IV SA/Wa 737/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-07

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może obejmować jednocześnie budowę budynków mieszkalnych oraz rozbudowę (przebudowę) drogi publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ wykroczył poza granice przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydając jedną decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynków mieszkalnych oraz rozbudowę (przebudowę) drogi publicznej. Rozbudowa drogi publicznej może być przedmiotem odrębnej decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, a nie decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w układach bliźniaczych i 1 budynku wolnostojącego, wraz z łącznikiem - drogą wewnętrzną. Skarżący podnosił, że postępowanie powinno być zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie spadkowe dotyczące nieruchomości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ wykroczył poza zakres ustalania warunków zabudowy, obejmując decyzją również rozbudowę drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, przyznał koszty pomocy prawnej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] listopada 2011 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata K. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Burmistrz Miasta S. działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 oraz art. 64 ust.1 w związku z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. J.Z. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 (dziesięciu) budynków mieszkalnych jednorodzinnych w 5 (pięciu) układach bliźniaczych i 1 (jednego) budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z łącznikiem drogą wewnętrzną pomiędzy ul. [...] i [...]na terenie składającym się z działek ewidencyjnych nr [...] , [...], [...][[...], [...] w obrębie nr [...] przy ulicach [...] i [...]w gminie S., oznaczonym na załączonej mapie literami A-B-C-D-A i E-F-G-H-l-J-K-L-M-N-E, stanowiącej załącznik do decyzji. W uzasadnieniu wskazano, iż inwestor J.Z. wystąpił w dniu [...]sierpnia 2011 r. z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla osiedla 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i 1 budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego. W dniu [...]października 2011 r. uzupełnił wniosek o warunki techniczne na przyłączenie osiedla do miejskiej sieci wodociągowej, wydane przez MZWiK w S. W trakcie rozpoznania wniosku stwierdzono, konieczność rozszerzenia przedmiotu decyzji o łącznik - drogę wewnętrzną pomiędzy ul. [...] i [...]- wrysowany przez inwestora na załączniku graficznym, a ponadto że należy sprecyzować, iż zabudowa bliźniacza planowana jest w 5 układach bliźniaczych Organ wskazał, iż po przeprowadzeniu analizy, o której mowa w § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 z 2003r. poz.1588), ustalono warunki i wymagania dotyczące w/w przedsięwzięcia. Z analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik do decyzji z dnia 29 listopada 2011 r. wynika, że wszystkie działki na której planowana jest inwestycja posiadają dostęp do drogi publicznej - do ul. [....] oraz [...] (gminnych). Wskazano, iż zabudowa na działkach sąsiednich jest różnorodna pod względem funkcjonalnym: zabudowa mieszkaniowa . jednorodzinna wraz z towarzyszącymi budynkami gospodarczymi/garażowymi sąsiaduje z zabudową składową, usługowo-biurową, handlową, produkcyjną oraz zabudową wielorodzinną. Ta ostatnia funkcja zabudowy stanowi pojedynczy wyjątek w terenie nie stanowiący przesłanki do ustalania warunków zabudowy. Sąsiedztwo w węższym zakresie przy ul. [...] obejmuje wyłącznie zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Dalsze sąsiedztwo składowo - produkcyjne nie wpłynie na planowaną inwestycję i wzajemnie, gdyż znajduje się ono w znacznej odległości, a obiekty te nie są dostępne ani z ul. [...] ani z ul. [...] Planowana inwestycja będzie stanowiła kontynuację funkcji zabudowy istniejącej w sąsiedztwie. Pismem z dnia 19 grudnia 2011 r. S.Z.wniósł odwołanie podnosząc, iż nieruchomości na których planowana jest inwestycja wchodzą w skład spadku i w tym zakresie toczy się postępowanie spadkowe. Dlatego też postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy powinno być zawieszone do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie twierdzenia nabycia spadku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania S.Z. od decyzji Burmistrza Miasta S. o ustaleniu warunków zabudowy dla powyższej decyzji orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. S.Z.wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionując wykonanie łącznika i wskazując na naruszenie prawa własności. Wobec powyższego skarżący wniósł o zmianę wydanych w sprawie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 10 (dziesięciu) budynków mieszkalnych jednorodzinnych w 5 (pięciu) układach bliźniaczych i 1 (jednego) budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego wraz z łącznikiem - drogą wewnętrzną pomiędzy ul. [...] i [...]na terenie (działce budowlanej) składającym się z działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie nr [...] przy ulicach [...] i [...] w gminie S. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy - według normy art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.; zwanej dalej: ustawa o p.z.p.) - jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków w nim wymienionych, a jednym z nich jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa uzależniająca zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Szczegółowe warunki określania cech nowej zabudowy reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o p.z.p Następnie warunki i wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu ustala się w decyzji o warunkach zabudowy, zawierającej część tekstową i graficzną (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). Wyniki analizy, o które mowa w § 3 ust. 1, zawierające część tekstową i graficzną, stanowią załącznik do wymienianej decyzji (§ 9 ust. 2 rozporządzenia). Ze sporządzonej w niniejszej sprawie analizy wynika, iż działki sąsiednie, dostępne z tej samej drogi publicznej, zabudowane są w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy). Dominującą funkcją obszaru jest funkcja mieszkaniowa jednorodzinna. Pomimo jednak, iż powyższa inwestycja wpisuje się w istniejącą na tym obszarze zabudowę pod względem funkcji oraz parametrów, Sąd orzekł o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji uznając, iż orzekające w sprawie organy wykroczyły poza granice orzekania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Jak wynika z treści decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] listopada 2011 r. jej przedmiotem jest określenie cech nowej zabudowy planowanej na obszarze gdzie nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie jednak organ pierwszej instancji poza ustaleniem warunków dla planowanych budynków mieszkalnych ustalił również warunki dla lokalizacji łącznika - drogi wewnętrznej pomiędzy ul. [...] i [...].. W analizie wskazano, iż ul. [....] - mimo iż jest drogą publiczną - posiada nienormatywną szerokość 1,8 m - 2,5 m (liczone na odcinku inwestycji). Szerokość ta nie odpowiada przepisowej minimalnej szerokości dla dojazdu do działek budowlanych określonej na min 5 m, co wynika z art. 14.2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2002 Nr 75 poz. 690). W związku z powyższym rozważono przepisy art. 7.1 i art. 7.2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. 1999.43.430) - pod kątem możliwości zmniejszenia szerokości ul. [...] z przepisowych 10m w liniach rozgraniczających (dla publicznej drogi klasy dojazdowej) do możliwej do uzyskania w terenie. Po wrysowaniu obustronnych linii zabudowy - na podstawie lic budynków flankujących ul. [...]- stwierdzono, że odległość między nimi wynosi 14m-15m. W przestrzeni tej możliwe jest wytyczenie drogi o szerokości max 5m, z uwzględnieniem przepisowej odległości budynków od granicy działki min 4m (tj. ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi). W takiej szerokości ulicy możliwe jest ułożenie linii elektroenergetycznej, wodociągu i kanalizacji - niezbędnych dla funkcjonowania przyszłej zabudowy. Linia gazowa – o mniejszym znaczeniu dla przyszłej zabudowy - jest prowadzona aktualnie po działkach prywatnych na zasadzie służebności przesyłu i ocenia się, że ta tendencja się utrzyma. Z analizy wynika też, że ul. [...] będzie musiała zostać poszerzona w kierunku zachodnim. Powyższa konstatacja jest zgodna z wydanymi wcześniej decyzjami o warunkach zabudowy w rejonie: nr [....] z dnia [...]12.2009 znak [...] i nr [...] z [...].08.2008 z dnia [...] 08.2008 znak [...]. Ponadto analiza głębokości działek - po takim poszerzeniu ul. [...] i zastosowaniu linii zabudowy 4m od linii rozgraniczającej ulicy i tyle samo od granicy działki (ściany z otworami drzwiowymi i okiennymi) - wskazuje na możliwość ich zabudowy: szerokość pasa budowlanego będzie wynosić 12m-18m, co pozwala na usytuowanie prawidłowego domu mieszkalnego. Wskazano w analizie, że powyższe uwzględnia tendencję do poszerzania działek położonych, od strony zachodniej ul. [...] o fragmenty wydzielane z pierwotnej działki ew. nr [...]. W powyżej opisanej sytuacji, zdaniem autora analizy należy bardzo pozytywnie ocenić zamiar inwestora połączenia ulic [...] i [...] łącznikiem o szerokości 5m. Łącznik ten zapewni bezpieczeństwo funkcjonowania ul. [...], formalnie funkcjonującej jako wąski sięgacz bez zawrotki. Rozwiązanie to umożliwi samochodom mieszkańców ul. [...] na dogodniejszy wyjazd na drogę o wyższych parametrach technicznych - ul. [...] o szerokości 6-9m. Należy jedynie wskazać na kolizyjność pierwotnie proponowanego położenia łącznika na granicy działek ew. nr [...] i [...]z budynkiem na działce ew. nr [...], w sytuacji rozwiązania docelowych linii rozgraniczających ul. [...]. Dlatego też wskazano jako prawidłowe urbanistycznie położenie łącznika na granicy działek ew. nr [...] i [...], co da znacznie bardziej prawidłowy efekt przestrzenny i nie będzie kolidowało z istniejącą zabudową. W ocenie Sądu mając na uwadze powyższe zapisy analizy stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy stwierdzić należy, iż organ wykroczył poza granice przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do treści art. 59 ust.1 zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Z uregulowań wskazanego przepisu wynika wyraźnie, że decyzja o warunkach zabudowy jest wydawana zarówno wtedy, gdy zmiana zagospodarowania terenu polega na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z wyłączeniem sytuacji przewidzianych w art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie bowiem do treści art. 50 ust. 1 ww. ustawy - inwestycje celu publicznego są lokalizowane na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W ocenie Sądu podkreślić bowiem należy, iż choć przedmiotem wydanej w niniejszej sprawie decyzji poza ustaleniem warunków zabudowy dla budynków mieszkalnych jest budowa drogi wewnętrznej, to z załącznika do decyzji wynika iż jednocześnie niezbędna jest rozbudowa drogi gminnej tj [...]. Wprawdzie decyzja o warunkach zabudowy mówi o łączniku stanowiącym drogę wewnętrzną to nie bez znaczenia jest fakt, iż będzie on służył połączeniu dwóch dróg o statusie dróg publicznych tj. drogi [...] i [...], które należy przebudować. Rozbudowa (przebudowa) drogi publicznej może być przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Nie jest bowiem możliwe w świetle obowiązujących przepisów wydanie jednej decyzji dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych oraz rozbudowy (przebudowy) drogi publicznej. Za bezzasadne natomiast w ocenie Sądu uznać należy zarzuty skargi dotyczące sprzeciwu wobec planowanej inwestycji w związku z rzekomym brakiem uregulowania stanu prawnego nieruchomości. Okoliczności tę nie mają znaczenia na etapie postępowania o wydanie warunków zabudowy Stosownie bowiem do treści art. 63 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Tym samym decyzja o warunkach zabudowy może być wydana bez zgody właściciela, gdyż stanowi wyłącznie informację o możliwości zabudowy i zagospodarowania terenu objętego decyzją i nie rodzi tytułu prawnego dla wnioskodawcy do terenu objętego decyzją. Równocześnie decyzja o warunkach zabudowy nie tworzy warunków do regulacji stanu prawnego działek, która to sprawa powinna być rozstrzygana w oparciu o stosowne przepisy - lecz poza przedmiotowym postępowaniem. Mając na uwadze stwierdzone naruszenie prawa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Jednocześnie na podstawie art. 152 Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Ponadto Sąd orzekł o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02.163.1348 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło