IV SA/Wa 738/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-24
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej może wydać decyzję zwalniającą z zakazów poboru kruszywa na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, jeśli jest to sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Wydanie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzji zwalniającej z zakazów poboru kruszywa ze złoża, które znajduje się na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią i jest objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym zmian ukształtowania terenu, byłoby sprzeczne z ustaleniami tego planu. W związku z tym, organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwolnienia.Stan faktyczny
Spółdzielnia "R." złożyła skargę na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej odmawiającą zwolnienia z zakazów poboru kruszywa ze złoża naturalnego. Organ odmówił zwolnienia, wskazując na lokalizację złoża na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, co jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje zmian ukształtowania terenu w takich obszarach. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "R." z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zakazów w przedmiocie poboru kruszywa ze złoża naturalnego - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni ,,R". odmówił zwolnienia z zakazów wynikających z art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) w przedmiocie poboru kruszywa ze złoża naturalnego S., na lewym brzegu rzeki R. w km [...], w miejscowości S..
Na skutek odwołania Spółdzielni ,,R." Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] ponownie odmówił zwolnienia z ww. zakazów wynikających z art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż przedmiotowa działka, na której planuje się inwestycję znajduje się w całości w strefie zalewu wodami rzeki R. o prawdopodobieństwie przewyższenia Q5%, a nawet Q10% (linia zalewu wodą o prawdopodobieństwie przewyższenia p=5% nakłada się częściowo na linię zalewu wodą o prawdopodobieństwie przewyższenia p=10%) wg opracowania: Studium określające granice obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią dla terenów nieobwałowanych w zlewni W., na podstawie którego Gmina S. ustanowiła w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszar bezpośredniego zagrożenia powodzią obejmujący przedmiotowy teren. Wzdłuż rzeki prowadzona jest basenowa eksploatacja kruszywa. Brak właściwego filara może w konsekwencji doprowadzić do dewastacji koryta rzeki. Potwierdzają to ostatnie wezbrania i wynikające z nich powodzie, powodujące zniszczenia brzegów oraz przekierowania rzek do basenów eksploatacyjnych. Teren na którym ma być prowadzona eksploatacja kruszywa znajduje się w bardzo specyficznych warunkach. Dookoła złoża S. znajdują się tereny, na których działalność górnicza została już zakończona (obszary górnicze: S. i S.) oraz teren czynnego zakładu (eksploatacja złoża S.). Obszary te zostały obniżone i może to
l
spowodować, zalanie ich wodami powodziowymi, które przepływając poza obszarem złoża S. pozostawią go jako wyspę. W wyniku szczegółowej analizy ukształtowania terenu na podstawie materiałów pochodzących ze studium i załączonej mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 ustalono, że teren planowanej inwestycji będzie zalany na wypadek wystąpienia Q5% warstwą wody o głębokości od ok. 0,5 do 0,9 m, w przypadku zaś wody o P=1%-głębokości od ok. 1,2 do 1,5 m.
W ocenie organu nie uwzględnienie przy podejmowaniu decyzji o dopuszczeniu basenowej eksploatacji w korycie wielkiej wody warunków, które dyktuje spływ wód powodziowych jest niezgodne z obowiązkami nałożonymi na Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. ustawą Prawo wodne, który zobowiązany jest do utrzymania w należytym stanie technicznym jej koryta i zapewnienia swobodnego przepływu wód powodziowych. W związku z powyższym nie może wyrazić zgody na działalność, która w dużym stopniu utrudni, a nawet uniemożliwi wywiązywanie się z tych obowiązków, a tym samym utrudni ochronę przed powodzią.
Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] lutego 2009r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 82 ust. 1 , 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni "R." utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, iż uchwała Rady Gminy w S. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "S." w § 3 stanowi, że tereny zagrożone zalaniem wodami powodziowymi oznaczono symbolem ZZ, a obszar bezpośredniego zagrożenia powodzią bez prawa zabudowy oraz wykonywania robót i czynności mogących utrudnić ochronę przed powodzią, wyznacza granica zalewów o prawdopodobieństwie przewyższenia Q5% i częściowo Q10%. Z § 6 ww. uchwały wynika, iż eksploatację surowców mineralnych dopuszczono na terenach oznaczonych symbolem UT, położonych w obszarze zagrożonym zalaniem wodami powodziowymi Q1%. Projektowana eksploatacja została zlokalizowana na terenie ZN (zieleni nieurządzonej) znajdującej się w obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, na którym zakazy wykonywania robót i czynności zapisane zostały wprost w planie zagospodarowania przestrzennego. Zatem wydanie przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. zgody na odstępstwo od zakazów zapisanych wprost w planie byłoby niezgodne z ustaleniami tego planu. W
2
części graficznej planu miejscowego został wyznaczony obszar bezpośredniego zagrożenia i w takim zakresie jest obowiązujący do czasu jego zmiany.
Organ podniósł, iż sam fakt przystąpienia przez Gminę S. do opracowania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie zmienia faktu, że w chwili obecnej obowiązujący plan nie dopuszcza eksploatacji kruszywa na przedmiotowym obszarze.
Zdaniem organu do czasu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego oraz bez uzyskania decyzji zwalniającej z zakazu wykonywania robót na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią, jak również bez pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie robót związanych z tą eksploatacją, posiadanie przez stronę koncesji nie upoważnia jej do korzystania z niej.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła Spółdzielnia "R." wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 82 ust. 2 i ust. 3 Prawa wodnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak również naruszenie postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego, a ponadto sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte nie na swobodnym lecz dowolnym uznaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o oddalenie skargi. W jego ocenie decydującym argumentem do utrzymania decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] jest niezgodność planowanych robót z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "S." przyjętego uchwałą Rady Gminy w S. z dnia [...] listopada 2005r., nr [...]. Złoże S. położone jest na terenach zieleni nieurządzonej (ZN) i w obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią (ZZ), na których stosownie do zapisu § 3 ust. 2 w/w uchwały, zabronione jest wykonywanie robót i czynności mogą utrudniać ochronę przed powodzią, a w szczególności zmiany ukształtowania terenu (§ 3 ust. 2 pkt 4). Zakaz zmiany ukształtowania terenu, do którego zaliczyć należy prowadzenie działalności górniczej metodą odkrywkową, wynika zatem nie tylko z przepisów art. 82 ust. 2 ustawy Prawo wodne, ale również z zapisów planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem wydanie decyzji
3
zwalniającej z zakazów wykonywania robót, byłoby sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że dołączone do akt materiały nie wniosły nic nowego do sprawy. Wprawdzie w decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] października 2008 r. powołane zostały te same argumenty co poprzednio, ale z planu zagospodarowania przestrzennego wyraźnie wynikało, że wydanie innej decyzji nie było możliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób dający podstawę do jej uchylenia.
Zgodnie z art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne, na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią zabrania się wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudnić ochronę przed powodzią, w szczególności zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymywaniem wód oraz brzegu morskiego, a także utrzymywaniem lub odbudową, rozbudową lub przebudową wałów przeciwpowodziowych wraz z ich infrastrukturą.
Przedmiotowa eksploatacja została zaprojektowana na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w S. Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r.
Z § 3 ust. 1 i 2 ww. planu miejscowego wynika, że tereny zagrożone zalaniem wodami powodziowymi oznaczono symbolem ZZ. W planie wyznaczono obszar bezpośredniego zagrożenia powodzią bez prawa zabudowy, który wyznacza granica zalewów o prawdopodobieństwie przewyższenia Q 5% i Q 10%. Na tych obszarach zabrania się wykonywania robót oraz czynności, które mogą utrudnić ochronę przed powodzią, a w szczególności zmiany ukształtowania terenu, składowania materiałów oraz wykonywania innych robót, z wyjątkiem robót związanych z regulacją lub utrzymaniem wód.
Jak wynika z ww. planu miejscowego złoże S. położone jest na terenach zieleni nieurządzonej (ZN) oraz w obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią (ZZ), na którym zabronione są zmiany ukształtowania terenu.
Tym samym zakaz zmiany ukształtowania terenu, do którego zaliczyć należy prowadzenie działalności górniczej metodą odkrywkową wynika zarówno z art.82 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jak i z zapisów planu miejscowego.
Wprawdzie stosowanie do art.82 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo wodne dyrektor regionalny zarządu gospodarki wodnej może w drodze decyzji zwolnić od zakazów
4
określonych w ust. 2., jednakże wydanie zatem przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. decyzji zwalniającej z zakazów wykonywania poboru kruszywa ze złoża S. byłoby sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego obowiązującego na tym terenie objętym przedmiotową eksploatacją.
Prawidłowo zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] października 2008r. nr [...].
W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł, jak w sentencji.
5
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło