesięcznie - wskazuje na to, iż jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż wykazane przez skarżącą okoliczności nie stwarzają podstawy do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pokrycie wydatku w kwocie 200 zł, tytułem należnego wpisu od skargi mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego jej utrzymania. Dodatkowo należy zaznaczyć, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt – zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw (art. 200 P.p.s.a.).
Rozpoznając natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika- adwokata należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie.
Trzeba zważyć, że złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie co do wysokości wydatków ponoszonych na utrzymanie domu oraz leczenie uzasadnia przyjęcie, iż uzyskiwane przez nią dochody nie są wystarczające do pokrycia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Jak wskazano powyżej skarżąca uzyskuje wprawdzie stałe dochody, jednak, co zostało przez skarżącą wykazane, ich znaczna część przeznaczana jest na utrzymanie konieczne.
W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku oraz złożonych przez skarżącą informacji dotyczących jej sytuacji finansowej należy stwierdzić, iż w stosunku do skarżącej zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło