IV SA/Wa 743/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty W. z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiające J. B. wydania zaświadczenia. J. B. zaskarżył postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2012 r. Przewodniczący Wydziału IV wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 21 maja 2012 r., a w dniu 22 maja 2012 r. uiścił on należną opłatę. W dniu 6 czerwca 2012 r. J. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu z dnia 5 czerwca 2012 r. o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródła utrzymania dwuosobowej rodziny stanowią świadczenia emerytalne skarżącego w wysokości 2.300 zł brutto miesięcznie i jego żony w wysokości 1.400 zł brutto miesięcznie. We wszystkich rubrykach formularza dotyczących majątku wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący wpisał "nie posiadam", natomiast przedstawiając stan majątkowy osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe wskazał mieszkanie o powierzchni 50 m2, stanowiące współwłasność żony z dziećmi po zmarłym mężu. Do wniosku skarżący dołączył zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania, a także rachunki mające dokumentować część wydatków oraz kserokopię karty parkingowej dla osoby niepełnosprawnej wystawionej dla jego żony. Wśród miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego J. B. wymienił m.in. utrzymanie działki w M. i spłatę kredytu. Ponieważ oświadczenie wnioskodawcy z dnia 5 czerwca 2012 r. budziło wątpliwości, pismem z dnia 20 czerwca 2012 r. wezwano go do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, to jest: 1. dokumentów wskazujących aktualne wysokości emerytur otrzymywanych przez niego i jego żonę, 2. wyciągów z posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 3. kopii umowy kredytu, na podstawie której udzielono mu kredytu, którego koszt spłaty w kwocie 157 zł wskazał jako jeden z elementów miesięcznych kosztów utrzymania, 4. oświadczenia wyjaśniającego rozbieżność pomiędzy treścią rubryki nr 7.1 formularza wniosku (Nieruchomości), w której podał, że on i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym nie mają jakichkolwiek nieruchomości, a treścią zestawienia miesięcznych kosztów utrzymania, z którego wynika, że wydatkuje 300 zł miesięcznie na utrzymanie działki w M., a także oświadczenia wyszczególniającego, jakie wydatki składają się na podaną przez niego kwotę 300 zł. W odpowiedzi, w oświadczeniu z dnia 21 lipca 2012 r. skarżący wskazał, że ani on, ani jego żona nie zbierają odcinków z kont bankowych, a przesłane w najbliższym czasie informacje, dostarczy do Sądu. Podał, że kwoty na wyciągach nie przekraczały zabezpieczenia na bieżące potrzeby i utrzymanie. Oświadczył też, iż nie może odnaleźć dokumentów związanych z kredytem, jednakże w czerwcu bieżącego roku został on całkowicie spłacony. Wyjaśnił również, że nieruchomość w M., której utrzymanie kosztuje go 300 zł miesięcznie objęta jest postępowaniem spadkowym oraz wskazał przyczyny, z których nie może w niej zamieszkać. Podał, że na koszty utrzymania tej nieruchomości składają się: opłaty za energię elektryczną, gaz, ubezpieczenie, podatek, wydatki na utrzymanie dwóch psów pilnujących posesji i dowożenie wody, niewielkie opłaty na "dogrzanie" budynku oraz wydatki na sprzęt do utrzymania działki. Wraz z oświadczeniem z dnia 23 lipca 2012 r. skarżący złożył do akt sprawy kpie dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2012 r., z których wynika, że wysokość jego emerytury wynosi 2.062,49 zł netto miesięcznie, natomiast wysokość świadczenia jego żony wynosi 1.425,05 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nadesłał też szereg dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, zaświadczeń lekarskich) mających potwierdzać wysokość wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym oraz stan zdrowia jego żony. Należy wskazać, że wśród nadesłanych rachunków znalazły się wystawione na skarżącego rachunki za energię elektryczną dostarczaną do nieruchomości w M.. Z kolei przedstawione przez stronę rachunki za gaz wystawione są na nabywcę "Z. Z. p. B. I." i skierowane na adres w W., niebędący adresem zamieszkania wnioskodawcy i jego żony. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się na karcie nr 50 akt sprawy wezwanie z dnia 20 czerwca 2012 r. doręczono skarżącemu w dniu 9 lipca 2012 r. Termin wyznaczony na przedstawienie żądanych w tym wezwaniu dokumentów minął zatem w dniu 23 lipca 2012 r. Pomimo upływu terminu skarżący nie nadesłał do Sądu wyciągów z rachunków bankowych swoich i żony za okres ostatnich trzech miesięcy. Nie w pełni wykonał więc wezwanie z dnia 20 czerwca 2012 r., w konsekwencji uniemożliwiając usunięcie wątpliwości, jakie budzi złożone przez niego oświadczenie o majątku i dochodach. Jak wynika z nadesłanych przez wnioskodawcę dokumentów miesięczne wpływy ze świadczeń emerytalnych skarżącego i jego żony wynoszą 3.487,54 zł. Przy regularnych dochodach kształtujących się na takim poziomie, dla prawidłowego orzeczenia w przedmiocie przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie konieczne jest ustalenie rzeczywistej relacji miesięcznych wpływów w budżecie domowym Państwa B. do ich miesięcznych wydatków. Ustaleniu tej relacji oraz weryfikacji wiarygodności oświadczenia J. B. o wielkości wydatków w gospodarstwie domowym służyło wezwanie do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Należy zauważyć, że w maju bieżącego roku, zatem przed dokonaniem spłaty kredytu, skarżący był w stanie wygospodarować 100 zł na wpis od skargi. Wobec wielkości opłat sądowych ewentualnie należnych w dalszym toku postępowania wszczętego skargą J. B. (opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej, wpisy od zażaleń - jednorazowo 100 zł) oraz wysokości rat spłaconego już kredytu (157 zł miesięcznie), dokonanie porównania aktualnej wielkości wpływów i obciążeń na rachunku bankowym (rachunkach bankowym) wnioskodawcy i jego żony, jest nieodzowne dla ustalenia, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Analiza wyciągów z rachunków umożliwiłaby bowiem ustalenie, jaką kwotę miesięcznie jest w stanie zaoszczędzić wnioskodawca bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i żony. Dokonanie pełnej oceny możliwości płatniczych J. B., a tym samym przyznanie skarżącemu prawa pomocy nie będzie zatem możliwe dopóki nie wykona on należycie wezwania z dnia 20 czerwca 2012 r., to jest nie nadeśle wyciągów z posiadanych przez siebie i żonę rachunków bankowych. Należy bowiem podkreślić, że jeżeli strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.